Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811026-59671S2

Date of Document: 2003-01-16

مجتمع هاي ايستگاهي، راهي براي كاهش آلودگي هوا سفرهاي درون شهري يكي از مهم ترين عوامل ترافيك و آلودگي هوا در شهرهاي بزرگ و پرجمعيت يا به اصطلاح كلان شهرها به حساب مي آيد. در قاره اروپا كه پيشاهنگ انقلاب صنعتي بود، مسئولان شهرهاي بزرگ براي كاهش اين معضل به روش هاي حمل ونقل پاك و غيرآلاينده روي با آوردند فعال شدن قطارهاي شهري، تراموا، مترو و اتوبوس هاي ريلي در كلان شهرها، به ميزان قابل ملاحظه اي از سفرهاي درون شهري به وسيله خودرو و همچنين آلودگي هوا كاسته به شد همراه ايجاد تحول در شبكه هاي حمل و نقل شهري، ابتكاراتي با هدف سازمان دهي مراكز تجمع و مراجعات روزمره شهروندان نيز در شهرهاي بزرگ و پرجمعيت به كار گرفته شد. تا از عوارض و پيامدهاي زيانبار پراكندگي اين قبيل مراكز جلوگيري شود. شهرونداني كه هر روز صبح ناچارند براي عزيمت به محل كار خود، رساندن كودكان خود به مراكز آموزشي بخش قابل توجهي از وقت خود را در ترافيك سنگين از دست بدهند، به مرور دچار اختلالات عصبي و رواني مي شوند، به همين دليل علاوه بر اهداف اقتصادي، طراحان ساماندهي مراكز مراجعات روزمره شهروندان، هدف هاي مهمي مثل كاهش بار ترافيك، آلودگي هوا و كمك به حفظ بهداشت و سلامتي مردم را نيز مد نظر داشته اند. يك بررسي 15 ساله نشان مي دهد شهرهايي كه براي ساماندهي مراجعات روزمره شهروندان به صورت برنامه ريزي كلان عمل كرده اند، الگويي تحت عنوان مجتمع هاي ايستگاهي ( TOD) را به اجرا گذاشته اند. ويژگي اين مجتمع ها ساماندهي مشاغل شهري، تجميع اتوبوس ها و تاكسي ها در اين مكان ها انتقال بيش %از 50 تردد شهروندان از طريق خطوط متروي مستقر در زير اين ايستگاه ها %انتقال نياز 85 خريد شهروندان در طبقات مجتمع ها و در يك كلام اجراي پروژه همگاني براي برطرف كردن بخش مهمي از مشكلات موجود در شهر است. با احداث اين مجتمع ها هزاران اتوبوس و ده ها هزار تاكسي از سطح شهر جمع آوري مي شوند %وتردد 55 شهروندان از طريق ايستگاه ها انجام مي شود و با توجه به انتقال واحدهاي اداري، فروشگاه ها و مراكز فرهنگي - تفريحي به اين مكان ها، شهرها شكلي منظم و منطقي به خود گرفته و توان شهرها در نقشه هايي هوايي براساس تعداد نقاطي محاسبه مي شود كه هر يك نقطه آن يك مجتمع ايستگاهي است. ساخت و ساز اين مكان ها در كشورهاي مختلف براساس فرهنگ اجتماعي و نياز شهري تعريفي مستقل دارد. به عنوان مثال مجتمع هاي ايستگاهي در شهر استكهلم سوئد با مجتمع هاي ايستگاهي در كشورهاي كره و چين متفاوت است زيرا تراكم جمعيت در قاره آسيا فشرده تر از قاره اروپاست با اين تفاوت كه ميزان خريد اروپايي ها با آسيايي ها متفاوت است، كالاها در اروپا به صورت بسته بندي با اطمينان بيشتر خريدار روبه روست اما در آسيا خريداران با تجسس بيشتر و اطمينان كمتر (در واقع زمان بيشتري صرف ) خريد مي كنند. اما در شكل كلان مجتمع هاي ايستگاهي هم در آسيا و هم در اروپا موفق عمل كرده اند. شهرسازان و معماران سعي در ارائه الگوهايي با كاربري بيشتر و هماهنگ تر با فرهنگ عمومي شهر دارند. به نظر مي رسد دهه آينده رقابت بر سر ارائه طرح هاي جامع تر اين مجتمع ها، بحث شهرسازان باشد. با توجه به طراحي شهر خطوط خيابانها و نوع مديريتي كه