Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811119-60022S2

Date of Document: 2003-02-08

اسپانيا در اتحاديه اروپايي منبع: كومر چيو اينترناسيوناله مترجم: كامبيز قشمي در طول ماه هاي گذشته و به خصوص در هفته هاي پاياني سال 2002 ميلادي تورم بيكاري و مشكل سوخت ابعاد تازه و نگران كننده اي را در اسپانيا به وجود آورده است. متخصصان اقتصادي و طرفداران حمايت از وحدت پولي اروپا به ظاهر در برابر موج به وجود آمده از بيكاران و ورشكستگي اقتصادي موسسات بزرگ اسپانيايي، بازي را واگذار كرده اند. اين مشكل تنها مربوط به اسپانيا نبوده و ساير كشورهاي ضعيف تر نيز به نوعي در حال مبارزه با تبعات حاصله از تغيير نظام مالي و اقتصادي اروپا هستند. اما سهم بازار اسپانيا بسيار فراتر از آن است كه حتي بتوان تصورش را كرد. اسپانيا متولي مجتمع اقتصادي عظيم كشورهاي اسپانيولي زبان در اروپا، آمريكاي جنوبي و مركزي بوده و سهم سرمايه گذاري بانك هاي اسپانيايي در آرژانتين، شيلي، اكوادور و كلمبيا برابر با دو سوم سهمي است كه كشورهاي اتحاديه اروپايي در جنوب شرقي آسيا سرمايه گذاري كرده اند. نكته قابل توجه در بازار منطقه اي جديد تنها حضور اسپانيا و پزوتاي آن به جاي نام اتحاديه اروپايي و يوروي جديد آن است كه ساير كشورهاي عضو اتحاديه را نسبت به آينده روشن سرمايه گذاري اقتصادي در آمريكاي جنوبي دچار سردرگمي كرده است. عدم هماهنگي بين اسپانيا و اتحاديه اروپايي در به كاربردن متغيرها و عناوين جديدالولاده اروپايي هنوز هم از اساسي ترين مشكلات لاينحل موجود بين اسپانيا و اتحاديه اروپايي شمرده مي شود. بديهي است حضور كمرنگ اقتصادي اسپانيا و صنايع مونتاژي آن در سطح اروپا اين تصور را براي صنايع قدرتمند آلماني و فرانسوي به وجود آورده است كه تك روي هاي اقتصادي اسپانيا خطر چنداني را براي بازار اتحاديه اروپايي نداشته و تنها ابراز حسن نيت در هماهنگي با اهداف اتحاديه اروپايي از طرف اسپانيا كافي به نظر مي رسد. اما دلايل اسپانيا براي مخفي نگه داشتن بازارهاي خود نيز به نظر موجه مي آيد، دولت اسپانيا و تا حدودي پرتغال كه وابستگي شديدي به يكديگر دارند معتقدند تا زماني كه مساله دفاع مشترك از اقتصاد كشورهاي ضعيف حل تشكيل نشود، كنفدراسيون اقتصادي اتحاديه اروپايي عملي نخواهد بود. همين امر يكي از دلايل عمده در بي تفاوتي كشورهاي عضو اتحاديه نسبت به تك روي هاي اقتصادي اسپانيا و به كار بردن يورو واحد پول جديد در معاملات جهاني است. قهرمانان يك بار مصرف اختلافات عجيب و ريشه دار در نخستين ساعات رسمي اعلام اتحاديه اروپايي در بين مردم كشورهاي مختلف نمودار مي شود. پس از جنگ جهاني دوم بار ديگر اروپا براي ايجاد وحدت سياسي بسيج مي شود و آرزوي دويست ساله سياستمداران اروپايي در جهت اتحاد اروپا با اندكي دخل و تصرف در عناوين و مباحث فلسفي آن به وقوع مي پيوندد. آرزوي بزرگ سياستمداراني چون پطر كبير، ناپلئون و هيتلر كه هر يك به روش خود