Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811110-59834S2

Date of Document: 2003-01-30

حزب موسسان شهرام رستگار حزب تمدن اسلامي در جلسه اخير شوراي مركزي خويش محمد متوليان را به عنوان دبيركل جديد حزب برگزيده است. انتشار اين خبر بهانه اي شد تا نگاهي به ساختار و نيم نگاهي به فعاليت هاي اين حزب كه با حمايت از كانديداتوري علي شمخاني وزير دفاع در هشتمين دوره انتخابات رياست جمهوري تا اندازه اي در ميان ناظران عرض اندام كرد داشته باشيم. حزب تمدن اسلامي در بيست و سوم آبان 1377 موجوديت يافت. اما روشن نيست چه سنخيت خاصي ميان نام و تعريفي كه از حزب مذكور ارائه شده است وجود دارد. براساس مرامنامه حزب مذكور هدف از تاسيس اين حزب تداوم بخشيدن به انقلاب ملت ايران در راه استقرار اسلام ناب محمدي و پيروي از ولايت مطلقه فقيه در هر عصر و پاسداري از قانون اساسي و نقش تشكيلاتي كه حزب مذكور براي خويش قايل است كشف، ارزيابي، جذب و آموزش، هدايت و سازماندهي نيروهاي با ايمان و فعالي است كه در تداوم انقلاب اسلامي آماده خدمت به جمهوري اسلامي ايران هستند. در واقع تعاريفي از اهداف اين حزب در مرامنامه ارائه شده است كه شاكله حزبي را نشان مي دهد كه با بذر دوم خرداد و در زمين مساعد عصر اصلاح طلبي رشد كرده اند. تاكيد اين حزب به توسعه و گسترش آزادي هاي اساسي از قبيل آزادي بيان و قلم، آزادي اجتماعات، آزادي مطبوعات و نشريات در بند 3 مرامنامه حزبي خويش گواهي بر اين مدعا با است اين حال برخي ناظران معتقدند مرامنامه تشكل مذكور بيش از آنكه به يك مرامنامه حزبي شبيه باشد به يك برنامه انتخاباتي شبيه است در حالي كه در قانون احزاب ويژگي هاي تدوين يك مرامنامه حزبي وجود براساس دارد ماده پنج اساسنامه حزب تمدن اسلامي هر مسلمان متعهد و انقلابي كه هدف، خطمشي، مرامنامه و اساسنامه حزب را بپذيرد و عضو تشكيلات و سازمان سياسي ديگري نباشد مي تواند به عضويت اين حزب درآيد. در واقع اين حزب براي عضوگيري از الگوي احزاب انگليسي استفاده كرده است. در بريتانيا چنان چه فردي به عضويت يك حزب سياسي پذيرفته شود ديگر قادر به عضويت در حزب ديگري نيست و چنان چه به اين كار مبادرت ورزد از عضويت وي در حزب پيشين لغو خواهد شد. در پاكستان نيز چنين شيوه اي مرسوم حتي است وقتي چنان چه عضو مذكور نماينده پارلمان باشد، از نمايندگي در پارلمان نيز خلع خواهد شد. اما چنين اموري در ايران سليقه اي است و چون نظام حزبي _ انتخاباتي مدوني در اين زمينه وجود ندارد هر حزبي مي تواند براي خويش مقررات خاصي وضع كند. نكته ديگري كه در اساسنامه اين حزب وجود دارد و نمونه آن در ساير احزاب موجود يافت نشده تبصره ذيل ماده 5 اساسنامه حزب تمدن اسلامي است. براين اساس كساني كه آگاهي و يا آمادگي لازم براي عضويت در حزب را ندارند مي توانند در كانون حزب شركت كنند تا پس از آگاهي لازم و نشان دادن شايستگي و آمادگي آگاهي به عضويت حزب در آيند. اين در حالي است كه وجود چنين ركني در اركان حزب مذكور پيش بيني نشده است. براساس ماده 4 اساسنامه عضو حوزه شوراي شهرستان و استان اجلاس عمومي شوراي مركزي دبير كل، شوراي عقيدتي، شوراي اجرايي و شوراي موسس اركان اين حزب به شمار مي روند و چيزي به عنوان كانون حزب در اين اركان پيش بيني نشده است. در گردش كار اين حزب هرگاه عده اعضاي حزب در يك محل به هفت نفر برسد بايد حوزه تشكيل دهند و حداكثر اعضاي يك حوزه سيزده نفر است اعضاي حوزه از ميان خود يك مسئول و يك منشي انتخاب مي كنند. مسئول حوزه با تاكيد تشكيلات حزب رابط تشكيلاتي نيز خواهد بود و منشي نيز امور مالي را به عهده خواهد داشت. رابط تشكيلاتي، تصميمات تشكيلات حزب را به اطلاع اعضاي حوزه و نظرات و پيشنهادهاي حوزه را به اطلاع تشكيلات حزب مي رساند. با افزايش تعداد حوزه ها در يك شهرستان يا استان شوراي اجرايي بايد به ايجاد شوراي شهرستان يا استان اقدام پس كند از سه سال در صورتي كه حداقل سيصد و سيزده نفر به عضويت حزب در آيند نخستين اجلاس عمومي كه در ساير احزاب بدان كنگره اطلاق مي شود برگزار خواهد شد. اجلاس عمومي عالي ترين مرجع اين حزب است كه تاكنون تشكيل نشده است و اين موضوع نشان مي دهد كه هنوز اعضاي اين حزب به سقف سيصد و سيزده نفر نرسيده به است اعتقاد برخي ناظران قراردادن سقف سيصد و سيزده نفر براي تشكيل اجلاس عمومي بر ارتباط با تعريف و نام حزب نيست اين رقم تعداد سپاهيان صدر اسلام در جنگ بدر را تداعي مي كند. در تبصره، ذيل شرح وظايف اجلاس عمومي حزب تمدن اسلامي آمده است هويت اسلامي حزب و موارد مربوط به آن به هيچ وجه قابل تغيير نيست و هر گونه انحراف از آن در حكم انحلال حزب است. شوراي مركزي نيز مسئوليت اساسي رهبري و برنامه ريزي حزب را بر عهده دارد و در كليه امور مربوط به حزب و فعاليت هاي حزبي مستقيما در برابر اجلاس عمومي مسئول است. تعداد اعضاي اين شورا بيست نفرند كه به وسيله اجلاس عمومي از ميان شايسته ترين اعضاي حزب به تشخيص شوراي مركزي كه دست كم دو سال سابقه عضويت داشته باشند، براي دو سال انتخاب مي شوند. اولين اعضاي شوراي مركزي تا تشكيل اجلاس عمومي از اعضاي هيات موسس و تا سقف بيست نفر از بين اعضا به انتخاب و تصويب هيات موسس تشكيل خواهد شد بدين ترتيب مي توان گفت كه هنوز هيات موسس امور حزب را در دست دارد و شوراي مركزي و اجلاس عمومي كه عالي ترين اركان اين حزب هستند شكل نيافته اند و در واقع دبير كل نيز مسئول اداره و هماهنگي امور اجرايي و نماينده حزب در برابر كليه مراجع قانوني و اشخاص حقيقي و حقوقي است به انتخاب هيات موسس انجام مي شود. بنابراين بهتر است تا زماني كه اعضاي اين حزب به تعداد سيصد و سيزده نفر نرسيده است آن را حزب موسسان خطاب كنيم.