Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811028-59706S1

Date of Document: 2003-01-18

اتحاد جزيره دوپاره رضا سادات براساس طرح پيشنهادي عنان دوباره دو قسمت قبرس متحد خواهند شد تا كشوري واحد را كه دو جامعه مستقل اما غير قابل انفكاك داردتشكيل دهند با نزديك شدن زمان الحاق بخش يوناني نشين قبرس به اتحاديه اروپايي در اول ژانويه سال آتي ميلادي بسياري از ترك تبارهاي قبرس كه سال ها است شاهد تلاش هاي بي ثمر و نافرجام تركيه براي عضويت در اين اتحاديه بوده اند تحركاتي را در جهت اتحاد دوپاره قبرس و تشكيل كشور واحد آغاز كردند اما به دليل اختلاف نظر محافل سياسي دو طرف هيچ گاه بحث اتحاد ترك تبارها و يوناني هاي قبرس به شكل جدي دنبال نشد. در واقع با گذشت حدود سي سال از ايجاد خط حائل بين دوپاره قبرس هيچ گاه ترك تبارها و يوناني ها نتوانسته اند راهكاري براي كنار گذاشتن اختلافاتشان بيابند. اوايل نوامبر سال گذشته ميلادي و درست در بحبوحه بحران عراق، هنگامي كه نگاه همه جهانيان به خليج فارس دوخته شده بود تا نظاره گر اولين جنگ قرن حاضر باشد كه آمريكا آغازكننده اش خواهد بود خبرگزاري هاي جهان گزارشي را منتشر كردند كه بسياري از جهانيان و خصوصا ترك ها و يوناني ها و بيش از اينان اتباع قبرس را متحير كرد. كوفي عنان، دبير كل سازمان ملل متحد طرحي 150 صفحه اي را براي اتحاد مجدد قبرس ارائه داد كه در مراحل اوليه بي آنكه مفاد آن در رسانه ها درج شود صرفا به رهبران جامعه يوناني ها و ترك تبارهاي قبرس ارائه شد. علاوه بر كلافكوس كلرايدز و رئوف دنكتاش رهبران يونان و تركيه به عنوان حاميان جامعه يوناني ها و ترك تبارهاي قبرس هم ضمن دريافت گزارش كوفي عنان نسخه خلاصه شده اي از اين طرح را دريافت داشتند. هر چند مقامات سازمان ملل هيچ گاه حاضر نشدند مفاد طرح مذكور را افشا كنند اما شبكه خبري بي بي سي چند روز بعد و در روز پانزدهم نوامبر بخش هايي از طرح مذكور افشا كرد. براساس اين طرح دوپاره قبرس دوباره متحد خواهند شد تا كشوري واحد را كه دو جامعه مستقل اما غير قابل انفكاك دارد را تشكيل دهند. براي حل و فصل اختلافات سياسي ترك تبارها و يوناني ها و به مشاركت گذاشتن قدرت سياسي، قبرس واحد از شوراي رياست جمهوري اي در كه شش عضو به تناسب جمعيت ترك تبارها و يوناني ها خواهد داشت، برخوردار مي شود كه اعضاي اين شورا هر ده ماه يك بار به طور چرخشي به رياست جمهوري قبرس قبرس مي رسند واحد با تشكيل دولت انتقالي كه سه سال بر سر كار خواهد بود عينيت خواهد يافت و دوپارلمان 48 عضوي در آن تشكيل خواهد شد. سهم ترك تبارها از قلمرو قبرس از 36 /28 5 به كاهش مي يابد و به دنبال آن قبرس واحد به عضويت اتحاديه اروپايي درخواهد آمد. تا زمان تشكيل قبرس واحد و پايان دوران حاكميت دولت انتقالي يونان و تركيه اجازه خواهد داشت تعداد محدودي از نيروهاي خود را در اين جزيره حفظ كنند و نهايتا قانون اساسي جديد قبرس آماده شده و به تصويب خواهد رسيد كه براساس آن هر دو جامعه قبرس از حقوق مدني مساوي برخوردار خواهند شد. براساس طرح اوليه عنان به دو طرف تا اواسط دسامبر فرصت داده شده بود پيش نويس را مشتمل بر مفاد توافقنامه نهايي از جمله قانون اساسي دولت آينده قبرس و نقشه قلمرو كشور تركيبي آينده آماده كرده و به امضا برسانند. اما به رغم تلاش هاي دبير كل سازمان ملل متحد رهبران سياسي هر دو طرف اعلام داشتند براي اعلام نظر در مورد اين طرح