Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811025-59649S1

Date of Document: 2003-01-15

پرسش از نظاميان وزير دفاع پس از شش ماه به سوال نمايندگان در مورد بيانيه سپاه پاسخ گفت اكرم ديداري يوسفيان: بيانيه سپاه به لحاظ دخالت در مسائل سياسي آنقدر واضح و مبرهن بود كه جايي براي دفاع قانع كننده از سوي وزير باقي نگذاشته بود اين دومين باري است كه تلاش هايي براي پاسخگويي يك نهاد نظامي _ امنيتي صورت مي گيرد. اگر وقوع قتل هاي زنجيره اي زنگ خطري را نواخت و نمايندگان مردم را بر آن داشت تا ديگر چشم بر روي هر آنچه در وزارت اطلاعات مي گذرد، نبندند و منع ناخواسته اي كه طي دو دهه مانع از هرگونه نظارت، پرسشگري و فراخواني مقام مسئول نهاد امنيتي _ اطلاعاتي به نهاد مردمي مجلس شده بود، شكسته شود; اين بار انتشار يك بيانيه نمايندگان مردم را بر آن داشت تا با فراخواني وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح به مجلس شوراي اسلامي براي نخستين بار اولين پرسش رسمي را در خصوص شائبه دخالت هاي نظاميان و سپاهيان در امور سياسي كشور در تاريخ سياسي كشور به ثبت رسانند. اين مهم نبود كه نمايندگان مردم نمي توانستند سردار سرلشگر رحيم صفوي را كه فرماندهي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي را عهده دار است به خاطر آن بيانيه به پاسخگويي در مجلس شوراي اسلامي وادارند و در اين ميان علي شمخاني وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح مي بايست نقش يك مدافع واسط را ايفا كند، مهم اين بود كه براي نخستين بار در تاريخ سياسي كشور چشمان نظارتگري به اين نهاد نظامي دوخته شده بود. هشدار يك بيانيه آنچه 84 نماينده مجلس را بر آن داشت تا شش ماه پيگير فراخواني وزير دفاع به مجلس شوند بيانيه سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در /4 /81 29 تاريخ با عنوان هشدار به مردم انقلابي ايران بود. اين بيانيه كه با تبيين و تقبيح تهديدات آمريكا آغاز شده بود در ادامه به بررسي حوادث سال هاي اخير داخل كشور و عملكرد جرياني كه از نظر سپاه پاسداران انقلاب اسلامي جريان مرموز در پشت جبهه نيروهاي انقلاب خوانده مي شد پرداخته و آورده بود: جرياني كه در پرتو آزادي هاي گسترده و صبر و خويشتنداري نيروهاي اصيل انقلاب به صحنه آمده و ارزش هاي انقلاب و معتقدات مردم را به چالش كشيده و استقلال كشور و سابقه درخشان آن را به هيچ انگاشته است، آمريكايي ها را به وجود پايگاهي در درون كشور كه نقش پياده نظام آنان را در هنگام هجوم نظامي ايفا كند، اميدوار كرده است... سپاه پاسداران با هشدار نسبت به حركت هاي مشكوك و رفتارهاي تفرقه افكنانه اي كه در اين شرايط حساس مي تواند دشمن را به اقدام نظامي بر ضدايران تحريك كند خواستار برخورد هوشيارانه نيروهاي دلسوز با جريان نفاق آلودي كه مي كوشد چهره دگرگوني از نظام ارائه دهد و زمينه هاي اميد و اعتماد را در آمريكايي ها براي وجود متحد داخلي براي آنان فراهم كند و برخوردهاي موردي و قانوني دستگاه قضايي با هتاكان و افراطيون شد. سپاه پاسداران همچنين با خبر دادن از خطر پيدايش و نفوذ جرياني مرموز در پشت جبهه نيروهاي انقلاب درباره تفكر سياسي اين جريان كه به اعتقاد آنان از ميان برخي همسنگران سابق نيز يارگيري و در بدنه حاكميت نفوذ كرده و يك خطمشي پنهان و آشكار را تعقيب مي كند تصريح كرد كه اين جريان در حوزه تفكر سياسي و اجتماعي گرايشات شديدي به لائيزيسيم و سكولاريزم داشته و نه تنها به حذف ولايت فقيه يا تشريفاتي و خارج كردن آن از رده تصميم گيري در حكومت مي انديشد بلكه به عنوان ايدئولوژي زدايي همه قواي خود را در مسير اسلام زدايي از حكومت و ارزش ستيزي در نهادهاي دولتي و سيستم قانون گذاري فعال كرده است... اين جريان شديدا به دموكراسي ليبرال تمايل داشته و در جهت شخصي كردن دين در حوزه قوانين اجتماعي و حكومتي با همه جريان هاي مخالف اسلام و جمهوري اسلامي همصدايي مي كند و