Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811117-59981S3

Date of Document: 2003-02-06

حاشيه فرهنگ * حداد عادل و دكتر نصر روزنامه كيهان روز شنبه و يكشنبه همين هفته مصاحبه اي را با غلامعلي حداد عادل منتشر كرده است كه در آن به بحث روشنفكري و روشنفكري ديني پرداخته است. در قسمت هاي پاياني مصاحبه دو پرسش درباره سيدحسين نصر، استاد سابق دانشگاه تهران و رئيس پيش از انقلاب انجمن حكمت و فلسفه، مطرح شده است كه خواندني است: جناب دكتر ما دو سوال فرعي ديگر هم داريم: كه اگر اجازه بدهيد آنها را هم طرح كنيم. بسياري معتقدند عمر آن جنس از روشنفكري ديني كه حلقه كيان مبدع و منادي آن بود ديگر به سرآمده و از اين پس بايد در انتظار تكوين نوع جديدي از روشنفكري ديني باشيم كه با سلف خود تفاوت هاي بسياري خواهد داشت. در همين زمينه از دكتر سيدحسين نصر به عنوان يكي از كانديداهاي رهبري اين روشنفكري جديد نام برده مي شود. حالا ما مي خواهيم با توجه به سابقه آشنايي شما با دكتر نصر، عقيده تان را در اين باره بدانيم. بله، من سابقه آشنايي و استفاده خودم را از دكتر نصر، هيچ وقت انكار نكردم و نمي كنم و هرگز نسبت به ايشان كه در مقام استاد من هستند جسارتي نخواهم اما كرد اين را خدمت شما عرض كنم كه امروزه دكتر نصر در ايران از سوي دو گروه مورد اعتراض و انتقاد است. يك دسته كساني كه از موضع دلسوزي نسبت به انقلاب مي انديشند و مي نويسند. اينها ارتباط دكتر نصر را با مقامات سطح بالاي رژيم گذشته دليل كافي براي طرد و حذف او مي دانند. يك عده ديگر كساني هستند كه تفكر دكتر نصر را درباره تمدن جديد نمي پسندند و نگران هستند كه رواج انديشه هاي ايشان مشتري هاي آنها را از دستشان بگيرد. من احتمال مي دهم كه اين دسته دوم هم عنداللزوم به همان دلايل دسته اول متوسل بشوند. دليلش هم اين است كه اگر افرادي نزديكتر از دكتر نصر به سران رژيم گذشته با افكار اينها موافق باشد، قدم بر سر چشم اينها خواهد گذاشت كما اينكه گذاشته است. ولي بعيد نيست كه اگر دكتر نصر مطرح بشود يا با سكوت و يا با بي مهري و مخالفت اينها مواجه بشود. به هرحال دكتر نصر براي جامعه فعال و پرنشاط ما حرف هاي شنيدني بسيار من دارد تصور مي كنم در جامعه اي كه فرهيختگان آن با اين ضرباهنگ تند درصدد فهميدن و كشف افكار تازه هستند، جا دارد كه افكار دكتر نصر را هم جدي بگيرند و او را به عنوان متفكري كه به جامعه و فرهنگ ما تعلق خاطر عميق دارد و سال ها با بزرگاني مثل علامه طباطبايي حشر و نشر داشته و امروز مورد توجه قشرهاي بسياري از متفكران مسلمان در سراسر جهان است، مورد توجه قرار بدهند. اما اينجا مشكلي وجود دارد، حتي اگر از ارتباط ايشان با مقامات رژيم پهلوي بگذريم، دكتر نصر به دين ايدئولوژيك معتقد نيست و اصلا بر سر همين موضوع با امثال مرحوم دكتر شريعتي در حسينيه ارشاد اختلاف پيدا كرد و از آنجا بيرون آمد. با اين حساب آيا باز هم شما فكر مي كنيد كه او مي تواند سردمدار نسلي از روشنفكران ديني در ايران باشد كه مي خواهند در ذيل يك حكومت ديني بينديشند و فعاليت؟ كنند اينكه من مي گويم افكار دكتر نصر بايد شناخته و در مرحله بعد نقد بشود، به اين معنا است كه ممكن است ما بخشي از ديدگاه هاي دكتر نصر را بپذيريم و از آنها به عنوان سهم مثبت او در سامان بخشيدن به مجموعه فكري مورد نياز خودمان در انقلاب اسلامي استفاده بكنيم. بايد دقيقا فهميد كه دكتر نصر، ايدئولوژيك بودن دين را به چه معنا مي داند و به نقد آن پرداخت. در اينكه دكتر نصر يك متفكر متعلق به انقلاب اسلامي نيست، ترديدي وجود ندارد. خود او هم چنين ادعايي ندارد، ولي بالاخره او كسي است كه ده ها سال مشغول انديشه اسلامي بوده در است اين هم هيچ شكي نيست. * دين، اقتصاد سياسي و جامعه خبرگزاري كار ايران به نقل از خبرنامه دانشگاه هاروارد گزارش داده است كه از ماه هاي فوريه تا آوريل مجموعه سخنراني هايي درباره دين، اقتصاد سياسي و جامعه برگزار مي شود. اين پروژه با اعتقاد بر اينكه ارزش هاي اخلاقي و ديني بر رفتارهاي اقتصادي و توسعه سياسي يك جامعه تاثير گذارند، يكي از راه هاي وجود حيات مذهبي در يك كشور را افزايش مشاركت در نهاد مذهب و توجه به ارزش ها و رفتارهاي مذهبي هدف مي داند از برگزاري اين سلسله سخنراني ها پاسخ دادن به سوالاتي نظير ارزش ها و رفتارهاي مذهبي چگونه بر عملكرد اقتصاد جامعه تاثير؟ مي گذارندآيا، رقابت مذهبي باعث گسترش نهادهاي سياسي يك جامعه ؟ مي شودآيا، توجه به مذهب در جوامع ثروتمند با مردماني تحصيلكرده كاهش؟ مي يابد، آيا افراد مذهبي به نوع دوستي تمايل؟ دارندچرا، بنيادگرايي افزايش پيدا كرده و كليساها ضعيف؟ شده اند پاسخ دهد. اين پروژه درصدد است با تحليل مذاهب در كشورهاي مختلف در طول زمان به اين پرسش ها پاسخ دهند. * دين، اقتصاد سياسي و جامعه سفر پروفسور كوسني موريموتو كاهن اعظم معبد تودائي چي به كشور ما هنوز به پايان نرسيده است، او به محافل آكادميك ايراني مي رود و در آن ها سخنراني مي كند، به شهرهاي شيراز و اصفهان سفر مي كند و از ايران و ايرانيان لذت مي برد و در نهايت هم قرار است بعد از انجام سخنراني ها به كشورش اما برگردد گويا سفر اين متفكر ژاپني در كشور، با استقبال چنداني روبه رو نشده برخي است معتقدند دليل عدم استقبال اين است كه كاهن اعظم حرف