Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811102-59782S3

Date of Document: 2003-01-22

بشار نيامد چرا كشورهاي عربي به ويژه سوريه، مصر و حتي عربستان سعودي با نارضايتي از تشكيل كنفرانس لندن و نداشتن نقش ويژه در آن اكنون مي كوشند جايگاه ديپلماتيك خود را باز يابند سيامك بهبودي درست روز چهارشنبه گذشته كه همگان منتظر ورود بشار اسد رئيس جمهوري سوريه به تهران بودند، اعلام شد كه سفر وي به تعويق افتاده است. البته براي لغو سفر رئيس جمهوري جوان سوريه به تهران كه قرار بود بيش از 4 ساعت هم به طول نكشد، دليلي ابراز نشد; تنها سخنگوي وزارت امور خارجه سوريه طي اظهاراتي مسئوليت را متوجه برخي مطبوعات (كه به طور حتم ايراني بودند ) دانست كه به اشتباه تاريخ 25 دي ماه را براي انجام سفر بشار اسد ذكر كرده بودند. اين در حالي بود كه روزنامه ايران به مثابه ارگان دولت ايران صبح همان روز از سفر رئيس جمهوري سوريه به تهران خبر داده بود. پس نمي توان به توجيه وزارت امور خارجه آن كشور دلخوش كرد! با اين حال، در وراي تلاش وزارتخانه هاي امور خارجه سوريه و ايران براي ايجاد پوشش در مورد به تعويق افتادن سفر بشار اسد و كوشش آنان براي به سكوت برگزار كردن اين موضوع، هنوز پرسش اساسي اين است كه چرا وي به تهران براي؟ نيامد يافتن پاسخ، مي توان به نشريات عربزبان القدس العربي النهار، و الحيات مراجعه كرد. در همين ارتباط روزنامه القدس العربي چاپ لندن مورخ 25 دي ماه به نقل از منابعي كه آنها را آگاه توصيف كرد، نوشت: دمشق از موضع ايران در قبال عراق خرسند نيست. اين روزنامه در خبري كه شبكه تلويزيوني الجزيره قطر نيز آن را نقل كرد، مدعي شد: نوعي هماهنگي پنهاني درباره ] [عراق وجود دارد. البته القدس العربي به جزئيات اين ادعاي خود اشاره نكرد، اما سخنان مشكور دبير ارشد روزنامه النهار چاپ بيروت در اين خصوص جالب توجه است كه بدون ارائه منبع گفت: دو تحليل در صحنه سياسي لبنان و سوريه وجود دارد; يكي اينكه تصميم لغو سفر، ارتباط با بازديد فاروق الشرع وزير امور خارجه سوريه از آنكارا دارد و آنچه كه وي درباره هماهنگي ايران و آمريكا در رابطه با مسئله عراق شنيده بود. وي كه روزنامه اش مواضع نسبتا ضدايراني دارد، در ادامه مدعي شد: گويا نخست وزير تركيه كه اخيرا از ايران ديدار كرد، اطلاعاتي به سوري ها درباره هماهنگي ايران با آمريكا در مسئله عراق منتقل كرد كه باعث ناراحتي سوري ها شد. با اين وجود، مشكور گفت: از طرف ديگر، معادله سياسي جديدي در منطقه به وجود آمده و اطلاعاتي وجود دارد كه مي گويد: آمريكا يك سياست جديد را در مورد عراق اتخاذ كرده و بيشتر ميل دارد يك گروه فشار عربي به غير از ايران و تركيه براي يك راه حل غيرنظامي در عراق (براي مثال، كنار گذاشتن صدام حسين از قدرت ) تشكيل شود. از سوي ديگر، روزنامه الحيات چاپ بيروت و لندن نيز در روز 26 دي ماه مخالفت مصر با نقش ايران در حل بحران عراق را يكي از دلايل لغو سفر بشار اسد به تهران دانست و ادعا كرد: ديپلماسي مصر طي روزهاي اخير به منظور مقابله با نقش ايران در تلاش هاي جاري براي حل بحران عراق فعال شده است، به ويژه كه ايران و آمريكا در كنفرانس مخالفان رژيم صدام حسين كه در لندن برگزار شد، نقش فعالي داشتند. اينها مطالبي بودند كه از سوي اين نشريات عربي عنوان شدند، اما آيا واقعا مي توان آنها را باور؟ داشت به گفته يك تحليلگر سياسي امور منطقه، سوريه نگران است كه در صورت بركناري صدام حسين و روي كار آمدن يك حكومت هوادار آمريكا در عراق، بيش از پيش در حالت محاصره اي كه استراتژيست هاي اسرائيلي با آغاز همكاري هاي امنيتي و نظامي با تركيه به اجراي آن پرداخته اند، قرار گيرد. در اين ميان، گرچه سوريه طي ساليان اخير مناسبات خود را با تركيه و نيز اردن بهبود بخشيده است، اما نمي تواند بر روي اين روند حساب باز كند. از اين رو، اگر سناريوي پيش گفته شده در مورد عراق تحقق يابد، لبنان تنها گلوگاه سوريه در كنار مرز دريايي اين كشور در مديترانه خواهد اما بود در آن صورت، دمشق خود را در مقابل فشارهايي كه از سوي تل آويو به عمل خواهد آمد، آسيبپذير خواهد ديد. و اين چيزي است كه بشار اسد و دولتمردان سوري خواهان آن نيستند. بنابراين مي توان تصور آنكه سوري ها ضمن تلاش براي دريافت پشتيباني از ساير كشورهاي عربي، از يك سو بخواهند نارضايتي خود را از اينكه تهران مواضع خود را با دمشق هماهنگ نكرده ابراز كنند و از سوي ديگر، هم زمان با انتشار اين اخبار و گزارش هاي بدون منبع موثق به آمريكا نشان دهند كه اعراب قصد كار جدي با ايران در مورد بحران عراق را ندارند. و لذا براي آمريكا بهتر خواهد بود كه در مورد عراق بيشتر با اعراب كار كند. اين گمانه با سخنان احمد ماهر وزير امور خارجه مصر در مورد دعوت آنكارا از آن كشور و همسايگان عراق (به استثناي كويت ) براي تشكيل اجلاسي در تركيه تقويت مي شود. وي پذيرش اين دعوت را منوط به انجام بررسي هاي بيشتر كرد. در همين ارتباط بايد گفت كه كشورهاي عربي به ويژه سوريه، مصر و حتي عربستان سعودي با نارضايتي از تشكيل كنفرانس لندن و نداشتن نقش ويژه در آن، اكنون مي كوشند جايگاه ديپلماتيك خود را باز از يابند نظر آنان، و در اين راه، شايد رنجاندن دوستاني مانند ايران _ براي مدتي كوتاه _ به آنان در تعامل شان با آمريكا كمك كند! از سوي ديگر، يك كارشناس سياست خارجي در خصوص ادعاي هماهنگي تهران، واشنگتن در مورد عراق گفت: در اينكه واقعا هماهنگي اي ميان دو كشور ايران و آمريكا در مورد عراق ايجاد شده باشد، ترديد وجود دارد. زيرا تاكنون دولت سيدمحمد خاتمي آن را تاييد نكرده است. وي با اين حال به تجربياتي مانند بوسني و افغانستان اشاره كرد كه در چارچوب سازمان هاي بين المللي يا گروه هاي كاري مانند گروه 26 در مورد افغانستان هماهنگي مواضع ميان آنها پديد آمد. اين كارشناس عقيده دارد كه با توجه به نتايج نه چندان درخشان حاصل از فعاليت ايران در ماجراي افغانستان، به نظر مي رسد كه تهران با ديد بازتر و فعاليت ديپلماتيك بيشتر، مي كوشيد تا در جهت حفظ منافع ملي اقدام كند. اين در حالي است كه رابطه نزديك ايران و مجلس اعلاي انقلاب اسلامي عراق، نقش ويژه اي را به تهران مي دهد، نقشي كه، به هر حال، آمريكا نمي تواند آن را ناديده بگيرد. با اين وجود، نمي توان از هماهنگي ميان طرفين، آن هم در شرايطي كه افتراء محور شيطاني جورج بوش رئيس جمهوري آمريكا به ايران همچنان برقرار است، و در عين حال، امتيازي نيز دريافت نكرده است، سخن گفت.