در شهر حاكم است شهرداري هاي محلي متقاضي انتقال ايستگاه ها به محدوده خود مي باشند، اين عمل علاوه بر آنكه به رشد محله كمك مي كند باعث اتصال به شبكه گسترده شهر خواهد شد، لذا در تقسيم وظايف شهرداري هاي مناطق سعي مي كنند، طبق مقررات و از طريق تملك املاك موجود در طرح ايستگاه ها درآمدهاي محلي را به خريد ساختمان هاي موجود طرح مترو اختصاص دهند. در شهر لندن برتري مناطق شهري براساس تعداد ايستگاه هاي موجود در آن محدوده است، زيرا علاوه بر آنكه امكان تردد شهروندان را در اسرع وقت به نقاط مختلف شهر فراهم مي كند، استفاده از وسايل نقليه شخصي را به صورت چشمگير كاهش مي دهد. با توجه به آنكه ايستگاه هاي امروزي به مركز جمعيت تبديل شده است و بهره برداري هاي اقتصادي از قبيل احداث مجتمع هاي تجاري در ايستگاه ها را ممكن ساخته است شهرداري ها با خريد املاك فوق سرمايه گذاري بزرگي را براي آينده شهر انجام اتصال مي دهند مناطق شهري به شبكه مترو اولين گام در برنامه ريزي حمل و نقل با هدف روان سازي رفت و آمد وكاهش آلودگي هوا در شهرها زيرا مي باشد تردد ساير وسايط نقليه براساس مركزيت ايستگاه ها طراحي و كنترل مي شود، چون متوسط استفاده از مراكز اقتصادي در ايستگاه ها بيشتر از ساير نقاط شهر مي باشد. اين عمل توان بهره برداري دولت را براي آينده تضمين مي كند و مناطق شهري با انتقال بخشي از مراكز اقتصادي موجود در طرح هاي شهري به ايستگاه ها به اجراي پروژه ها سرعت مي بخشند و فضاي خدمات عمومي را گسترش مي دهند. الگوي جديد انتقال مسافران از مناطق اطراف ايستگاه توسط اتوبوس ها و تاكسي ها به ايستگاه ها سبب شده از تبديل خيابانها به توقفگاه وسايط نقليه در انتظار مسافر جلوگيري به عمل آيد زيرا وسايط، عمومي نقش انتقال مسافران سطح منطقه به ايستگاه ها را عهده دارند، بنابراين فقط در همان سطح رفت و آمد مي كنند و از بار سنگين ترافيك در شهرهاي پرجمعيت كاسته مي شود. انتظار مسافران در ايستگاه هاي اتوبوس و عدم داشتن اعتماد لازم به رسيدن به موقع به محل كار از عوامل ديگري است كه سرويس هاي عمومي را به سمت سرويس هاي مطمئن مترو سوق مي دهد. دولت ها با احداث پروژه هاي ايستگاه هاي مترو شهرهاي بزرگ را قابل كنترل نموده و ايمني و خدمات رساني را براي آنها به ارمغامي آورد. شهرداري هاي مناطق كه به اين امر واقفند در تلاش هستند به عنوان موثرترين راهكار شهري شركت مترو را ترغيب نمايند تعداد ايستگاه هاي خود را در آن منطقه افزايش دهد و با سرمايه گذاري در تملك اراضي ايستگاه هاي گسترده تر و مجهزتري را احداث نمايند. ساماندهي شهرها در سه دهه گذشته تنها انتقال صنايع به خارج شهر را در نظر ندارد بلكه با تركيب مكان هاي تجمعي و بازرگاني در محدوده ايستگاه ها جمعيت را به طور غيرمستقيم موظف مي نمايد نيازهاي خود را در يك مكان تامين نمايند. اين عمل علاوه بر كاهش تردد بي مورد شهروندان از اتلاف وقت آنها، ترافيك سنگين شهر و آلودگي هوا جلوگيري مناطق مي نمايد شهري با مشاركت شركت مترو سعي مي نمايند محدوده رفع ترافيك و رفاه شهروندان را تامين نمايند. تصور شهري عاري از ترافيك، حمل و نقل ارزان وآسان، سريع و مطمئن در يكصد سال گذشته، متروي بدون رقيب بوده است و تاكنون شهري با جمعيت ميليوني در همايش هاي بين المللي راهكاري به غير از مورد فوق ارائه نداده است. احمد نيا رئيس