Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811102-59776S3

Date of Document: 2003-01-22

حاشيه ادبيات * قلب تاريكي صدساله شد در نظر جوزف كنراد، حرفه نويسندگي نه انتخابي داوطلبانه و نه ناشي از ذوق و قريحه بود. او كه زندگي غيرمعمول و دشواري را از سر گذرانده بود، خيلي دير به ادبيات روي آورد - كنراد اولين رمان خود يعني ديوانگي آلماير را در سن 38 سالگي منتشر كرد - و آن هم از سر ناتواني جسمي كه طي سفر بر رودخانه كنگو به سال 1893 برايش پيش آمده بود. كنراد كه متولد لهستان تحت سلطه امپراتوري روسيه تزاري بود در دو سالگي مادر و در 11 سالگي پدر خود را _ هر دو ايشان سال هاي زيادي از عمر خود را به مبارزه با روس ها سپري كرده _بودند از دست داد. او كه شيفته دريا و دريانوردي بود در 16 سالگي از لهستان خارج و در مارسي به نيروي دريايي فرانسه پيوست و بعد از مدتي در ناوگان تجاري انگلستان مشغول خدمت شد و به اين ترتيب تا 30 سالگي همه درياها را زير پا گذاشت تا اينكه در سفري روي رودخانه كنگو دچار بيماري حادي شد كه او را از سفرهاي دريايي باز داشت. همين امر باعث شد تا با اقامت در لندن ناچار دست از حرفه مورد علاقه اش بردارد و پس از چندي به نويسندگي روي آورد. طبعا بخش اعظم آثار وي از تجارب و ماجراهاي دريانوردي او، مشاهدات عيني و قابليت توصيف و تشريح او از وجود انسان تغذيه مي شود. اما با وجود اهميت تمام اين موارد، آنچه كه كنراد را از ديگر همكارانش متمايز ساخته، استادي خارق العاده روايي و احاطه مطلق بر زباني است كه به آن مي نوشت. انگليسي زبان مادري او نبود و او تنها از سن 21 سالگي كه به انگلستان عزيمت كرد با اين زبان كاملا ناآشنا تماس برقرار كرد. همين مهارت بي چون و چراي كنردا در به كارگيري ظرفيت هاي اين زبان، او را در رديف برجسته ترين نويسندگان ادبيات آنگلوساكسون و شايد در مقام درخشان ترين نويسندگان غرب در دو قرن اخير نشانده است. غالب قهرمانان كنراد در دنيايي كه در آن به ايفاي نقش مي پردازند، غريبه محسوب مي شوند و نيز در آثار او تنفر لجام گسيخته و بيمارگونه موج كنراد مي زند به عنوان نويسنده اي اكسپرسيونيست، مانند ساير هم سبك هاي خود به دور از احساسات و عواطف و نيز باورهايش قلم مي زند. قلب تاريكي كه يكي از آثار برجسته وي محسوب مي گردد در; 1902 يعني درست يكصد سال پيش انتشار يافت. رمان شرح سفري است روي رودخانه كنگو و بسيار همخوان با زندگي خود نويسنده و به نوبه خود نزول شخصيت اصلي داستان به قعر دوزخ هاي دروني خويش. فورد كاپولا با برداشتي آزاد از اين رمان يكي از برجسته ترين آثار سينمايي خود را به نام now Apocalyps به روي پرده برده است. * فلسطين زنده است ژوزه ساراماگو نويسنده پرتغالي و دارنده نوبل ادبي، نوآم چامسكي زبان شناس آمريكايي و جيمز پتراس جامعه شناس، با همكاري هم كتابي به نام فلسطين زنده است را درباره مسئله اي قديمي كه ريشه در قرن گذشته دارد با مقدمه اي از خاوير اورتيس منتشر ساختند. اورتيس در مقدمه فلسطين زنده است اين چنين مي گويد: انتشار اين كتاب در وضعيت بحراني و بغرنج فلسطين امروز بسيار ضروري بود و براي همين با تمام توان سعي شد تا ظرف يك ماه كار آماده سازي متن و سپس چاپ آن را به پايان ببريم. او همچنين متن مصاحبه اي طولاني با ژوزه ساراماگو را، كه هنگام ديدار نويسنده پرتغالي از رام الله صورت گرفته، در اين كتاب آورده است. مصاحبه اي كه طي آن اين پرتغالي دارنده نوبل ادبي درباره تجديدنظر گسترده در عقايد و شاخصه هاي رئاليستي ژوزه ساراماگو در ادبيات و برداشت خود از خوي ستيزه جو و پرخاشگر دولت اسرائيل در برابر مردم فلسطين پاسخ مي گويد. ساراماگو در اين كتاب با نظر به اظهارات خود درباره رام الله و آشويتس دست به مقايسه اي قابل توجه مي زند: كنه و روح دهشتناك و شنيع آشويتس و رام الله وقتي بيشتر آشكار مي شود كه مي بينيم همه از روبه رو شدن با آن سر باز مي زنند، هر چند كه ارتش اسرائيل مسئوليت خود را به طرز وحشيانه تري اعمال و بر آن تاكيد مي كند. اين نويسنده در مورد پديده نسل كشي مي گويد: اين عظيم ترين و مستمرترين بي عدالتي اسرائيلي ها است. آنها بر اين باورند كه هر جنايتي هم كه امروز مرتكب شوند غيرقابل مقايسه با ستمي است كه بر آنها رفته. آنها با وجدان موروثي و خوني قوم برگزيده خويش، تصور مي كنند ظلمي كه بر ايشان رفته، مجوزي است كه تا قرن ها بي هيچ عقوبتي بر ديگران ستم كنند. عقايد وي عاملي براي خوشبيني نسبت به آينده باقي نمي گذارد: شرق آينده، عرصه جنگ هايي نه تنها سياسي و ديني، بلكه اقتصادي و استراتژيك نيز هست. براي آن دسته كه بمباران ها را اداره و رهبري مي كنند هميشه تعداد كشته شدگان اندك و منطق ارزشي حداقل دارد. ساراماگو در ادامه مصاحبه خود مي افزايد: در كوتاه مدت، موضوع قابل تصور و ممكن بازشناسي حق فلسطيني ها در داشتن دولتي مستقل به همين نام، با مرزهايي تعريف شده، مشخص و قابل اعتماد است كه از سوي دو طرف درگير محترم شمرده شود. نوآم چامسكي و جيمز پتراس نيز در تحليل هاي خود به همراه مقالاتي از ادوارد دبليو. سايس، پروفسور ادبيات دانشگاه كلمبيا و ژنرال آلبرتو پيريس تحليل گر مسائل نظامي در مركز تحقيقات صلح مادريد به جنبه هاي مختلف مسئله فلسطين مي پردازند. همچنين در اين كتاب آنتونيو سگورا، استاد برجسته تاريخ دانشگاه بارسلونا، در تحليلي مستند نظري به روند تاريخي شكل گيري اين پديده انداخته است.