Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811024-59630S1

Date of Document: 2003-01-14

خطر در كمين بحران خودكشي جوانان مينا شهني دبير كل سازمان ملل در پيامي به مناسبت روز جهاني بهداشت رواني مصادف با 10 اكتبر ( 18 مهر ماه ) ضمن اشاره به اينكه سالانه يك ميليون نفر در جهان در اثر خودكشي جان خود را از دست مي دهند و بين 10 تا 20 ميليون نفر به اين اقدام دست مي زنند از دولت ها خواست تا به پيشگيري و درمان بيماري هاي رواني كه به دليل تبعيض به وجود مي آيند اولويت دهند. وي در اين پيام گفته است: درصد اندكي از مردمي كه اقدام به خودكشي مي كنند، مراقبت هاي اساسي دريافت مي دارند. عنان در پيام خود گفت: طي سال 2001 سازمان جهاني بهداشت تلاشي بين المللي براي افزايش آگاهي هاي عمومي نسبت به بهداشت روان انجام داده است. نمونه اي از آن انتشار گزارش بهداشت جهاني تحت عنوان بهداشت رواني، درك نوين و اميد جديد است كه مواردافسردگي، شيزوفرني و آلزايمر را مورد بررسي قرار مي دهد. دبير كل در پيام خود از دولت ها خواسته است تا با تخصيص منابع لازم سياست هايي را به اجرا گذارند تا اصلاحات مورد نياز براي حل سريع مشكلات رواني به ثمر برسد. با اين نگاه تدوين يك برنامه ريزي موثر و صرف هزينه و اجراي برنامه دقيق امري اجتنابناپذير است. افسردگي هاي ناشي از مشكلات معيشتي، خانوادگي و از همه مهم تر بيكاري جوانان و ترس و نگراني از آينده مبهم، فرد را تا لبه پرتگاه خودكشي پيش مي برد. وراثت، مرگ نزديكان، عدم توانايي در كنترل اضطراب و يا فشار روحي، فقر مالي، تولد يك كودك، افسردگي هاي پس از زايمان، اعتياد همسر يا فرزند و.. از عواملي هستند كه با تشديد افسردگي باعث بروز خودكشي، ديگركشي و اعتياد در افراد مي شوند. يك كارشناس ارشد روانشناسي و استاد دانشگاه مي گويد: فردي كه خودكشي مي كند مرگ را بهتر از زندگي مي داند در حالي كه اكثريت جامعه تصوري خلاف آن دارند و براي گريز از مشكلات راه هاي بهتري را نسبت به خودكشي انتخاب مي كنند. تحقيقات نشان مي دهد كه در كشورهاي غربي خودكشي مردان 3 تا 4 برابر شايع تر از زنان است اما در آسيا زنان بيشتر دست به خودكشي مي زنند. قدسي اضافه مي كند: بيشترين ميزان خودكشي متعلق به سنين 15 تا 24 سال است و با افزايش سن خودكشي ها نيز كم مي شود اما در ساير كشورهاي جهان خودكشي در مردان پس از 45 سالگي و در زنان پس از 55 سالگي اوج يافته و دوام پيدا مي كند. وي مي افزايد سالمندان كمتر از جوانان خودكشي مي كنند اما در خودكشي موفق تر از جوانان هستند و ميزان خودكشي هاي موفق در افراد 75 سال به بالا سه برابر بيشتر از ميزان موفقيت در جوانان است. با توجه به نظريه اين روانشناس سنين بين 15 تا 24 سال بيشتر از سايرين در معرض خطر خودكشي قرار دادند. در واقع نوجوانان و افرادي كه در سنين ابتداي جواني هستند بيشتر از سايرين اقدام به خودكشي مي كنند. آمار ارائه شده از سوي سازمان ملل نيز رشد روزافزون خودكشي در ميان جوانان را تاييد مي كند. سازمان ملل متحد هشدار داده است روند خشونت عليه كودكان و نوجوانان در جهان در حال افزايش است كه اين امر باعث شده از سال 1985 تاكنون ميزان خودكشي