مترصد ايجاد اتحاديه اروپايي بودند به دست مرداني تحصيلكرده و خوش برخورد چون شرودر، شيراك و هلموت كهل محقق مي شود اما اختلافات هنوز هم وجود دارد. فرانسه كه حامي بزرگ كشورهاي فرانسه زبان آفريقايي است در ابتدا بازار بزرگ آفريقا را به اتحاديه اروپايي پيش كش مي كند اما پس از چندي و با وضع قوانين دست و پاگير گمركي در كشورهاي آفريقايي كه به تحقيق از طرف دولت فرانسه صادر شده بود، كنترل بازار آفريقا مجددا در دست فرانسويان قرار مي گيرد. آلمان كه شريك اقتصادي چندين كشور در خاورميانه محسوب مي شود نيز، كنترل بازار بزرگ خاورميانه را بدون دخالت ساير كشورهاي اروپايي به دست مي گيرد و تنها به دادن آمارهاي كلي از وضعيت بازار، بيمه و حمل و نقل در خاورميانه بسنده مي كند. اين وضعيت براي ايتاليا و شركاي آن در اروپاي شرقي و كشورهاي اسكانديناوي نيز وجود دارد. پس اين حق مسلم اسپانيا است كه با حضور ساير كشورهاي اروپايي در بازاري سنتي و ريشه دار كه قدمتي چهارصد ساله دارد، مخالفت كند و حق بهره برداري از آن را براي خود محفوظ بدارد. ما را زير پا مي گذارند حضور طولاني مدت فرهنگ اسپانيايي در آمريكاي مركزي و جنوبي تمامي تحولات اين منطقه را به سوي اهداف سياسي تدوين شده در گذشته و حال كشور اسپانيا سوق مي دهد. مليت هاي اكتسابي از فرهنگ اسپانياي بزرگ پس از كشورگشايي هاي دريانوردان اسپانيايي محل بسيار مناسبي را براي ترويج فرهنگ و سياست اسپانيا به وجود آورده است. به صورتي كه امروزه مطبوعات، دانشگاه ها و ساير مراكز آموزشي در كشورهاي آرژانتين، شيلي، مكزيك و به خصوص كلمبيا، از وابستگي شديدي به فرهنگ مادر برخوردار بوده و اسپانيا تنها منبع تغذيه فكري و فرهنگي كشورهاي مذكور به شمار مي رود. رواج تفكر برخورد توهين آميز با زبان و فرهنگ اسپانيايي در سطح اروپا و جهان توسط روشنفكران اسپانيايي باعث بروز واكنش هاي شديدي از سوي ساير كشورهاي اسپانيولي زبان شد. دولت مركزي اسپانيا و به خصوص وزارت فرهنگ اين كشور با چاپ بروشورها و كتابهاي مختلف و ايجاد محافل سخنراني به وجود توطئه اي مبني بر كوچك شمردن فرهنگ بزرگ اسپانيا در اتحاديه اروپايي اشاره كرد تا جايي كه ناسيوناليست هاي افراطي اسپانيا تهديد به كناره گيري از اتحاديه اروپايي كردند. اما اتخاذ اين سياست تنها براي حفظ بازارهاي اقتصادي در كشورهاي اسپانيولي زبان صورت گرفت. در خط مشي جديد اسپانيا براي كنترل افكار عمومي در كشورهاي آمريكاي جنوبي و مركزي و حوزه درياي كارائيب از اروپا و اتحاديه اروپايي موجودي ضعيف، حريص و در حال سقوط ترسيم شده است كه در هر لحظه بيم آن مي رود تا با اتخاذ سياستي غلط به هرج و مرج كشيده شود. در آرژانتين اين تفكر به وجود آمده كه در اوضاع كنوني، هيچ تعريف خاصي براي اتحاديه اروپايي وجود ندارد. آنان نه آرزوي تشبيه خود به ديگر دولت ها را دارند و نه اصول فدراليسم را به معني واقعي رعايت مي كنند. اين به آن معني است كه ثباتي خاص در رفتار