Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811109-59819S3

Date of Document: 2003-01-29

بحران تندرستي 64 غذا و پرفشاري خون 4 دكتر محمود بهزاد آنچه كه مي خوريم و مقدار غذايي كه مصرف مي كنيم بر تراز فشار خون ما اثر دارد. قاعده كلي اين است كه بين چاقي و پرفشاري خون رابطه اي تنگاتنگ وجود دارد. چاقي مي تواند باعث پرفشاري خون شود و پرفشاري خون به نوبه خود موجب بيماري هاي قلبي عروقي شود، ولي _ مثل همه پژوهش ها درباره پرفشاري خون _ مكانيسم آن روشن نيست. امكان دارد چاقي و پرفشاري خون دو مسئله كاملا جدا از هم باشند و با هم در بدن فردي مبتلا به بيماري قلبي وجود داشته باشند. اگرچه بعضي از پژوهش ها نشان داده اند كه كاهش چند كيلوگرم وزن در بعضي كسان باعث افت فشار خون مي شود، پژوهش هاي ديگر معلوم ساخته اند كه افراد چاق مبتلا به پرفشاري خون، بيشتر از افراد متعارف مبتلا به پرفشاري خون در معرض خطر حمله قلبي و بيماري هاي وابسته به قلب نيستند. به گفته انجمن كارشناسان بيمه اگر كسي 30 درصد بيش از حد متعارف اضافه وزن داشته باشد، خطر مرگ از انسداد رگ هاي قلب (كورونرها ) در مقايسه با افراد داراي وزن متعارف 44 درصد در مردان و 34 درصد در زنان بيشتر است. اينكه اين تفاوت رابطه اي با پرفشاري داشته باشد مورد بحث است. سال ها بر سر اينكه قهوه موجب پرفشاري خون مي شود اختلاف نظر وجود داشت. پژوهش هاي اوليه دانشگاه دوك و دانشكده پزشكي هاروارد آن را تاييد كرده اند. پژوهش دانشگاه دوك ارتباطي واضح بين مصرف قهوه، پرفشاري خون و استرس يافته و معلوم شده است كه چند فنجان قهوه در روز فشار خون را بالا مي برد و اگر با استرس ناشي از كار همراه باشد زيانبارتر است. به گفته پژوهشگران دانشكده دوك: افزايش فشار خون، كه در اين پژوهش ديده شده است، مي تواند اثرات درماني تعدادي از داروهاي ضدپرفشاري خون را از بين ببرد يا معكوس نمايد. جديدترين پژوهش دانشگاه هاروارد درباره پيامد مصرف قهوه در 45 هزار مرد به اين نتيجه دست يافته است كه قهوه عامل خطر حمله قلبي نيست و مرداني كه در شبانه روز تا چهار فنجان قهوه مي نوشند بيش از آنان كه قهوه نمي نوشند در خطر ابتلا به بيماري قلبي نيستند. زياده روي در مصرف گوشت نيز با پرفشاري خون ارتباط داده شده است. در يك پژوهش جديد، تعدادي از افرادي را كه مرتبا گوشت مي خوردند، مدتي به گياه خواري وادار ساختند، فشار خون آنها افت كرد. ولي وقتي بار ديگر گوشتخواري را ادامه دادند، فشار خون آنها افزايش يافت و به وضع پيش از گياه خواري بازگشت. نتيجه آنكه لازم نيست شخص صرفا گياه خوار شود تا از پرفشاري خون رهايي يابد. امساك در خوردن گوشت و مصرف غذاهاي گياهي، به خصوص غذاهاي پرالياف گياهي به كاهش پرفشاري خون كمك مي كنند. در خوردن چربي هم امساك كنيد و در صورت نياز از روغن هاي گياهي استفاده نماييد كه يك اسيد چرب اشباع نشده در ساختار مولكولي آنها هست، مثل روغن زيتون يا چند اسيد چرب اشباع نشده دارند مثل روغن ذرت، روغن آفتابگردان، روغن دانه پنبه، روغن سويا يا روغن گردو كه مدر نيز هست. مدت ها گمان مي كردند كه مصرف مارگارين _ كه همان روغن مايع داراي اسيدهاي چرب اشباع نشده است ولي آنها را با دستكاري شيميايي، نيمه جامد (مثل كره معمولي ) كرده اند _ سالم تر از چربي هاي اشباع شده مثل كره است ولي پژوهش هاي اخير نشان داده اند كه آنها نيز مانند كره از عوامل تشديد خطر پرفشاري خون و ديگر بيماري هاي قلبي اند. به قول يكي از پژوهشگران برجسته: اگرچه رابطه ميان مارگارين و بيماري هاي قلبي به درستي روشن نشده است، شرط احتياط آن است كه از مقدار مارگارين مصرفي كاسته شود و به جاي آنها از روغن هايي كه داراي اسيدهاي چرب تك اشباع نشده اند، مثل روغن زيتون مصرف گردد. به كساني كه اصرار دارند مارگارين مصرف كنند، توصيه مي شود كه از نوع نيمه جامد آن استفاده نمايند زيرا از نوع جامد كمتر اسيد چرب اشباع شده دارد. براي سرخ كردن مواد غذايي بهتر است، روغن زيتون يا روغن ذرت، روغن آفتابگردان، روغن سويا به كار رود و از ذوب كردن مارگارين براي اين منظور خودداري شود. بعضي از ماهي هاي پرچربي مثل ماهي آزاد و تن ماهي حاوي نوعي اسيد چرب به نام امگا _ 3 هستند كه براساس پژوهش هاي اخير اگر هفته اي يك بار مصرف شوند حدود 50 درصد از خطر ايست قلبي مي كاهد. الياف گياهي از موادي هستند كه بايد به مقدار بيشتر در غذاي شبانه روز مصرف شوند. سبوس گندم و سبوس برنج سرشار از الياف نان هاي گياهي اند سفيد از آردي تهيه مي شوند كه آنها را الك مي كنند و سبوسشان را مي گيرند. نان سنگك تنها ناني است كه آرد آن با مقداري سبوس همراه است. لوبياي پخته الياف گياهي فراواني دارد. سيب درختي و اسفناج پخته و بادام درختي نيز الياف فراوان دارند. نمك طعام از موادي است كه درباره مصرف زياد آن با غذا در ايجاد پرفشاري خون بسيار گفته شده است ولي همچنان مورد بحث است. در اين شكي نيست كه سديم معدني براي تندرستي انسان لازم است درصد 400 نمك طعام سديم نياز است روزانه ما 200 ميلي گرم است حال آنكه ما 30 برابر آن در شبانه روز مصرف اضافه مي كنيم سديم در بيشتر انسان ها واكنش نامطلوب به وجود نمي آورد. ولي به طور ارثي مستعد ابتلاي به پرفشاري خون در صورت مصرف نمك زيادند. حقيقت اين است كه كسي با اطمينان خاطر نمي داند عوامل مختلف در پرفشاري خون چه نقشي ايفا مي كنند بعضي از دانشمندان، بر اين باورند كه افراد مبتلا به پرفشاري خون از نمك زياد استفاده كنند، افزايش نمك سبب احتباس آب و بالا رفتن بيشتر فشار خون مي شود. اما اين گماني است كه هنوز مورد بررسي دقيق قرار نگرفته است.