جوانان دو برابر شود. ميليون ها كودك در سراسر جهان خشونت را در دوران كودكي و نوجواني از طريق سوءاستفاده يا سهل انگاري، خشونت جنسي و يا خشونت گروهي تجربه كرده اند. در بسياري از كشورها چنين خشونتي در حال افزايش است و گزارش هاي سازمان ملل حاكي از آن است كه خشونت همواره وحشتي بر جاي مي گذارد كه به دشواري قابل رديابي است. كودكان و جوانان نبايد الزاما به وسيله گلوله و يا ضربه مشت آسيب دائمي ببينند و رنج ببرند. وقتي همسايه اي گلوله خورده هنگامي كه مادري كتك خورده، وقتي جامعه از سوي جنگ و جنايت در تهديد است، كودكان متحمل رنج دائم مي شوند. آنها معمولا به تنهايي اين رنج را تحمل مي كنند، در حالي كه خانواده و دوستان از سرنوشت آنها بي اطلاع بوده و يا قادر به كمكشان نيستند. اين پيام با اشاره صريح به رواج خودكشي ميان جوانان و نوجوانان مي افزايد: اعمال خشونت تنها به صورت ظاهري و آشكار نخواهد بود. خشونت هاي پنهاني كه هيچ اثر نماياني از خود بر جاي نمي گذارند همواره خطر بزرگ تري را براي به وجود آوردن آسيبهاي اجتماعي در خود دارند. يك مطالعه فراگير نشان مي دهد كه به ازاي هر خودكشي واقعي 23 تلاش و ژست خودكشانه نيز ديده مي شود. افرادي كه خودكشي مي كنند به 4 دسته تقسيم مي شوند. دسته اول آنهايي كه براي فرار از سختي ها و يا حفظ آبرو خودكشي مي كنند. دسته دوم گروهي كه بيمار رواني هستند و در پاسخ به توهمات و هذيان هاي خود خودكشي مي كنند. دسته سوم كساني كه در عشق شكست خورده اند و با اين اقدام خود از ديگران انتقام مي گيرند. دسته چهارم افراد پير و رنجوري كه براي گريز از درد و رنج دست به خودكشي مي زنند. تغييرات اجتماعي كه ممكن است به افزايش خودكشي در جوانان منجر شود شامل افسردگي در كودكي، پايين آمدن نظم در خانواده و افسردگي خانواده ولي مي شود بايد توجه كرد كه افسردگي تنها علت كافي براي خودكشي نيست. همزيستي پريشاني هايي مانند پريشاني هاي ناشي از فعاليت بيش از اندازه، نگراني و استفاده از موادمخدر مي تواند خطرات خودكشي را افزايش دهد. كساني كه در خانه و اجتماع مورد خشونت قرار مي گيرند در اين حالت رفتارهاي خشن را يك راه حل نهايي براي مشكلات زندگي مي يابند. دكتر امان الله قرايي مقدم عضو هيات علمي دانشگاه مي گويد: دانشجو به دليل آگاهي، دردها را بهتر و بيشتر درك كرده و حساسيتش نسبت به مسائل درون جامعه بالاتر است، در نتيجه امكان دچار شدن دانشجويان به تعارض، سرخوردگي، بدبيني، گريز و ناهنجاري ها افزايش مي يابد. ميزان گسترش ناهنجاري ها در جامعه و دانشگاه داراي رابطه اي مستقيم است، به طوري كه در كشوري مانند سوئد طي 35 سال تنها يك خودكشي اتفاق افتاده و اين مسئله نشانگر طبيعي بودن جامعه در اين كشور است. وي اضافه مي كند: نمي توان حد طبيعي براي ميزان آسيبهاي اجتماعي در دانشگاه تعيين كرد. اما اقدام به خودكشي تا 2 نفر دانشجو در هر دانشگاه با توجه به آسيبهاي اجتماعي در جامعه، نمي تواند طبيعي باشد. اين جامعه شناس در مورد خودكشي دانشجويان گفت: دانشجوياني كه از فيلترهاي مختلف و دشوار عبور كرده اند و هم اكنون آينده اي مبهم و تاريك را روبه روي خود مي بينند اقدام به خودكشي مي كنند، اين را بايد گفت اگر قبل از ورود به دانشگاه قصد خودكشي داشتند چرا وارد دانشگاه؟ شدند وي سن خودكشي را بين 18 تا 24 سال خواند و گفت: احتمال خودكشي در ميان دانشجويان سال اول و دوم به دليل جواني و خامي و تحريك پذيري آنها بيشتر است; به طوري كه در اعتراض ها و تجمعات نيز اين دانشجويان واكنش هاي بيشتر و تندتري از خود بروز مي دهند. دكتر قرايي مقدم ميزان خودكشي در ميان دختران را بيشتر از پسران مي داند اما ميزان موفقيت پسران در اين امر را بيشتر برشمرده و تصريح مي كند: نسبت خودكشي دختران به پسران 5 به 2 است و خودكشي دختران بيشتر با استفاده از قرص و مسموميت و در پسران به صورت حلق آويز شدن است. وي گفت: ميزان خودكشي و آسيبهاي اجتماعي در ميان دانشجويان غيربومي به دليل دوري از خانواده و فروريختگي فرهنگي و كاهش كنترل اجتماعي و فرهنگي و عدم وجود ترس از شناخته شدن بيشتر است; به طوري كه در تمام دنيا و از جمله ايران در اطراف محوطه راه آهن و ترمينال آمار جرم، فحشا و جنايت بالاتر است. با توجه به حساس بودن محدوده سن نوجواني و آغاز جواني به اجرا گذاردن اقدامات پيشگيرانه توسط مسئولين ضروري است. داشتن شرايط اجتماعي مناسب و شغل محافظ خوبي در مقابل خودكشي است با توجه به اينكه حدود نيمي از خودكشي نوجوانان مربوط به كساني است كه در خانواده هاي آشفته زندگي مي كنند به اين سبب آموزش بهداشت رواني به خانواده ها يكي از مهم ترين نكته هاي قابل توجه است. جدي گرفتن اظهارات جوانان و نوجواناني كه درباره خودكشي حرف مي زنند يا چنين افكاري دارند، احساس همدلي و حمايت اجتماعي از آنان به منظور نشان دادن اين موضوع كه وجودشان و نيازها و خواسته هايشان اهميت دارد، پذيرفتن و باور كردن جوانان و نوجوانان و درك احساسات و ارزش هاي آنان، كنترل خريد و مصرف داروها به خصوص داروهاي اعصاب و روان، اتخاذ سياست هايي جهت كاهش فقر مالي، ايجاد امكاناتي جهت ادامه تحصيل نوجوانان و جوانان و پر كردن اوقاف فراغت، راهكارهاي مهم پيشگيري از خودكشي جوانان است اغلب تلاش مي كننداز دوستي كه مي خواهد خودكشي كند، شخصا حمايت كنند. آنها ممكن است احساس كنند بايد رازدار باشند و يا اين احساس را در خود بكنند كه نبايد به بزرگان خود اعتماد داشته باشند و اين معالجه لازم را به تاخير مي اندازد. حائزاهميت است به جوانان تفهيم كنيم كه بايد اظهارات مربوط به خودكشي را گزارش كنند و براي ميسر شدن اين كار بايد اعتماد جوانان و نوجوانان را جلب كرد و به آنان اطمينان داد كه در صورت بيان مشكلات خود يا دوستانشان در رفع مشكل به آنان كمك خواهد شد. بعضي مدارس روش هايي براي اخراج و طرد دانش آموزي كه رفتار غيرقانوني و اغتشاشي از خود نشان مي دهد دارند بايد توجه داشت نوجواناني كه به اعتياد كشيده شده باشند و يا به نوعي پريشاني و به رفتارهاي اغتشاشي مبتلا شده اند بيشتر در خطر خودكشي قرار دارند. اگر دانش آموزي اخراج شود مدرسه وظيفه دارد كه تلاش كند تا والدين او يك مداخله فوري روانكاوانه و رفتاري درباره او انجام دهند. تلاش در كاستن عوامل استرس زاي محيطي، خانوادگي، مدارس آموزش بهداشت رواني از طريق رسانه هاي گروهي مي تواند از راهكارهاي مهم باشد.