جهاني اروپاي متحد وجود نخواهد در داشت كوبا و پس از سخنراني آقاي پدروماخادز استاد دانشگاه مادريد در خصوص اتحاديه اروپايي و آينده آن، مطبوعات هاوانا به تحليل و تفسير پرداخته و وضعيت اتحاد اروپا را به عضويت در انجمن هاي ملي و ايالتي تشبيه كرده اند كه هماهنگي خاصي در اركان آن ديده نمي شود. با اين اوصاف و اتخاذ سياست هاي فرهنگي و با شعار اسپانيا فراموش نمي شود در اوت سال ميلادي 2001 سير فزاينده اي از طرح ها و مبادلات اقتصادي و تجاري بين اسپانيا و كشورهاي آمريكاي مركزي و جنوبي و خصوصا مراكش به وجود مي آيد. برپايي بازار مشترك و تاكيد بر اشتراكات فرهنگي در نهايت منجر به برنامه ريزي جامع تري در فوريه سال 2002 شد و حجم مبادلات تجاري را بين اسپانيا و شانزده كشور طرف معامله به بيش /132 7 از ميليارد پزوتا رسانيد. با اين حال توقع اقتصادي كه انگيزه اصلي و كافي براي تحريك احساسات ناسيوناليستي را به وجود آورده بود، مناسب و كافي به نظر نمي رسيد. اما بزرگترين اشتباه اسپانيا عدم به كارگيري از يورو در معاملات تجاري خود بود زيرا ارزش برابري پزوتا در مقابل يورو روز به روز تنزل مي يافت و با قدرت گرفتن يورو و همچنين وجود تبصره هاي اساسي ارزي در تجارت كه بر مبناي يورو محاسبه شده بود، باعث ايجاد كسري تراز سالانه پس از پايان سال 2002 ميلادي شد. در واقع اسپانيا در سال گذشته متضرر بزرگ تبديل واحد ارزي پزوتا به يورو لقب گرفت. غم انگيز اما حقيقي گسترش و توسعه اتحاديه اروپايي در نتيجه الحاق دوازده كشور نامتجانس كه هر كدام صنايع و بازار خاص خود را داشته اند بر يك نقشه اقتصادي و اجتماعي جز افزايش پيچيدگي هاي لازم در زمينه مقررات و موافقت هاي اصولي ثمر ديگري نداشته است. متاسفانه طي چند سال گذشته و پس از يگانه سازي اروپا، برپايي كنفرانس ها و ميزگردهاي علمي و تحقيقاتي كه از آنها به عنوان اهرم مطرح براي از بين بردن مشكلات اساسي نام برده مي شود هيچ گونه پيشرفتي را در زمينه كسب هماهنگي لازم براي رسيدن به اهداف مشترك نصيب اتحاديه نكرده است. به عبارتي ساده تر مشكل اصلي در ناهماهنگي بين روابط دوستانه و وابستگي هاي قومي و ملي است كه درك روابط هر كدام از اعضا با يكديگر تاثير فراواني بر مصالح اقتصادي طرفين مي گذارد. در حال حاضر و با شرايط كنوني تندروي هاي اقتصادي و سمپاشي هاي فرهنگي مادريد حاصلي جز روند معكوس رشد اقتصادي براي اسپانيا به همراه نداشته است. ورشكستگي بانك هاي بزرگ اسپانيا به جهت سرمايه گذاري غلط در آرژانتين، برهم خوردن معادلات تجاري و عدم تامين به موقع كالاهاي سفارش گرفته شده و نيز عدم ثبات سياسي در كشورهاي آمريكاي جنوبي، اسپانيا را با ضررهاي هنگفتي مواجه كرده است. تنها توريسم كه اصلي ترين منبع درآمد صنايع كوچك اسپانيا است دستخوش كمترين تحول شده است. نرخ بيكاري در سال گذشته /4 2 ميلادي درصد افزايش داشته و توجه به تصويب لايحه اي در باعث افزايش قيمت بنزين و ايجاد تورم در سطح