Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811025-59651S2

Date of Document: 2003-01-15

تروريست يا رزمنده راه آزادي ترجمه: غلامرضا رضايي نصير در رابطه با معارضان عراقي خبر قابل ملاحظه براي ايالات متحده اين است كه برخي از رهبران محافظه كار و بسياري از اعضاي الدعوميانه خوبي با مجلس اعلا ندارند در نتيجه هرگونه دخالتي از سوي مجلس اعلاي انقلاب اسلامي عراق ممكن است با مقاومتي غيرمنتظره مواجه گردد در دوران حكومت خونين و طولاني مدت صدام حسين، تنها يك گروه اپوزيسيون واقعا او را به وحشت انداخته است. سه دهه است كه سازمان زيرزميني الدعو الاسلاميه جنگي بي امان را عليه رژيم صدام و هر كس كه از آن حمايت كند، به راه انداخته است. پيش از آنكه حزبالله به وجود آيد، الدعو دست به بمبگذاري هاي انتحاري مي زد. قبل از آنكه القاعده حتي بتواند خواب آن را ببيند، اعضاي الدعو هفت هدف را به طور هم زمان بمبگذاري كرده بودند. يكي از اعضاي سابق شوراي اجرايي آن مي گويد: در خيابان هاي عراق از هر كسي بپرسيد چه كسي با صدام حسين مبارزه مي كند، بدون شك پاسخ مي شنويد، الدعو. در مجموع آنها كساني هستند كه در صورت حمله آشكار يا پنهان ايالات متحده عليه رژيم عراق مي توانندكارآمدي براي نجات عراق داشته باشند. اما در اينجا مشكل بزرگي وجود دارد. در سال هاي دهه 1980 زماني كه واشنگتن دوست صدام محسوب مي شد و شيعيان تحت الحمايه ايران دشمن قلمداد مي شدند، اعضاي الدعو در حملاتي عليه آمريكايي ها شركت جستند. بمبگذاري هاي انتحاري در سفارتخانه آمريكا در بيروت و كويت و ربودن آمريكايي ها در لبنان به اعضاي الدعو نسبت داده شده اند. اما در تلاش امروز براي رهايي از چنگ صدام، كساني كه ديروز به زعم آمريكا تروريست محسوب مي شدند، مي توانند براي دولت آمريكا رزمندگان راه آزادي اكنون باشند آشكار شده است كه آينده عراق به كردها كه از كوهستان هاي شمال اين كشور حكومتي شبه مستقل تشكيل داده اند، بستگي ندارد. به اقليت اعراب سني هم كه در زمان تشكيل كشور عراق تحت حمايت بريتانيا پس از جنگ جهاني اول بر اين كشور حكومت كرده اند، نمي توان تكيه كرد. در عوض اين شيعيان عرب، اكثريت تحت ستم عراق هستند كه آينده عراق را خواهند ساخت. پيتر گالبريث، سفير سابق آمريكا و استاد فعلي دانشگاه جنگ، مي گويد: اگر به يك عراق دموكراتيك اعتقاد داريد، بايد به عراقي اعتقاد داشته باشيد كه شيعيان كشور را اداره مي كنند. اما نماينده شيعيان؟ كيست؟ الدعو؟ آيت الله ها ژنرال هاي؟ سكولار روساي؟ قبايل با توجه به وجود شواهدي دال بر اينكه پس از حمله آمريكا به عراق و يا شايد حتي قبل از آن شيعيان براي احقاق حقوق خود به پا خواهند خاست، دولت آمريكا سعي دارد براي سوال فوق پاسخي بيابد. آماتسيا بارام برجسته ترين كارشناس دولت اسرائيل در امور عراق مي گويد: شيعيان 50 تا درصد 60 جمعيت عراق را تشكيل مي دهند. اما در بغداد جمعيت آنان به 70 درصد بالغ مي گردد به طوري كه پايتخت در عمل قلعه شيعيان محسوب مي شود. ديكتاتور عراق به خصوص نگران شهرك آپارتماني حومه بغداد است كه نام او را برخود دارد; شهر صدام كه دو ميليون شيعه در آن زندگي مي كنند. بارام مي گويد: شيعيان مي توانند اطلاعات مفيدي در اختيار داشته باشند; حتي ممكن است ميليشياهاي محلي را سازماندهي كنند. اما پس از آنكه آمريكا كنترل را در دست بگيرد، آمريكا را با عمل انجام شده مواجه خواهند ساخت _ اينكه كنترل مناطق شيعه نشين، را خود در دست خواهند گرفت. تا آنجا كه دولت بوش به شيعيان توجه كرده است، اهم توجهش به مجلس اعلاي انقلاب اسلامي عراق بوده كه مقر آن در ايران آيت الله است سيدمحمدباقر حكيم، به ايران نزديك است و فرماندهي 10 هزار سرباز عراقي در تبعيد را در دست دارد. اين گروه يكي از شش گروهي بود كه آمريكا از او خواست در كنفرانس نيروهاي اپوزيسيون عراق در لندن شركت كند. (دولت آمريكا براي ترغيب آنان دعوتنامه اي به امضاي چندين مقام آمريكايي، از جمله پاول و ولفوويتز، معاون وزير دفاع و لوئيس ليبي، سردفتر ديك چني براي آنان فرستاد. ) اما تمايل هاي پنهاني با ديگر گروه هاي شيعه، از جمله اعضاي سابق