به وقت نياز دارند حاضر نشدند ضربالاجل تعيين شده را رعايت كنند. با طولاني شدن روند تصميم گيري دو طرف گمان مي رفت طرح عنان را بايد فراموش شده پنداشت اما ظاهرا ترك تبارها و يوناني هاي قبرس امروز بيش از هر زماني خواهان اتحاد كشورشان هستند. در واقع اميد به صلح بين دو طرف از اوايل سال 2002 ميلادي افزايش يافته بود و دورنماي اميدبخشي را ترسيم كرده بود. نقطه شروع اين روند اعلام آمادگي كلافكوس كلرايدز براي شركت در ضيافت شام مشتركي با رئوف دنكتاش، نخست وزير بخش ترك نشين قبرس او بود حتي پذيرفت به منطقه اي ترك نشين سفر كند، اقدامي كه براي اولين بار پس از تقسيم قبرس صورت مي پذيرفت. گمان مي رفت سفر كلرايدز نقطه شروع اتحاد سريع دو قبرس در سايه تلاش هاي عنان و موضوع الحاق بخش يوناني نشين به اتحاديه اروپايي باشد اما خيلي زود اختلافات ديرينه دوباره سربرآورد. گفت وگوهاي پراكنده بر سر اتحاد قبرس تا زمان ارائه طرح عنان ادامه يافت اما پس از پيشنهاد اين طرح تحولات روندي سريع تر به خود گرفت. به دنبال گفت وگوهاي مداوم مقامات سازمان ملل متحد با رهبران ترك تبارها و يوناني هاي قبرس و همچنين رهبران تركيه و يونان عاقبت تركيه، يونان و رهبران يوناني تبارهاي قبرس موافقت خود را پس از انجام اصلاحاتي جزيي در طرح اعلام داشتند اما اين بار اين دنكتاش بود كه با طرح مذكور مخالف بود هر چند او قول داد مذاكرات در مورد اين طرح ادامه پيدا كند. يكي از جالبتوجه ترين نكات در مورد وضعيت كنوني قبرس اعمال فشار تركيه بر رهبران ترك تبارها براي پذيرش طرح سازمان ملل متحد است و ديگر نكته پشتيباني گسترده ترك تبارها از اتحاد قبرس و ورود قبرس متحد به اتحاديه اروپايي است. البته در طرح سازمان ملل متحد و براساس پيش بيني كميسيون اتحاديه اروپايي قبرس متحد تنها در صورتي مي تواند به عنوان كشوري يكپارچه به عضويت اتحاديه اروپايي درآيد كه قبل از به پايان رسيدن ماه فوريه سال جاري روند اجرايي اتحاد دو قبرس آغاز شده باشد و در غير اين صورت تنها بخش جنوبي يوناني نشين به اين اتحاديه خواهد پيوست اما گمان مي رود اين بند تنها براي تحريك ترك تبارها و ترغيب آنها به تسريع روند اتحاد پيش بيني شده باشد. تمايل ترك تبارها به اتحاد قبرس در تظاهرات گسترده يك ماه و نيم اخير نمود يافت و تنها مانعي كه موجب مي شود موضوع اتحاد قبرس در هاله اي از ابهام قرار گيرد سرنوشت دارايي هاي يوناني ها در بخش هاي ترك نشين تا قبل از دو پاره شدن قبرس در سال 1974 است. تداوم فشار بر مقامات بخش ترك نشين بود كه عاقبت دنكتاش را واداشت كه روز چهارشنبه هفته گذشته آمادگي خود را براي از سرگيري گفت وگوها با سازمان ملل و يوناني هاي قبرس براي اتحاد اعلام كند. شايد تظاهرات 50 هزار نفر روز سه شنبه هفته گذشته ترك تبارها در شمال نيكوزيا از مهم ترين عواملي بود كه دنكتاش را به اتخاذ اين موضع واداشت و نزديك شدن ضربالاجل تعيين شده از سوي سازمان ملل و اتحاديه اروپايي براي انعقاد قرارداد نهايي اتحاد غربي نيز اين فشارها را دو چندان هر كرد چند از 28 سال قبل اختلاف نظر و مناقشات قومي دو طرف موجب شد سازمان ملل با اعزام نيرو و ايجاد كمربند سبز وظيفه حفظ صلح در اين منطقه را به عهده بگيرد اما گمان مي رود امروز مقامات سازمان ملل با بهره گيري از شرايط جاري و اشتياق ترك تبارها به عضويت در قبرس متحد عضو اتحاديه اروپايي براي حل و فصل هميشگي اختلافات دو طرف بهره جويند.