Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811118-60006S1

Date of Document: 2003-02-07

تراژدي سقوط جف هچ ترجمه: سليمان فرهاديان تحقيق بر روي فاجعه انهدام شاتل فضايي كلمبيا و كشته شدن هفت سرنشين آن كه صبح روز شنبه گذشته به وقوع پيوست، روي بال چپ اين فضاپيما متمركز شده است، چرا كه دماي اين قسمت فضاپيما درست پيش از آنكه ارتباط آن با مركز كنترل پرواز قطع شود به طور غيرطبيعي افزايش يافته بود. ناسا تاكيد كرد علت دقيق وقوع اين تراژدي هيچ وقت مشخص نخواهد شد. اما محتمل ترين دليل برپايه اطلاعات موجود بيانگر آن است كه عايق هاي حرارتي نصب شده در زير بال چپ فضاپيما به شدت آسيب ديده و در حين پرواز به قطعات بسيار كوچكي تبديل شده است. احتمال دارد به دليل همين نقص فني، گرماي شديد ناشي از اصطكاك كه از ورود فضاپيما به جو زمين ناشي مي شود به قسمت هاي مختلف عايق نفوذ كرده و باعث سست شدن بال هاي آن شده اين باشد نقص فني مي تواند شاتلي را كه با سرعت بيست هزار كيلومتر در ساعت در حال حركت است منهدم كند. دلايل ديگري براي انهدام اين فضاپيما ذكر مي شود از جمله اشكالات فني در ساختار فضاپيما، برخورد ناگهاني با يك شي فضايي يا از دست دادن كنترل ارتفاع شاتل كه البته احتمال وقوع آنها بسيار كم است. امكان انجام يك عمل تروريستي براي سرنگوني فضاپيما نيز بسيار غريب و دور از ذهن به نظر مي رسد. اشكال موجود در فضاپيما هر چه كه باشد بسيار ناگهاني آغاز شد. در ساعت هشت و پانزده دقيقه شنبه فرمانده ريك هازبند و خلبان ويليام مك كول موشك كوچكي را كه روي فضاپيما نصب است روشن كردند تا مدار آن را كاهش داده و در نهايت فرود آيند. احتمال مي رود در حين دور زدن، سطح زيرين فضاپيما كه از قطعات عايق سراميكي پوشيده شده است، آسيب ديده و توسط حرارت تخريب شده باشد. از ساعت هشت و پنجاه و سه دقيقه كه شاتل بر فراز كاليفرنيا حركت مي كرد مشكل شروع شد. كارمن سانچز كنترراس از اخترشناسان كالتك مشاهده كرد كه قطعاتي از شاتل كلمبيا به اطراف پخش مي شود. وي به خبرنگار نيوساينتيست مي گويد: ضمن حركت شاتل لكه روشني را ديدم كه ناگهان از آن جدا شد، البته اين لكه بسيار كوچك بود، اما اصلا فكر نمي كردم كه انفجار مهيبي در پيش باشد. رون ديتمور، مدير برنامه شاتل فضايي طي يك مصاحبه مطبوعاتي كه يكشنبه گذشته برگزار شد مي گويد مشاهدات كنترراس از اهميت به سزايي برخوردار است. قطع ارتباط در همين وقت نيز براي اولين بار توجه ناسا به مشكل موجود در شاتل جلب شد. سيگنال هاي ارسال شده از چهار حسگر نصب شده در بال چپ ناگهان قطع شد. به گفته ديتمور: انگار كسي سيم ها را قطع كرده باشد. حسگرهاي ديگر به وضوح افزايش غيرعادي دما را در چرخ هاي عقب نشان دادند. كمي بعد حسگر ديگر نشان داد كه دماي قسمت چپ بدنه فضاپيما طي پنج دقيقه 60 درجه سانتي گراد افزايش يافته است در حالي كه افزايش دماي سمت راست حدود 15 درجه سانتي گراد بود كه اين مقدار افزايش دما عادي است. در ساعت هشت و پنجاه و هشت دقيقه، هنگامي كه شاتل بر فراز نيومكزيكو پرواز مي كرد سيستم كنترل پرواز، شاتل را كج كرد كه طبعا نتيجه نيروي مقاومت هوا در قسمت چپ فضاپيما بود. كنترل كنندگان پرواز سرنشينان شاتل را از ماجرا آگاه