آماده ارتباط و ائتلاف با آنان است. سپاه پاسداران همچنين در بيانيه خود تفكر اقتصادي و سياست خارجي اين جريان را دفاع از اقتصاد سرمايه داري به رغم برخي شعارهاي پيشين و احيانا چپ روانه و سازش با صهيونيست ها و مذاكره و تسليم دعوت به آمريكا قلمداد كرد. در بيانيه سپاه پاسداران همچنين در خصوص وضعيت افغانستان و عراق و واقعه بيستم شهريور ماه آمريكا ( 2000 11 سپتامبر) آمده بود كه حوادث بيستم شهريور ماه آمريكا دست مايه جديدي از تهاجمات و دشمني هاي هيات حاكمه آن كشور و بر ضد مسلمانان به طور كلي و ايران به طور خاص شد و با اتهامات واهي و ادبيات استكباري ملت ايران را مورد توهين و تهديد قرار داده اند. اطلاعات پنهان و آشكار حاكي از آن است كه آمريكا از اثربخشي شيوه ها و راهبردهاي گذشته خود با انقلاب اسلامي ايران مايوس شده و تنها راه را حمله نظامي مستقيم مي داند.. از اين روست كه آمريكا تلاش مي كند خط تماس خود را با ايران نزديك كرده و جا پاهاي خود را اطراف مرزهاي كشورمان مستحكم كند و با توجه به حضور نظامي در خليج فارس، اشغال نظامي افغانستان، طراحي و آمادگي اشغال عراق، توسعه و گسترش پيمان ناتو به سوي شرق و تدارك پايگاه هاي نظامي در كشورهاي شمال ايران، حلقه محاصره نظامي جمهوري اسلامي را تعقيب مي كند... پيش تر نيز خبري به نقل از سردار ذوالقدر جانشين فرماندهي سپاه پاسداران مبني بر اينكه اگر آمريكا به ما حمله كند ما چاه هاي نفت منطقه را آتش مي زنيم منتشر، شده بود. اين اظهارات به دليل شائبه دخالت سپاه در امور سياسي و از جمله سياست خارجي كشور در شرايطي كه ايران و منطقه در موقعيت حساسي به سر مي بردند، چهل نماينده مجلس شوراي اسلامي را بر آن داشته بود تا مقدمات طرح پرسش از علي شمخاني را در اين خصوص فراهم آورند اما با قول شمخاني مبني بر اينكه جلساتي را ميان فرماندهان سپاه و نمايندگان مجلس تشكيل خواهد داد، اين پرسش پس گرفته شد; هرچند كه جلسات گفت وگو ميان فرماندهان سپاه و نمايندگان مجلس برگزار نشد. پس از انتشار بيانيه سپاه در اواخر تيرماه كه به زعم نمايندگان نشانگر ورود نيروهاي نظامي به عرصه سياست بود، عملكرد سپاه دوباره مورد توجه نمايندگان قرار گرفت و شمخاني را ناگزير كرد كه يك بار در كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي و يك بار در صحن علني مجلس حاضر شود و عليرغم تلاش براي اقناع نمايندگان در اين كار موفق نشود. انتقاد و توجيه پرسش نمايندگان از علي شمخاني اين بود كه _ 1 بيانيه سپاه از چه موضع قانوني صادر شده ؟است 2 _ عليرغم توصيه هاي مكرر حضرت امام خميني ( ره ) و قانون تشكيل سپاه مبني بر عدم ورود در امور سياسي و مسائل جناحي، چرا بيانيه اي با وجوهي كاملا سياسي و جناحي از سوي سپاه عليه جناح ديگر منتشر شده است به گونه اي كه هماهنگي با ادبيات يك جناح عليه جناح ديگر را القا؟ مي كند 3 _ موضع گيري سپاه در امر سياست خارجي به ويژه در مورد افغانستان مبتني بر كدام وظيفه قانوني؟ است 4 _ آيا موضع گيري درباره مسائل اقتصادي و تعيين خطمشي جزو وظايف سپاه؟ است هجدهم دي ماه شمخاني با حضور در صحن علني مجلس شوراي اسلامي با تكرار آنچه كه پيشتر در جلسه كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي بيان كرده بود از جمله اينكه مي توان ادبيات به كار گرفته شده در بيانيه را با ديد مثبت عليه ضدانقلاب و تهديدات خارجي قلمداد كرد... سياست خارجي مجموعه اقدامات متمركز را در حوزه هاي متفاوت راهبري مي كند كه بخشي از آن در حوزه دفاعي است... رويكرد مردم گرايانه سپاه در مورد مسائل اقتصادي به مفهوم دخالت در مسائل اقتصادي نيست و.. سعي نمود تا به اقناع نمايندگان بپردازد، اما چنين نشد. مزروعي كه به عنوان نماينده منتخب پرسش كنندگان شمخاني را مورد خطاب خود قرار داده بود از به كار بردن واژه اشغال نظامي براي افغانستان انتقاد كرد و گفت كه اين ادبيات باعث اعتراض سفارت افغانستان در تهران شد. اين چه هزينه بيهوده اي است كه به كشور تحميل ؟ مي كنيم وي همچنين با قرائت بخش هاي ديگري از بيانيه كه به تشريح تفكر سياسي و اجتماعي جريان مورد اشاره سپاه مي پرداخت، پرسيد آيا اين ادبيات به نفع وحدت ملي است يا به ضرر ؟ آن آيا اين هم جهتي كامل با يك جريان سياسي در كشور؟ نيست عناصر نفوذي فقط در دولت و مجلس هستند و الحمدالله بقيه نهادها از نفوذ پاكند! شمخاني در پاسخ به مزروعي گفت كه بيانيه سپاه را مي توان به عنوان تحليلي از شرايط منطقه، رويدادهاي درون ساختاري، تهديدات خارجي و نمادهايي از تهديدات درون ساختاري دانست.. در چنين شرايطي بود كه بيانيه 13 جولاي بوش صادر شد و متن بيانيه وي به گونه اي بود كه مفهوم عبور از خاتمي را تداعي مي كرد. اين امر به مفهوم ناديده گرفتن نهادهاي قانوني در ايران اين بود بيانيه را نمي توان به منزله رويارويي با اصلاح طلبي، ارزش گرايي، مجلس و دولت آقاي خاتمي دانست... كسي قانع نشد عليرغم اظهارات شمخاني در دفاع از بيانيه سپاه پاسداران انقلاب اسلامي نمايندگان قانع رضا نشدند يوسفيان عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي در اين باره اظهار مي دارد: به نظر مي رسد كه بيانيه سپاه به لحاظ دخالت در مسائل سياسي آنقدر واضح و مبرهن بود كه اصلا جايي براي دفاع باقي نگذاشته بود و متاسفانه كاري كرده بودند كه ديگر وزير نمي تواند از آن دفاع كند. البته وزير دفاع در پايان سخنان خود اشاره كرد كه براي انتقال مفاهيم از كلمات خوبي استفاده نشده و اين بخش از صحبت هاي ايشان نشان مي دهد كه بخشي از اين اشتباه را پذيرفته و از اين جهت بايد از وزير دفاع تشكر كرد. وي مي افزايد: ... وزير دفاع هيچ نقشي ندارد. چون بخش عمده كار وزارت دفاع مربوط به مسائل پشتيباني، خريد اسلحه، نحوه تامين تجهيزات و ساخت آنها و نظاير آن است و به نظر مي آيد كه ايشان كنترل مستقيمي بر روي نيروهاي نظامي ندارد اما در هر حال به عنوان كسي كه نزد مجلس بايد پاسخگو باشد، به پرسش ها جواب داد كه به دليل عدم قانع شدن نمايندگان موضوع به كميسيون ارجاع شده تا بررسي كند كه آيا اعتراض نمايندگان بر حق است يا نه. به اعتقاد يوسفيان بيانيه سپاه نشان مي دهد كه بخشي از نيروهاي نظامي تكليف خود مي دانند كه در مسائل سياسي دخالت كنند و متاسفانه ابزار كافي در دست مجلس وجود ندارد تا از اين روند جلوگيري كند. وي مي گويد: در خصوص دخالت نظاميان، سپاهيان و بسيجيان در تجمعات دانشجويي و ديگر مسائل سياسي و اطلاعاتي نيز سوالاتي هم از وزير دفاع و هم از وزير اطلاعات مطرح شده و متاسفانه تاكنون نتوانسته ايم اين مسائل را كنترل كنيم. هرچند طرح اين پرسش ها را مي توان به فال نيك گرفت اما نمي توان تضمين داد كه در آينده تمام اين مسائل به كلي از بين برود. رجبعلي مزروعي نيز در خصوص اظهارات شمخاني در مجلس اظهار مي دارد: آقاي وزير دفاع متني را از پيش تهيه كرده و از روي آن مي خوانند و به نظر مي رسيد بيشتر دنبال توجيه كار سپاه بودند و به خاطر همين وقتي ايشان مطلب را مي خواند به دليل نامرتبط بودن با پرسش ها نمايندگان يا صحن را ترك مي كردند يا معترض بودند. به نظر من آقاي شمخاني فقط براي انجام تكليف به مجلس آمده بود. وي مي گويد: هر چند پاسخ ها قانع كننده نبود اما من معتقدم كه طرح پرسش از اين تشكيلات باعث مي شود كه همه نهادها خود را موظف به پاسخگويي در قبال عملكردشان بدانند. همچنين، اين موضوع به بحث عمومي تبديل شده و بهترين اثر آن اين است كه افكار عمومي اين قضيه را پيگيري مي كند و اين پيگيري ها مي تواند ما را اميدوار كند كه بالاخره يك روزي تمام شائبه ها در خصوص رفتارها و دخالت هاي سياسي نظاميون از بين برود. همين كه وزير دفاع براي نخستين بار در صحن علني مجلس پذيرفت كه درباره تشكيلات سپاه كه از مجلس و دولت بودجه مي گيرد، بايد پاسخگو باشد و حيطه نظارت مجلس، سپاه و تمام نهادهاي نظامي را هم در بر مي گيرد يك فرآيند رو به جلو و اميدواركننده است.