و فعلي حزب الدعو صورت گرفته است. از جمله اين افراد، موفق الرباعي، سخنگوي سابق گروه است كه با ولفوويتز ملاقات كرده است. يكي ديگر از فعالان الدعو به نام ليث كوبه اكنون در موسسه خيريه دفاع از دموكراسي در واشنگتن كه دولت آمريكا بودجه آن را تامين مي كند، فعاليت دارد. بسياري از رهبران فعلي الدعو در انگلستان به سر مي برند و آنها كه در لندن هستند اخيرا پذيراي مقامات آمريكايي، از جمله زلماي خليل زاد، فرستاده ويژه آمريكا به كنفرانس اپوزيسيون عراق بوده اند. اما تاكنون الدعو حمايت خود را از تلاش آمريكا اعلام نكرده و ترجيح داده است خود را از كنفرانس اپوزيسيون عراق در لندن كنار نگه دارد. با آنكه مقامات آمريكايي به برقراري تماس با رهبران الدعو اعتراف كرده اند، اما تاكيد كرده اند كه هدف آنان كار در كنار الدعو است نه از طريق آن. اگر حمله آمريكا يا سازمان ملل به عراق سريع و بدون دردسر به نتيجه برسد، چنين چيزي امكان پذير اما است اگر كار به جنگ هاي خياباني بكشد در آن صورت اوضاع فرق خواهد كرد. شيعيان كه از خشم لبريز شده اند، مي دانند كه فشار كنوني بر صدام بهترين فرصت آنان براي سرنگوني نظامي است كه آنها را شهروندان درجه دو نگه داشته است. الرباعي مي گويد: با تلاش ايالات متحده از طريق سازمان ملل براي تحقير و تضعيف صدام، بدون شك اقتدار او كم رنگ خواهد شد و شيعيان جرات خواهند يافت. مشكل بتوان پيش بيني كرد كه آنها چه خواهند كرد. كوبه مي گويد: الدعو يكي از معدود گروه هايي است كه داراي كادرهاي قوي براي سازماندهي امور است. اگر سيستم شكست بخورد در آن صورت اين افراد رهبري خيابان ها را به دست خواهند گرفت. به گفته ديگر منابع شيعه عراقي، واشنگتن با استفاده از افراد واسطه با برخي از مهم ترين روحانيون شيعه كه هنوز در عراق زنده هستند، تماس هايي برقرار ساخته است. يكي از پيام ها اين بوده است: اگر مردم به پا خاستند به آنها بگوييد كه در خانه هايشان باقي بمانند. چيزي كه اكنون واشنگتن به هيچ وجه نمي خواهد، قيام خودجوش شيعيان است. با اين همه، حتي در بين شيعيان سكولار و ميانه رو كه اكثريت خاموش را تشكيل مي دهند هنوز دلخوري از آمريكا به دليل حمايت از صدام در قتل عام آنان در سال هاي دهه 1980 و عدم كمك به آن در قيام عليه او در سال 1991 برطرف نشده است. در اين ميان اگر خبر قابل ملاحظه اي براي ايالات متحده وجود داشته باشد، اين است كه برخي از رهبران محافظه كار و بسياري از اعضاي الدعو ميانه خوبي با مجلس اعلا ندارند. در نتيجه هرگونه دخالتي از سوي مجلس اعلاي انقلاب اسلامي عراق ممكن است با مقاومتي غيرمنتظره مواجه گردد. به محمدباقر الحكيم اطلاع داده اند كه مي تواند به شهر مقدس نجف كه يكي از مراكز علماي اسلام محسوب مي شود، بازگردد، ولي اگر بخواهد رهبري را در اين كشور به دست بگيرد دچار مشكل خواهد شد. آنها به عمليات خود عليه صدام اذعان دارند، اما ادعا مي كنند كه بمبگذاري در سفارت فرانسه و آمريكا و پنج محل ديگر در كويت در سال 1983 كار آنان نبوده است. از 17 نفري كه در اين عمليات بازداشت و محكوم شدند 14 نفر عضو الدعو عراق بودند. اما رهبران كنوني الدعو اصرار دارند كه آنان ديگر عضو الدعو نبوده اند. البته براي مقامات آمريكايي هرگز اين نوع تمايزها تفاوتي ايجاد نمي كرد. آنها به ياد دارند كه عماد مغينه عضو برجسته حزبالله براي آزاد كردن اين 17 نفر تري اندرسون خبرنگار آسوشتيدپرس و چند نفر آمريكايي ديگر را در لبنان ربود. با اين همه امروز مقامات آمريكايي مايلند ادعاهاي الدعو را بپذيرند، به خصوص كه اين ادعاها از سوي اعضاي سابق نظير كبه و رباعي مطرح مي شود; كساني كه مايلند روابط نزديكي با دولت آمريكا داشته باشند. سرانجام آيا الدعو تروريست است يا رزمنده راه؟ آزادي يك چيز در اين ميان روشن است: اينكه شيعيان عراق، چه سكولار و چه كمونيست سابق، چه محافظه كار مذهبي و چه اسلامگراي تندرو، بي صبرانه در انتظار آزادي خود هستند. زماني كه صدام برود، آنها انتظار دارند حكومت عراق را در دست بگيرند. اگر ايالات متحده مي خواهد دوست آنان باقي بماند، بهتر است خود را براي اين موضوع آماده كند. نيوزويك