ساختند و جواب راجر را دريافت كردند (Roger در ارتباطات راديويي به معني: پيام دريافت و مفهوم شد ) اما ارتباط ناگهان قطع شد. تقريبا در همين زمان كساني كه شاهد پرواز شاتل برفراز آسمان تگزاس بودند مشاهده كردند كه قطعاتي از بدنه شاتل جدا شده و به اطراف پراكنده مي شود، كمي بعد نور خيره كننده و صداي مهيب انفجار مشاهده شد. لحظاتي بعد باراني از قطعات فضاپيما از آسمان باريدن گرفت. يك احتمال نيز اين است كه سقوط فضاپيما به دليل فشار ناشي از سرعت بيش از اندازه فرود صورت گرفته است. كلمبيا با سرعتي حدود 18 برابر سرعت صوت در حال حركت بود در اين صورت در ارتفاع 63 كيلومتري سطح خارجي فضاپيما تا حدود 1600 درجه سانتي گراد گرم شد. كلمبيا پس از انفجار به حدود 1200 قطعه تبديل و درمساحت وسيعي پراكنده شد. ناسا مصمم است تا جايي كه ممكن است قطعات پراكنده شده را جمع آوري كند تا احيانا هيچ سرنخي گم نشود. احتمالا افزايش دماي سمت چپ فضاپيما موجب سقوط آن شده است، چرا كه عايق ها علي رغم آنكه مقاومت حرارتي بالايي دارد، اما تا حدود زيادي شكننده است. عايق ها در اولين پروازهاي شاتل دچار مشكل شدند و به شدت آسيب ديدند اما متخصصين فكر مي كردند كه توانسته اند اين مشكل را رفع كنند. محققين توجه خود را به سانحه اي كه طي پرواز كلمبيا در 16 ژانويه به وقوع پيوست جلب كرده اند. در آن واقعه حدود 80 ثانيه پس از شروع پرواز يك قطعه از عايق نصب شده روي مخزن خارجي سوخت شاتل به بال چپ برخورد كرد. كنترل كنندگان پرواز تا فرداي روز پرواز متوجه مشكل به وجود آمده نشدند، پس از آن نيز دوربين ها نتوانستند جزييات زيادي را ثبت كنند. ديتمور مي گويد، در آن زمان مهندسين ناسا معتقد بودند سانحه بي اهميت است و به كنترل كنندگان پرواز يا ايمني اطلاع ندادند. اما امروز احتمال نقص فني به دليل ذكر شده نيز مدنظر است. با اين همه وي مي گويد حتي اگر فكر مي كردند كه آسيب وارده جدي است كار چنداني نمي توانستند انجام دهند. كلمبيا مجهز به ابزارهاي لازم براي راهپيمايي فضايي نبود تا فضانوردان قسمت پاييني بال را دقيقا مورد بررسي قرار دهند، هيچ امكاناتي نيز براي تعمير عايق هاي حرارتي نداشتند. ناسا هيچ راهي براي كاستن افزايش دماي ناشي از ورود به جو نداشت، فضانوردان نيز براي رسيدن به زمين امكانات ديگري در اختيار نداشتند. ناسا اميدوار است كه با تجزيه و تحليل اطلاعات به دست آمده از 32 ثانيه آخر پرواز به نتايج مفيدي دست يابد. اين اطلاعات از رايانه ها، نوارهاي ويدئويي و عكس هاي تهيه شده از شاتل به دست خواهد آمد. انهدام شاتل كلمبيا، ناسا را با انبوهي از پرسش هاي اساسي مواجه مي سازد; پيش از همه در تحقيقات كوتاه مدت بايد مشخص شود مشكل به وجود آمده چه؟ بود و در تحقيقات درازمدت، چگونه و كي بايد ايستگاه فضايي بين المللي را تعمير كرد و ناوگان فرسوده شاتل فضايي را جايگزين كرد. براي بررسي كامل اين موضوع ناسا در كميسيوني با حضور اعضاي مستقل شركت كرده است كه رياست آن را درياسالار بازنشسته ارتش آمريكا هارولد گمان بر عهده دارد و اعضايي از افسران ارتش، سازمان هوانوردي فدرال و سازمان حمل و نقل در آن شركت دارند، قرار است اولين نشست آنان روز دوشنبه تشكيل شود. 3Feb 2003.Scientist New