Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811112-59877S2

Date of Document: 2003-02-01

گلوگاه _ 1 ميراث زمين طاهره رنجبر ادوارد ويلسون ( E. Wilson) يكي از تاثيرگذارترين دانشمندان حال حاضر جهان، در بهنگام ترين و مهم ترين كتابش با عنوان آينده حيات فرياد شورانگيزي را براي نجات ميراث زيست شناختي زمين سرداده است زمين، اين مادر سوگوار، كه در نتيجه ندانم كاري هاي فرزند ناخلفش، انسان، تا پايان قرن حاضر بسياري از فرزندانش را از دست خواهد داد، اينك از گلوي ويلسون فرياد بر آورده است و دستان ياريگري را به سوي خود مي طلبد. ويلسون پيش از اين نيز در تنوع حيات كه به قلم استاد عبدالحسين وهابزاده به فارسي برگردانده شد، درباره اهميت بسيار تنوع زيستي و اخلاق زيست محيطي سخن گفته است اين بار نيز ويژگي هاي تنوع زيستي، استفاده هاي علمي و ارزش بسيار آن را يادآور مي شود. او معتقد است كه ناديده انگاشتن تنوع زيستي، اين ثروت بزرگ زيست شناختي، يك خطاي عمده استراتژيك است كه هر چه زمان بيشتري بگذرد تاسف بيشتري را به بار خواهد آورد. زي - گونگي محصول ميليون ها سال تكامل است كه طي پنجاه سال آينده، اين ميراث بزرگ جهان محكوم به عبور از گذرگاه تنگ و خطيري است. با افزايش شگفت آور زي _ توده بشري و رشد شتابان تقاضاهاي مادي كشورهاي در حال توسعه كه از رشد جمعيت نيز سريع تر خواهد بود، در اين دوره كوتاه براي اكثر گونه هاي گياهي و جانوري فضاي به مراتب كمتري باقي خواهد ماند. ثمره اين وسوسه مقاومت ناپذير انسان به وجود آمدن مشكلي با ابعاد اسطوره اي است. چگونه مي توان با حداقل تلفات زي - گونگي و حداقل خسارات انساني از اين گلوگاه گذشت و به نيمه قرن حاضر رسيد. بي ترديد نسل هاي آينده از تصميماتي خردمندانه كه نسل ما به نفع زي - گونگي گرفته بهره خواهند برد. مشكلات زيست محيطي ذاتا اخلاقي است و حل آن ها نيازمند ديدي است كه زمان هاي كوتاه و بسيار دراز، هر دو را مدنظر داشته باشد. انتخاب راهي كه هم براي آينده نزديك و هم طولاني مناسب باشد كاري مشكل و اغلب متضاد به نظر مي آيد كه حل آن در گرو دانش بسيار و آن گونه قواعد اخلاقي است كه در اكثر موارد هنوز نوشته نشده است. ويلسون كتابش را با نامه اي طولاني به هنري ديويدتوريو، طبيعي دان و نويسنده آمريكايي كه زندگي در شهر را رها كرده و براي كسب تجربه درباره زندگي در جنگل، روانه آبگير والدن، در نزديكي كنكورد مي شود، آغاز مي كند. توريو با تخته پاره هاي آب آورده كلبه اي مي سازد و پس از سال ها كتاب مشهورش والدن را منتشر مي سازد. ويلسون به قلمي بس زيبا دغدغه هاي خود از خطري كه تنوع زيستي را تهديد مي كند، مباحث روز تنوع حيات و مباحث جديد فلسفي و اخلاق محيطزيستي را در خطاب به توريو مطرح مي سازد. خطري كه بيش از آنكه به بقاي گونه ما مربوط باشد به تحقق سرنوشت نهايي و طنزآميز تكامل آلي مربوط است: در آن لحظه كه اين تكامل از رهگذر فكر آدمي به درك خويش نايل مي شود، زيباترين مخلوقاتش را محكوم به فنا مي كند و چنين است كه انسان راه پي بردن به گذشته خويش را مي بندد. از اين پس در همين ستون بخش هايي از كتاب ارزشمند ويلسون را براي علاقه مندان خواهيم آورد و آنچه در پي مي آيد بيوگرافي مختصري از اين دانشمند بزرگ است. ادوارد اسبورن ويلسون، د ربيرمنگام، آلاباما به دنيا آمد در 1949 در رشته زيست شناسي از دانشگاه آلاباما فارغ التحصيل شد و در 1955 از هاروارد درجه دكترا گرفت. پس از يك سال به عضويت هيات علمي هاروارد پذيرفته شد. او اكنون استاد كرسي فرانك بيرد در علوم و رئيس بخش حشره شناسي موزه جانورشناسي مقايسه اي دانشگاه هاروارد بسياري است او را داروين زمان و برجسته ترين زيست شناس و پژوهشگر معاصر مي شناسند. او پدر علم زيست اجتماعي ( سوسيوبيولوژي ) و بنيانگذار چندين رشته ديگر علوم زيستي از جمله جغرافياي زيستي جزاير و تنوع زيستي است. بخش اعظم كارهاي حشره شناسي او به مورچه ها و ساير حشرات اجتماعي اختصاص يافته است و اين مسئله به طور كامل در اثر سترگ او جوامع حشرات مورد ارزيابي قرار گرفته است. علاوه بر اين كارهاي بسياري درباره گونه زايي انجام داد و به اتفاق ويليام براون اصطلاح جابه جايي صفات را در تبيين فرايندي كه در طي آن دو گونه در جهت دور شدن از يكديگر تكامل مي يابند ابداع كرد. ويلسون با رابرت مك آرتور در بسط نظريه اي درباره تعادل جمعيت هاي جزيره كه بعدها نظريه جغرافياي زيستي جزايرشان از آن منبعث شد، همكاري كرد. او براي آزمودن اين نظريه به كمك دانيل سيمبرلف آزمايشات هوشمندانه اي را در پشته هاي شني فلوريدا ترتيب داد. آن ها 6 گياه حراي كوچك را انتخاب كردند و سپس اين جزاير را براي كشتن همه 75 گونه حشره يافت شده در آن ها مه پاشي كردند. كنترل هاي دقيقي كه طي ماه هاي بعد انجام گرفت حاكي از آن بود كه جزاير دوباره توسط همان تعداد حشره اشغال شدند. آزمايش حاضر اين پيش بيني كه تعداد گونه هاي موجود در هر جزيره تابع تعادل ديناميكي است را تاييد مي كند. اما كتاب زيست اجتماعي بود كه ويلسون را به عنوان چهره اي بحث برانگيز مطرح ساخت و نامش را بر سر زبان ها انداخت. اين كتاب از سوي انجمن بين المللي رفتارشناسان به عنوان موثرترين كتاب قرن شناخته شد. ويلسون در كتاب خود مي گويد كه يك رشته بسيار محكم پيوند ميان رفتار كلني هاي موريانه ها و اجتماع بوقلمون ها و رفتار اجتماعي انسان را برقرار مي سازد. به علاوه مكانيسم هاي قابل قبولي را در تبيين بسياري از رفتارهاي اجتماعي و سازمان بندي بسياري از گونه ها پيشنهاد مي كند. از جمله آثار متعدد او مي توان درباره طبيعت انسان زيست گرايي، و مورچه ها را نام برد. از جمله افتخارات متعدد او دريافت نشان ملي علوم، جايزه بين المللي زيست شناسي از دولت ژاپن و جايزه كرافورد از فرهنگستان سلطنتي علوم سوئد است. او به خاطر كتاب مورچه ها كه به اتفاق هولدوبلر نوشت برنده جايزه پوليتزر شد.