Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811119-60026S2

Date of Document: 2003-02-08

تفسير موسيقي مرضيه رسولي وقتي فقطسيصد ميليون تومان قيمت كه يك آپارتمان صدمتري در شمال تهران است به موسيقي كشوراختصاص پيدا كندبرگزاري جشنواره مثل يك شعبده مي ماند مرتضي كاظمي _ معاون هنري وزير ارشاد _ وقتي با بولتن جشنواره سال گذشته موسيقي فجر صحبت مي كرد از چشم انداز اميدواركننده پژوهش هنر خبر داد و آن هم اينكه: وضعيت پژوهش در موسيقي، چه توسط دستگاه هاي مسئول و چه توسط هنرمندان، رو به ارتقا دارد و سال به سال بهتر مي شود و شاهد اين قضيه را معرفي كتاب پيوند شعر و موسيقي آوازي نوشته حسين دهلوي به عنوان كتاب سال و انتشار نخستين جلد دايرالمعارف سازهاي ايران تاليف محمدرضا درويشي دانست. در حالي كه براي انجام پژوهش هاي مربوط به اين دو كتاب، نويسندگان شخصا امكاناتي را فراهم كردند و از بودجه دولتي بهره نبردند، حتي حسين دهلوي در مصاحبه هايش نسبت به اين مسئله معترض بود و مي گفت بسياري از پژوهش هاي ديگر به دليل نبود حمايت هاي دولت امكان انتشار حقيقت ندارند اين است كه وزارت ارشاد در طول سال هيچ فعاليت ملموسي در زمينه پژوهش موسيقي ندارد و تنها در زمان برگزاري جشنواره فجر به تكاپوي پراهميت خواندن اين بخش مي افتد. بخش پژوهش از سال 1378 در جشنواره موسيقي فجر گنجانده شده است، با برگزاري چند جلسه سخنراني كه به سخنراني هاي پژوهشي شهرت يافته اند. در اين برنامه ها كه بيشتر به انتقاد از نابساماني موسيقي و كم كاري هاي دولت در اين زمينه اختصاص دارد، نه نتايج پژوهشي سخنرانان بلكه درددل هايي بازگو مي شود كه در طول سال مجالي براي مطرح كردنشان وجود ندارد. پس فرصت غنيمت است و كم پيش مي آيد كه موسيقي دانان رودرروي مردم نه با ساز كه با زبان خود سخن از بگويند اين روست كه محمدعلي كياني نژاد _ نوازنده ني _ كه بايد در نخستين نشست پژوهشي هفدهمين جشنواره (سال ) 1380 درباره تكنيك هاي صحيح نوازندگي صحبت كند از بودجه ناكافي موسيقي گله مند است و مي گويد: وقتي فقط سيصد ميليون تومان كه قيمت يك آپارتمان صدمتري در شمال تهران است، به موسيقي كشور اختصاص پيدا كند، برگزاري جشنواره مثل يك شعبده مي ماند و نبايد توقع زيادي از وضع موجود داشت. و همين طور شهرام ناظري كه قرار است به سخنراني درباره برداشت هاي نوين از آواز و نقش و جايگاه خواننده در موسيقي امروز ايران بپردازد، از دغدغه هاي شخصي خود مي گويد: من به عنوان خواننده اي كه نخواستم مقلد باشم، فقط يك راه را انتخاب كرده ام. راهي كه مختص خودم است و مقصد آن هم معلوم نيست براي بخش پژوهش جشنواره، برنامه ريزي وجود ندارد، همچنان كه براي ديگر بخش هاي آن. چند روز قبل از برگزاري، چند نفري انتخاب مي شوند و برحسب تخصصشان كه بيشتر كار اجراي موسيقي است موضوعاتي براي سخنراني به آنها داده مي شود. در حالي كه بايد برعكس باشد، يعني بايد موضوع هايي كه كمتر در امر پژوهش به آنها پرداخته شده، مشخص شوند و بر حسب آنها كساني كه در اين زمينه ها كار پژوهشي كرده اند، براي سخنراني انتخاب شوند و بهتر است كه اين سلسله سخنراني ها در راستاي هم باشد، نه موضوع هاي پراكنده كه ارتباطي با هم ندارند. اما چنين اتفاقي نمي افتد، براي اينكه موسيقي دانان ما كمتر اهل پژوهش و بحث هاي تئوريك هستند. فرهاد فخرالديني مي گويد: تمام اطلاعات كسي كه به عنوان تك نواز يا خواننده در گروه كار مي كند، خلاصه مي شود در آنچه كه از استاد ياد گرفته و آنچه كه از ديگران شنيده است. اين حرف حكايت از آن دارد كه موسيقي دانان ما نه اهل پژوهش بلكه حتي اهل مطالعه هم نيستند، به اين دليل كه اغلب آنها از دانشگاه برنخاسته اند و دانشگاه نيز محل مناسبي براي پرورش موسيقي دان و محقق موسيقي نبوده است. كساني كه به دانشگاه مي روند به جاي اينكه به موزيكولوگ (محقق موسيقي ) تبديل شوند، تنها در نواختن دو يا سه ساز تبحر پيدا مي كنند، در حاليكه در همه جاي دنيا كنسرواتوارها براي تربيت نوازنده ها و دانشكده هاي موسيقي براي پرورش موزيكولوگ فعاليت مي كنند. و مسئله ديگر اينكه موسيقي پژوهش هاي فردي است و پشتوانه اي ندارد، افراد ترجيح مي دهند به تنهايي دنبال موضوعات مورد پژوهش خود بروند و كار گروهي كمتر اتفاق افتاده است. به همين دليل مي بينيم كه بسياري پژوهش ها از مرحله جمع آوري اطلاعات و دسته بندي آنها فراتر نمي رود و به قول آذين موحد: ما غالبا در پژوهش هاي معاصر به حفاظت يا بررسي موسيقي خود پرداخته ايم. گذشته از نمونه هاي معدود هنوز تفكر تطبيقي در پژوهش هاي موسيقي ايران متداول نشده است و من اميدوارم در آينده با يك نگرش بازتر و جهانشمول، تحقيقات پويا در زمينه موسيقي انجام دهيم، به تفسير موسيقي بپردازيم و از طريق آن به نظريه يا تزهاي جديد دست يابيم. (گفت وگو با بولتن جشنواره شانزدهم ) انگار ما هر سال پسرفت مي كنيم. سال گذشته حداقل صحبت از تشكيل اتاق پژوهش يا پژوهشگاه موسيقي در ميان بود، اما امسال حتي زمزمه اي در اين باره شنيده نمي شود، شايد همان پژوهش هاي شخصي راهگشاتر باشند.