Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811118-60008S3

Date of Document: 2003-02-07

آيين مردم ايران چك چك شادي وطن پرست در اين هفته قصد داريم تا شما را با يكي از زيارتگاه هاي مهم زرتشتيان آشنا كنيم. اين زيارتگاه در نزديكي اردكان يزد واقع است و به نام چك چك (پيرسبز ) مشهور است. زيارتگاهي در دل كوه كه به دليل فاصله بسيارش از شهر، بازديدكنندگان را از مكان و زمان واقعي خارج چك چك مي كند در روزهاي پاياني فصل بهار ميزبان مراسم بزرگي است كه زرتشتيان بسياري از سراسر دنيا در آن جمع مي شوند و به عبادت پروردگار مي پردازند. پاسخ تمام سوالاتي كه راجع به اين محل و.. در ذهن بسياري از بازديدكنندگان به وجود مي آيد، در تابلوي بزرگي با خطي خوش كه از طرف انجمن زرتشتيان شريف آباد اردكان، در داخل زيارتگاه نصب شده داده شده است. در ضمن بدانيد كه شريف آباد نام محله اي است از شهر اردكان كه زرتشتيان بسياري در آن زندگي مي كنند و آتشكده اي بسيار ساده و كهن اما ديدني در اين محله واقع شده است. آنچه در زير مي خوانيد نوشته هاي روي تابلوي نصب شده در محل زيارتگاه است. به طوري كه در سندات تاريخي و مذهبي و ديوان خاضع و سينه به سينه محلي به يادگار مانده در دوران سلطنت يزدگرد سوم آخرين پادشاه ساساني چون اوضاع ايران رو به وخامت مي رفته يزدگرد سوم فكري انديشيده كه خاندان خود را از مدائن به يزد كه نسبتا منطقه امني بوده كوچ و به تصور وي شهري با استحكامات آن روز (حصار و برج و خندق ) براي محافظت تهيه و خاندان خود را از مدائن به يزد كوچ داده و امكان دارد اسم يزد از يزدگرد به يادگار مانده باشد و ناگفته نماند كه آثار برج و خندق قديمه در محله يزاران شايد از بقاياي قديمه آن آثاري به جامانده باشد. پسران به نام هاي هرمزان و اردشير. دختران به نام هاي شهربانو، پارس بانو، مهربانو، نيك بانو و ناز بانو بوده اند. همسرش به نام كتايون و خدمه به نام مرواريد (هرشيت به معني خدمه بزرگان ) بوده كه بعد از سقوط سلطنت يزدگرد و كشته شدن وي در آسياباني در خراسان و با شايع شدن چنين خبري عائله يزدگرد از محل يزد از هم وداع كرده و هر يك به سويي به اطراف يزد متواري شدند. هرمزان و شهربانو، پسر و دختر بزرگ يزدگرد در حين متواري شدن، اسير شدند و در عربستان مورد عنايت پيشوايان اسلام قرار گرفتند. پارس بانو و مهربانو به سمت شمال غربي يزد فراري شده در حدود ارجنان از هم وداع كرده و مهربانو به سوي عقدا گريزان بوده كه بر اثر بي غذايي و رنج راه در عقدا كه به مزرعه مهر معروف است شمعي روشن مي نمايد و مردم آن سامان آن را محل مهربانو مي دانند. پارس بانو به سمت غربي عقدا، زرجوع رسيده در كوهي غايب شده كه شكاف سنگي دو زيارتگاه است و آن را محل غايب شدن پارس بانو مي دانند و در زمان سابق لباس مقنعه مانندي در شكاف سنگ ظاهر بوده كه آن را براي تبرك كنده اند و حفظ كرده اند. نيك بانو، چك چك، با مرواريد (هرشيت ) در بيابان وداع كرده و نيك بانو ( چك چك ) به سمت شرقي اردكان در كوهي در 27 كيلومتري اردكان و به كوه چك چك معروف است غايب گرديده و آثار لباس مقنعه مانندي در شكاف سنگ ظاهر بوده كه آن را براي تبرك كنده اند و امروز محل مزبور زيارتگاه عموم زرتشتيان است و در زيارتگاه درخت چنار تنومندي است كه شايد قدمت تاريخي آن از هزار سال به بالا باشد و چوب عصاي چناري بوده كه نيك بانو ( پيرسبز ) به عنوان عصا به همراه داشته و در حين غايب شدن آن را به شكاف كوهي زده كه بر اثر رطوبت آب شيريني كه از كوه مي چكد سبز شده و امروز هم آن چنار به عصاي پير معروف است و مرواريد (هرشيت ) نيز در كوه معروف هرشيت در 17 كيلومتري شمال اردكان غايب گرديده كه داراي زيارتگاه زرتشتيان براي زيارت مشرف مي شوند كه روانشاد رستم بليواني از طرف انجمن زرتشتيان شريف آباد آنها را به عنوان توليت به ثبت رسانده و چندين سال است كه سرپرستي زيارتگاه هاي سه گانه ياد شده با انجمن زرتشتيان شريف آباد اردكان است. ناز بانو (نازكي ) به سمت جنوبي يزد متواري و در كوه تجنگ غايب شده كه آثار زيارتگاه در آنجا موجود است. اردشير پسر كوچك يزدگرد به همراه مادرش كتايون به سمت شرقي يزد متواري كه كتايون در خرابه آن زمان در پشت حصار يزد كه امروز در خود شهر يزد واقع و به نام ستي پير معروف است پناه برده و غايب شده كه تعقيبكنندگان در خرابه مزبور جز چاهي كه قالب آن پر از آب به نظرشان مي رسيده چيز ديگر نديده و رفتند و آن محل به نام زيارتگاه معروف است. اردشير نيز از مادرش جدا شده و در بيابان و كوه هاي سمت شرقي يزد متواري بوده كه با مرحق در كوهي غايب شده و آن محل به نام زيارتگاه نارستانه معروف است و هر ساله زرتشتيان در موقع خود به زيارتگاه ها مي روند و نذرهاي خود را ادا كرده و به عبادت دسته جمعي به ياد درگذشتگان و شهدا با خواندن اوستا كلام اهورايي به درگاه پروردگار يكتا بپردازند و شايد با در نظر گرفتن تاريخ يزدگردي كه 1367 خورشيدي است و آن را تاريخ تخت نشستن يزدگرد سوم مي دانند با اين حساب مي توان تاريخ وقوع غايب شدن اولادان يزدگرد را حساب كرد. اين متن توسط روانشاد رستم بليواني (رئيس سابق انجمن زرتشتيان شريف آباد و متولي زيارتگاه ) تنظيم شده است. گفتني است كه چك چك محلي است ميان كوه هاي اردكان وانجيره در راه طبس كه از يزد 48 كيلومتر فاصله دارد و وجه تسميه آن به اين دليل است كه چون آب به صورت چك چك از كوه هاي سنگي سخت و بريده فرو مي ريزد به چك چك و چك چكو معروف است.