Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811027-59684S2

Date of Document: 2003-01-17

اسرار دشت ليلي هنوز بي جواب ترجمه: زهره جنابي وزارت امور خارجه آمريكا، با نمايش يك فيلم مستند از تلويزيون آلمان كه در آن ارتباط سربازان آمريكايي با جنايات جنگي افغانستان به تصوير كشيده شده بود، واكنش خشمگينانه اي از خود نشان دادند. اين فيلم تحت عنوان قتل عام در افغانستان _ آيا آمريكاييان ناظر بر اين جنايات ؟ بوده اند توسط جامي دوران فيلمساز ايرلندي تهيه و ساخته شده است. اين فيلم در هجدهم سپتامبر از يكي از شبكه هاي سراسري آلمان با نام ARD پخش شد. پيش از اين نيز اين فيلم مستند چهل و پنج دقيقه اي توسط كانال پنج تلويزيون بريتانيا و ايستگاه ايتاليايي RAI به تصوير كشيده شده بود. لاري شوارتز يكي از سخنگويان وزارت امور خارجه آمريكا، پيش از آنكه اين فيلم توسط تلويزيون آلمان نشان داده شود گفته بود: واقعا براي ما عجيب است كه چرا يك كانال تلويزيوني پرطرفدار و معروف فيلم مستندي را پخش مي كند كه در آن حقايق سراسر اشتباه نمايش داده مي شوند و در عين حال ماموريت آمريكا در افغانستان را نيز به طور غيرمنصفانه اي به تصوير مي كشد. اما حقيقت اين است كه اتهامات وارده در اين فيلم، بيش از شش ماه است كه به اطلاع عموم مردم رسيده است، اما دولت آمريكا از هرگونه اظهارنظر يا ارائه دليل به منظور اثبات نادرستي شواهد و مستندات و نيز جزئيات شركت سربازان آمريكايي در جنايات جنگي خودداري مي ورزد. نمايش دوباره اين فيلم عمدا به اين خاطر است كه پنتاگون تاكنون به هيچ كدام از درخواست هاي مكرر دوران سازنده فيلم براي مصاحبه يا حتي اظهارنظر درخصوص وقايعي كه در اين فيلم ترسيم مي شوند، پاسخ نداده است. در ژوئن سال گذشته، به عنوان بخشي از تلاش دوران براي جلوگيري از نابودي شواهد و مدارك موجود در خصوص قتل عام انسان ها و همچنين در جهت تحقيق و بازپرسي مستقل از جنايات جنگي، نسخه مقدماتي اين فيلم براي برخي از حضار و بينندگان منتخب در اروپا به نمايش گذاشته شد. و اكنون دوران اين نسخه اوليه رابه فيلم اصلي بلندمدت ضميمه كرده است. اين فيلم دليل محكمي است براي ارتباط آمريكا با قتل عام هزاران انساني كه گفته مي شود در اسارت گروه القاعده بوده اند و شاهدي است بر نقض آشكار تمامي قوانين بين المللي و استانداردهايي كه بر چگونگي رفتار با اسيران و زندانيان جنگي حاكم است. اين فيلم وقايع پاييز قندوز را كه آخرين پايگاه طالبان در شمال افغانستان بوده به تصوير مي كشد. و شامل مصاحبه هايي با شاهدان عيني شكنجه و قتل عام فجيع 3000 تن از اسيران جنگي است. اين افراد بخشي از مجموعه 8000 نفري طرفداران طالبان بودند كه سلاح هاي خود را تسليم نيروهاي آمريكا و نيروهاي متحد افغانستان به رهبري ژنرال عبدالرشيد دوستم كرده متعاقب بودند نبرد قندوز، نيروهاي نظامي آمريكا در حمله مسلحانه و كشتار چند صد تن از زندانيان طالباني در دژ قلعه جنگي مشاركت داشته اند. جان واكرليند آمريكايي يكي از 86 رزمنده طالبان بود كه توانسته با مخفي شدن در تونل هاي زير قلعه جان خود را نجات داده و از اين مهلكه جان سالم به در ببرد. در اين فيلم به طور مستند نشان داده شده كه به دنبال وقايعي كه با همكاري ژنرال رشيد دوستم متحد افغاني نيروهاي آمريكايي در قلعه جنگي روي داد، فرمانده نظامي نيروهاي آمريكا نيز در قتل 3000 تن از زندانيان دست داشته است. اين افراد از مجموع 8000 نفري از اسيران جنگي جدا گرديده و به محوطه يك زندان در شهر شيبرقان منتقل شده بودند. آنها در كانتينرهاي محصور و بسته اي كه هيچ گونه تهويه يا روزنه اي نداشتند، به شيبرقان حمل شدند. رانندگان محلي يا افغاني كاميون ها دستور داشتند كه بين 300 الي 500 زنداني را در يك كانتينر حمل كنند. يكي از رانندگاني كه با اين ناوگان حمل زندانيان همكاري داشته، اظهار داشت كه طي اين سفر بين 150 الي 160 تن از زندانيان جان خود را از دست داده اند. يك راننده تاكسي افغاني گفته كه شخصا كانتينرهايي را ديده كه جوي خون از كف آنها جاري شده بود. به نقل از يكي از رانندگان، بازماندگان اين سفر هفت خوان، در بياباني نزديك مزار شريف دشت ليلي رها شدند40 300 الي نفر از آمريكاييان ناظر بر اين صحنه به سوي زندانياني كه هنوز زنده مانده بودند