Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811028-59706S4

Date of Document: 2003-01-18

پس از توفان تحولات مصر پس از 11 سپتامبر توماس فريدمن مي خواهم برايتان پيشگويي كنم: رويداد يازدهم سپتامبر بزرگترين تاثيرش را به جاي آمريكا بر روي دنياي عرب خواهد گذاشت سپتامبر 110 براي ما فاجعه اي بود و در عكس العمل به آن تدابير بيشتر امنيتي را اتخاذ كرديم. ولي اين رويداد براي كشورهاي عربهم فاجعه اي محسوب شد. اين حادثه به اندازه تسلط ناپلئون بر مصر، تشكيل دولت اسرائيل و شكست 1967 تاثيرگذار بود. بسياري سعي كردند اين قضيه را از ديدگاه هاي ايدئولوژيك بررسي كنند كه نتايج اين تفحص گاه اين عمل را حق و گاهي نيز ناحق تصوير كرد. علي رغم عميق بودن شوك 1967 نهايتا اين مسئله راه را براي تغييرات نه چندان چشمگير در شرايط سياسي و اجتماعي دنياي عرب باز كرد. چرا كه پس از تحول 1967 اين بحران بر اساس دو فاكتور خاموش شد: حمايت اتحاد جماهير شوروي، نياز حكومت اين ممالك را براي تغيير و تحول (رفورم ) تا حدودي كمتر كرد. علاوه بر اين در دوران پس از بحران 67 در سايه درآمد روزافزون نفت، فشار براي اين تغييرات كمتر امروز شد اتحاد جماهير شوروي وجود ندارد و افزايش بيش از حد جمعيت كشورهاي عرب و مسلمان باعث شده تا نفت نيز نتواند پاسخگوي فشارها و نيازهاي اين كشورها براي تحول باشد. همچنين جوانان عرب مشتاق به جهاني شدن زماني كه براي اولين بار خود را با دنياي مدرن و نوين مواجه ديده و مقايسه مي كنند و خود را در بسياري از جهات عقب مانده تر از كشورهاي مدرن مي يابند احساس ناخوشايندي پيدا مي كنند. نتيجه اش اين است كه اين جوامع از مواجه شدن با دلايل يازدهم سپتامبر و كنش در مقابل عوامل آن اجتناب كرده، ريسك چالش ها و برخوردهاي بيشتري با آمريكا را افزايش مي دهند. پس از يازدهم سپتامبر جامعه عرب از سه مرحله بنيادين عبور كرد: شوك، انكار و در نهايت نگاه به درون. اين در مصر به وضوح قابل مشاهده است. معضلاتي كه مردمان اين كشور خود را در مقابلشان ضعيف احساس مي كنند به طور مداوم در مباحث روزمره مورد تجزيه و تحليل قرار مي گيرد. علي سليم يكي از نويسندگان مصر در اين باره با بيان اينكه در يازدهم سپتامبر ميان غرب و شرق چيزي شبيه برخورد شديد اتومبيلي با ديوار رخ داد مي گويد: حال تاثير اين برخورد در دو طرف نيز ديده مي شود. او چنين ادامه مي دهد كه شما غرب بيشتر به اطراف ظنين شده و ما ( شرق ) بيشتر ترقي خواه و رو به پيشرفت. انسان ها دوست ندارند كشته شدن هيچ عراقي اي را اما ببينند با اين وجود كسي حاضر نيست از صدام حسين حمايت كند. همه مخالف صدام هستند چرا كه همه مي دانند در آينده جايگاهي براي انساني مستبد وجود ندارد. اخيرا روزنامه معروف الاهرام مصر سري مقالاتي را به قلم اسامه الباز مشاور مهم سياسي حسني مبارك چاپ كرد كه بسيار حيرت انگيز بود. الباز در اين مقاله به مردم هشدار داده كه اروپايي ها به تئوري هاي توطئه آميز عليه نسل كشي يهوديان ( هولوكوست ) توجهي نداشته و نخواهند داشت. اين مقالات از تلويزيون رسمي مصر نيز پخش شده و در نهايت موجب انتقاد بسياري از مسلمانان از مصر شده است. الباز معتقد است كه بر اساس آنچه در فرهنگ و تاريخ كتب مقدس نوشته شده بايد به دنبال ديدگاهي درست در مورد يهوديان بود. وي معتقد است كه تمام اين ديدگاه ها ناشي از بدبيني و نژادپرستي بيش از حد است كه بايد از آن صرف نظر كرد. وي سپس به بررسي تاريخي قوم بني اسرائيل پرداخته است. مبارك رئيس جمهور مصر، كه پس از يازدهم سپتامبر در راستاي بدبيني در غرب زير ذره بين قرار داشت، ماه گذشته اعلام كرد كه از اين پس روز هفتم ژانويه كه عيد مسيحيان مصر است تعطيل ملي خواهد بود. بدين ترتيب اين روز به موقعيت بالايي ارتقاء پيدا كرد. جمال پسر رئيس جمهور براي اولين بار در مراسم جشن شبانه سال نوي ميلادي حاضر شده و اين مراسم به صورت زنده از تلويزيون مصر پخش شد. بعد از آن در يك برنامه تلويزيوني محمد هيكل يكي از روزنامه نگاران معروف مصري با طرح اين سوال كه پس از حسني مبارك چه كسي جاي آن را خواهد گرفت فصل جديدي از مناظرات و مباحثات در ميان مردم آغاز شد. بسياري از مردم مصر در اين باره بحث كرده و اميدوارند اين تغيير هر زمان كه صورت گيرد تحولي به سوي دموكراسي و آزادي بيشتر در جامعه باشد. آيا واقعا چنين چيزي اتفاق خواهد؟ افتاد آيا نگاه به درون در منطقه راه را براي تغييرات مناسب سياسي و اقتصادي در كشورهاي عرب بازخواهد كرد يا؟ نه اما تصور مي كنم رهبران اين ممالك نمي دانند چگونه در عين حال كه كنترل و قدرتشان را از دست ندهند از پس اين تحولات برآيند و اين بدترين شرايط پيش آمده در طول اين ده سال براي دنياي عرب خواهد بود.