بازارهاي داخلي و اجناس و مايحتاج روزمره مردم شده است. در اين بين روند رو به رشد مهاجرت غيرقانوني از كشورهاي شمال آفريقا به اسپانيا و همچنين افزايش جرم و جنايت در نقاط شمالي كشور تا حدودي دولت را مشغول به خود نگه داشته تا اولويت اصلي را انتخاب و به حل آن اقدام كند. اتحاديه آماده براي مشاركت در ويراني كارخانه هاي بزرگ اروپايي چون فيليپس، فيات و شركت مواد غذايي نوتلا سال هاست كه سرمايه گذاري هاي بزرگي را در اسپانيا انجام داده اند. آنها با حضوري طولاني در صحنه اقتصادي اسپانيا پس از جنگ هاي داخلي باعث شدند تا مانورهاي لازم براي اجتناب از همانندي تدريجي با الگوهاي اقتصادي آمريكا و ژاپن در اسپانيا حاصل شود، تا اندازه اي كه صحنه اقتصادي امروز اسپانيا به حضور متعادل اروپاييان و ساير كشورهاي صنعتي تبديل شده است اما پس از پا گرفتن اقتصاد اسپانيا در سال 1968 و انتخاب الگوهاي اروپايي توسط دولت مادريد نتايج ناخوشايندي از اختلاف در زمينه توزيع و تقسيم درآمدهاي سرانه بين مردم مشاهده مي شد. در سال 1982 پس از فعل و انفعالاتي كه در وضعيت اقتصادي آفريقا پيش آمد صنايع اسپانيايي موقعيت ممتازي را در كسب سود حاصله از مشاركت با ساير كشورهاي اروپايي در آفريقا به دست اين آوردند سياست تا سال 1994 ادامه داشت تا نگاه انحصاري اسپانيا به بازارهاي جهان و به خصوص آمريكاي جنوبي و حوزه درياي كارائيب معطوف شد. در ابتدا بحث حضور فني و صدور تكنولوژي مطرح بود كه به واسطه اشتراكات فرهنگي و زباني و با مشاركت ساير كشورهاي صاحب صنعت توسط متخصصان اسپانيايي انجام مي گرفت. اما رفته رفته بر حجم مبادلات انحصاري بين اسپانيا و كشورهاي مذكور افزوده شد تا جايي كه انحصار واردات قهوه و توتون در اتحاديه اروپايي تنها در اختيار اسپانيايي ها قرار گرفت و طبيعي است كه ساير كشورهاي اروپايي علاقه چنداني به انحصار دو محصول فوق توسط اسپانيا نداشتند. در سال و 1999 با اعلام رسمي وزارت اقتصاد و دارايي اسپانيا حجم مبادلات انجام گرفته بين اسپانيا با شانزده كشور از آمريكاي جنوبي، مركزي و شمال آفريقا به بالاترين حجم خود در ده سال گذشته بالغ شد كه در نوع خود موفقيت بزرگي براي صاحبان صنايع اسپانيايي شمرده مي شد. نكته قابل توجه در اين اعلام رسمي تاكيد بر جمله بدون حضور شركاي اروپايي بود، اما سياست هاي اقتصادي اتحاديه و عدم هماهنگي اسپانيا با آن منجر به بروز بزرگترين مشكل چند ساله اخير در اسپانيا شد تا جايي كه در پايان سال 2002 ميلادي تورم بيكاري و نيز مشكل سوخت مديران اقتصادي دولت، اسپانيا را مجددا متوسل به شركاي سابق اروپايي كرده است. به نظر مي آيددر بازگشت مجدد صاحبان صنايع اسپانيا در جمع شركاي اتحاديه، تذكرات فراواني در خصوص همكاري هاي آينده به دولت مادريد داده شود و نيز كنترل جامعي بر فعاليت هاي اقتصادي اسپانيا انجام پذيرد. دست آخر اين كه اسپانيا بايد بداند مهم اين است كه او هم جزء خاك سبز اروپا است همين و بس.