تيراندازي كردند، و آنها را در بيابان رها كردند تا توسط سگ هاي وحشي دريده و خورده شوند. در حقيقت از زمان پخش فيلم دو تن از شاهدان اين حادثه اسفناك در مزار شريف به طرز فجيعي كشته شده اند. براساس ضرورت و اهميت وجود بازرسي مستقل و جداگانه در اين خصوص پخش اين فيلم در تاريخ 18 دسامبر همراه با مصاحبه اي با نجيبالله قريشي صورت گرفت. وي مهم ترين محقق و فيلمساز افغاني است كه در توليد اين فيلم مستند نقش بسزايي ايفا كرده است. قريشي در حالي در اين مصاحبه شركت مي كرد كه در بستر بيماري با سري كاملا پانسمان شده و بازوي كاملا گچ گرفته، استراحت مي كرد. او هنگامي كه براي خريد لوازم جانبي فيلم جهت كپي فيلم مستندي كه در آن نظاميان آمريكايي در نقل و انتقالات و نيز قتل عام 3000 تن از زندانيان شركت داشتند، رفته بود، از سوي افرادي كه در كمين وي نشسته بودند مورد حمله قرار در گرفت آن زمان قريشي مي خواست كه از روي فيلم يك كپي براي خودش تهيه كند اما توسط اراذل و تبهكاراني كه نااميدانه مي خواستند مطمئن شوند كه ردپايي يا مدركي دال بر جنايت آنها به دست خبرنگاران خارجي نخواهد افتاد، ربوده و شديدا مورد شكنجه و آزار و اذيت قرار گرفت. بديهي است فيلم ويدئويي نود دقيقه اي كه در اختيار قريشي بود، به دستور ژنرال دوستم به سرقت رفته است زيرا از آنجايي كه او هم در اين كشتارجمعي دست داشته، سعي دارد كه خود را به گونه اي از پيگرد قانوني احتمالي نجات دهد. اگر چه از هرگونه تلاش براي اثبات همكاري ژنرال دوستم با اين قتل عام نبايد فروگذار كرد، اما اين فيلم ويدئويي به وضوح ارتباط نزديك نيروي نظامي آمريكا در اين كشتار را به تصوير مي كشد. از آن زمان قريشي به خاطر حفظ امنيت جاني خود مجبور شده كه به همراه خانواده اش كشور افغانستان را ترك كند. واكنش دولت آمريكا نسبت به فيلم دوران، آميزه اي از طفره رفتن از هرگونه پاسخ، در پهلو حرف زدن و نوعي گردن كلفتي كردن است. رسانه هاي جمعي آمريكا تقريبا تمامي فيلم دوران و همچنين اقدامات جنايتكارانه سربازان آمريكا در افغانستان را به اختيار خود سانسور كرده اند. در آغاز پنتاگون با صدور بيانيه اي در سيزدهم ژوئن هرگونه اتهام وارده در خصوص مشاركت آمريكا در شكنجه و قتل زندانيان جنگي را تكذيب كرد. متعاقب آن وزارت امور خارجه آمريكا در 14 ژوئن رسما اين اتهامات را رد كرد. تا جايي كه به اجبار فيليپ ريكر به نمايندگي از وزارت امور خارجه آمريكا كنفرانس مطبوعاتي را در خصوص پخش اين فيلم ترتيب داد. ريكر مي گويد كه وزارت خارجه مطبوع وي، ادعاهاي نقض حقوق بشر در افغانستان را به دقت مورد بررسي قرار مي دهد اما چنين مشكلاتي كاملا به مقامات افغاتي مربوط شده و ربطي به اقدامات سربازان آمريكايي ندارد. دوران با استناد به امتناع مكرر پنتاگون و وزارت خارجه آمريكا براي مصاحبه با سازندگان اين فيلم يا حتي توضيح درباره اتهامات وارده، در پايان فيلم اين گونه نتيجه گيري مي كند: اين احساس در انسان به وجود مي آيد كه دولت آمريكا درصدد است به هر طريق كه ممكن باشد از هرگونه تحقيق و بررسي در خصوص وقايع صورت گرفته جلوگيري به عمل آورد. در تابستان سال گذشته يك سازمان حقوق بشر توانست اجساد سه تن از افرادي را كه در بياباني نزديك مزارشريف دفن شده بودند، از گور خارج سازد. پس از بررسي اجساد ثابت شد كه هر سه تن بر اثر خفگي جان سپرده بودند و شواهد كافي نيز براي اعلان بازرسي همه جانبه وجود داشت. قرار است در بهار سال 2003 يك تحقيق و بررسي همه جانبه در اين خصوص به سرپرستي مقامات سازمان ملل متحد آغاز به شود هر حال در اين فيلم به موانع عمده اي كه بر سر راه چنين بازرسي هايي وجود دارند، به خوبي اشاره شده است. نواحي و مناطق اطراف مزار شريف از سوي نيروهاي ژنرال دوستم كه نزديك ترين هم پيمان آمريكاييان در منطقه است، شديدا كنترل مي شوند. ژنرال دوستم در مصاحبه اي، با اظهار تاسف از اين حادثه، اعتراف كرده كه قادر نيست امنيت جاني و مالي شاهدان اين واقعه را تضمين كند. بر همين اساس دوران تصميم دارد كه فيلم خود را در مقياسي وسيع تر از ديگر شبكه هاي سراسري كشورها پخش نمايد. يازده كشور ديگر نيز اين فيلم مستند را خريداري كرده اند و دوران قصد دارد كه براي نمايش اين فيلم مستند در آمريكا، اعمال فشار بيشتري نمايد. سايت جهاد