Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811023-59607S2

Date of Document: 2003-01-13

نقش خودپنداره در كسب موفقيت آيا افكار ما در زندگي واقعا اثر گذار است يا آن كه در كانال حوادث خواسته و ناخواسته قرار مي گيريم و در حقيقت اتفاقات روي داده سرنوشت ما را تعيين مي كند و خلق و خو و رفتار ما را؟ مي سازد روانشناسان در اين زمينه چه؟ مي گويند آنها معتقدند خودپنداري در اين قضيه نقش اساسي دارد. خودپنداري عبارت است از شناخت خودتان، كه از چه نوع هستيد و چه نوع شخصيتي داريد. محصولي است از تجربه ها، موفقيت ها، شكست ها، خواريها، ملالتها، روشي پيروزيها است كه مردم ديگر سخت به آن واكنش نشان مي دهند، به ويژه در اوان كودكي از اين عوامل و ديگر موضوعهايي كه ما درباره آن بحث خواهيم نمود. شما از خود فيلمي ساخته ايد كه عقيده داريد صحيح اين است تصاوير ممكن است تصاوير غيرحقيقي باشد اما مهم اين است كه شما طوري عمل كنيد مثل آن كه واقعيت دارند. براي هر موقعيت و هر كاري واقعيت دارند. سپس از خود سوال مي كنيد تصوير متعلق به خود من ضعيف و قرباني شده، شخصي كه هر چه برايش اتفاق مي افتد راست است چه لطفي برايم دارد و چه آرامشي مي تواند به من ببخشد. يك نوع آسايش شگفت آور در يك عامل نهفته كه از دو كلمه مثل اينكه تشكيل شده است. توجه كنيد من گفتم شما طوري عمل كنيد مثل اين كه فيلم و تصاوير حقيقي هستند، اما آيا واقعا اين طور؟ است تا هنگامي كه اين تصاوير ذهني بتوانند تعيين كنند و هم كرده باشند در هزاران حالت ديگر جايي براي ياس و نااميدي نيست. به اين نكته بايد توجه كرد كه شما خود نويسنده هستيد، شما خود كارگردان و هم هنرپيشه هستيد كه به اين فيلم چشم دوخته ايد. آنچه بايد بياموزيد اين است كه چگونه شما با صرف وقت بيشتر و انرژي بيشتر اين تصاوير را تغيير دهيد: به تحقيق كشف خودپنداري يكي از مهمترين پديده هاي قرن حاضر است. زيرا اگرچه ما ممكن است آن را درك نكنيم اما همه ما آن را در خود داريم. اين تصوير خود ماست. ممكن است از وجود آن آگاه نباشيم اما وجود دارد و ما به شدت به آن عقيده داريم و هيچ حرفي در صحت آن وجود ندارد. آيا مي توانيم پندار خود را عوض؟ كنيم به دليل آنچه واقعيت ملموس ناميده مي شود انسان به ندرت پي مي برد كه مشكلات و ناراحتي هاي اساسي معلول ارزشيابي او از خودش است. اگر شما به آن فروشنده بگوييد كه او فقط فكر مي كند كه نمي تواند كالايي را بفروشد با ناباوري به شما نگاه خواهد كرد. او مي داند كه فقط تلاش كرده اما بي نتيجه بوده است. در گذشته به نظر مي رسد براي يك شخص مشكل است عادات اساسي خود را تغيير زيرا دهد تلاش عمده او بر حسب مقتضيات زندگي خودش صورت مي گيرد. اشخاص زيادي تلاش كرده اند براي مبارزه عليه مشكلات و موانع دروني يا نقص خصوصيات دروني خود تفكر مثبت را به كار ببندند و به طور منفي فكر نكنند. مثلا مي گويند در هفته آينده من بيشتر استراحت خواهم كرد. يا مي گويند من در امتحان موفق خواهم شد. اما تلاش نكرده اند فكر خود را در مورد پندار اصلي - كه بايد اين كار را صورت دهد - تغيير دهند. طرز تفكر مثبت را مي توان همچون عصايي براي خودپنداري تصور كرد ولي به تنهايي مثمرثمر نيست. زيرا چگونه يك شخص مي تواند تفكر مثبت در مورد موقعيتي داشته باشد، در حالي كه يك عقيده منفي نسبت به شخص خود؟ دارد در اينجا يك اختلاف اساسي وجود دارد اما بسياري از آزمايشها نشان داده اند كه يكباره عقيده شخصي تغيير يافته و چيزهاي ديگر در ارتباط با مفهوم جديد انجام گرفته كه غالبا بدون هر گونه تلاش و تقريبا خود به خود صورت گرفته است. پرسكات لكي يكي از پيشگامان روانشناسي خودپنداري طي آزمايش متقاعد كننده اي به اين نتيجه رسيد كه شخصيت يك نوع سيستم عقيدتي محسوب مي شود كه همه چيز آن در يكديگر ادغام شده وي است عقايد مغاير با اين سيستم را رد كرده و بر اين باورند كه آنچه منطقي و سازگار به نظر مي رسد مورد قبول واقع مي شود. در مركز اين سيستم عقيدتي، خودپنداري شخص قرار لكي دارد در آزمايشي كه روي هزاران شاگرد مدرسه انجام داد دريافت كه اگر دانش آموزي در آموختن موضوعي دچار اشكال مي شود، ممكن است به اين جهت باشد كه از ديدگاه خودش آن موضوع مورد پسندش نبوده و براي او ناسازگار است. او معتقد است اگر شما خودشناسي او را تغيير دهيد، او به شكل ديگري به موضوع توجه خواهد نمود و اگر آن دانش آموز توصيف و تعريف از خود را نزد خود تغيير دهد استعداد يادگيري او بهتر خواهد شد. اين تئوري به اثبات رسيده است. يك دانش آموز در هجي كردن كلمات بسيار ضعيف بود و نمي توانست ديكته صحيح بنويسد آنقدر نمره بدگرفت كه به مدت يك سال از درس و مدرسه محروم شد. سال بعد در همين درس نمره بسيار عالي آورد و سال بعد از آن يكي از بهترين ديكته نويسان مدرسه شد. دانش آموز ديگري كه به علت نمرات بد از كالج اخراج شده بود در اثر اين كار، شاگرد اول كالج شد و در يكي از بهترين دانشگاههاي كشور با نهايت احترام قبول شد. پسري كه از سوي دفتر امتحانات نظر داده بودند كه استعداد يادگيري زبان انگليسي را ندارد سال بعد جايزه افتخار در ادبيات زبان انگليسي را گرفت. اين دانش آموزان نه كودن بودند نه آن كه استعداد اساسي آنها عيبي داشت. اينها فقط از ضعف خودپنداري رنج آنها مي بردند خود را آدمهاي شكست خورده اي مي پنداشتند. هنگامي كه آنها در يك آزمايش شكست مي خوردند از نظر طبقه بندي خود را جزو شكست خوردگان مي انگاشتند، ولي پس از تغيير شناخت خود به استعداد نهفته خويش پي مي بردند. لكي با به كار بردن همين روش بچه هايي را كه به لكنت زبان و يا جويدن ناخن مبتلا بودند، معالجه كرد. چگونه با شادماني زندگي كنيم. پس شخص چگونه مي تواند شادي داشته؟ باشد شما بايد به خود اعتماد كنيد، بدون ترس از موانع. شما بايد احساس كنيد كه نيازي به پنهان نگه داشتن شخصيت واقعي خود نداشته باشيد. شما بايد خود را خوب بشناسيد. خودپنداري شما بايد بر مبناي واقعيت باشد، آنچه كه واقعا هستيد. هنگامي كه خود پنداري شما بي عيب و كافي باشد، احساس اعتماد به خود داشته باشيد و آماده باشيد به دنيا نشان دهيد كه شما چه هستيد و بدان افتخار مي كنيد. شما زندگي را لمس مي كنيد، عميقا به زندگي بنگريد و از زندگي برخوردار شويد. وقتي يك عيب جسمي شما به وسيله جراحي پلاستيك برطرف شد هنگامي باعث شادماني شما مي شود كه تغييرات رواني نيز همگام با عمل جراحي در خودپنداري درهم كوفته شما به وجود آيد. در غيراين صورت فقط تغييرات جسمي و ظاهري صورت گرفته است. اكنون اگر خودپنداري شما شكستهاي گذشته شما را در مغز شما جاي دهد كه باعث شكست شما در حال حاضر شود، آن دشمن شماست. كليدهاي شخصيت ما؟ كدامند تجهيزاتي كه براي ترسيم خودپنداري شما ضروري است عبارتند از- 1 راستي. اولين ابزار ما كه بي نهايت پرقدرت است به طور ساده راستي است. راستي به شما آزادي خواهد بخشيد. راستي اگر خرد شده و به زمين بريزد باز قد علم خواهد كرد. حقيقت يا راستي در زندگي ما اهميت زيادي دارد. شما در زندگي خود، به خود چگونه مي نگريد. همچون يك؟ ديوانه يك لوده و ؟ مسخره يك؟ قهرمان يا يك؟ قرباني مهمترين اكتشافي كه بشر با آن روبه رو مي شود شخصيت است، شخصيت امروزي نه شخصيت ظاهري، شخصيت دروني. اين امر مي تواند تمام تمدنهاي جهان را تغيير دهد. مي تواند زندگي شما را ترميم كند، با بروز حوادث تمام زندگي شما را دگرگون نمايد. اعمال مردم هميشه به آنچه فكر مي كنند بستگي دارد در مورد خودشان و محيطشان نيز صدق اين مي كند يك موضوع اساسي روشي است است كه ما را مي سازد. هيپنوتيزم هم اين نكته را ثابت نموده است. آيا شما خودتان را دست كم؟ مي گيريد بيشتر مردم؟ اينطورند يا مثلا فكر مي كنيد هرگز موفق نخواهيد بود، يا آن كه شما اصلا بدبخت؟ هستيد نه تنها اين تصورات منفي هستند، بلكه تمام آنها دروغ و نادرست است. شما بايد به خاطر داشته باشيد كه خداوند شما را براي منظوري خلق نموده، براي آن كه در روي زمين خوب زندگي كنيد، براي خود و براي ديگر ابناي بشر مفيد باشيد. شما بايد به خاطر داشته باشيد كه هر يك از شما بدون توجه به تجربه هاي دردآور گذشته براي خود فرد يگانه اي هستيد و براي خود مثبت مي باشيد. شما بايد درك كنيد كه هر يك از شما هر اندازه مفلوك و بيچاره باشيد بالاخره چيز خوبي داريد كه براي بشريت سودمند باشد. بسياري از شما هيپنوتيزم خودتان شده ايد با تلقين به نفس عقايد نادرست درباره خودتان خود را هيپنوتيزم نموده ايد. شما خود بدترين دشمن خود هستيد. شما با واقعيات انتقادي بلايي به سر خود آورده ايد كه دشمن واقعي شما فكر آن را هم نكرده است. شما احساسات دروني خود را بر پايه مداركي استوار نموده ايد كه يك قاضي دادگاه عاقل آنها را تماما رد مي كند. واقعيات شما ابدا واقعي نيست و اغلب جزو يك پيش داوري ناقص عليه خودتان چيز ديگري نيست. شما به خود از اين راه زياني وارد مي كنيد كه مستحق يك مجازات بدون دادرسي از طرف مردم هستيد. راه چاره؟ چيست شما مي توانيد تلاش كنيد افكار نوين درباره خود داشته باشيد. خود را در نور تازه اي مشاهده كنيد. مانند فردي كه در روي زمين به هيچ كس شبيه نيست. شكستهاي گذشته خود را فراموش كنيد، آنها را دفن كنيد و فقط درباره موفقيتهاي خود فكر اهميت كنيد ندارد كه آن موفقيتها چقدر ناچيز بوده است. به خاطر داشته باشيد كه شما تعهدي نسبت به خود داريد و آن اين است كه زندگي خود را روي زمين خدا - هر قدر ممكن است - دلپذير و مطبوع سازيد. به اين واقعيت عقيده داشته باشيد و روي آن كار كنيد. كاري كنيد كه دوست صميمي خود باشيد نه دشمن خويش. ( ) 1 چگونه مي توان شايد را واقعيت بخشيد. دومين موارد از تجهيزات شما خلاقيت و وظيفه شناسي شماست كه به شما كمك خواهد كرد يك خودپنداري واقعي و توسعه يافته و موفقيت آميز داشته باشيد. پندار يا قوه تخيل نيز، همان اندازه اغفال كننده است كه شادماني يا اندوه شما نمي تواند آن را داخل يك بطري جاي داده يا آن را از يك بطري بيرون آورد. پندار شما شكل و شمايل ندارد ولي به شما شكل و شمايل مي بخشد. پندار آن چيزي است كه كلمه من را در خود جاي مي دهد و در كليه اعمال ما دخالت مي كند و وارد آن مي شود. اين پندار ماست كه به ما هدف ارائه مي كند در آنچه ما در پيش ما داريم يا عمل مي كنيم يا در عمل شكست مي خوريم، اعمال ما به وسيله پندار ما سرعت مي گيرد و يا منجمد اگر مي شود پندار خود را به طور مثبت به كار اندازيد مي توانيد خود را يك شخص بزرگتر از آنچه هستيد، بسازيد. آيا براي چيزي كه اتفاق نيفتاده اندوهناك و مضطرب؟ هستيد بسياري از ما تصورات خود را به طور منفي مورد استفاده قرار مي دهيم. ما مضطرب و اندوهناك مي شويم اما نه آن اندوهي كه يك ريشه و وظيفه مثبت دارد كه مي تواند از مصيبتها جلوگيري كند. حتي زندگي ما را نجات دهد. بسياري از مردم به اضطراب و اندوه ويران كننده دچار مي شوند. آنها نيروي فعال و انرژي خلاق خود را متوقف خود مي كنند را از تمدد اعصاب بازمي دارند و به طور مرتب چيزهايي را در تصور خود زنده نگه مي دارند كه هرگز رخ نخواهد البته داد حوادث ناگوار هر آن ممكن است اتفاق افتد و من نمي گويم هرگز اتفاقي نخواهد افتاد. اما زيادند مردماني از اين قبيل كه به طور دائم فكر مي كنند كه اين احتمالات حتما اتفاق خواهد افتاد و اضطراب و هيجان آنها هميشه به جاي آن كه به جاي خوبي ختم شود زيان آور و مصيبت بار است. پس نتيجه مي گيريم كه راز زندگي بهتر در تغيير تفكر خود درباره خويش است و بس. ( ) 2 جعفر اكبري كارشناس ارشد مشاوره و راهنمايي منابع: - 1 روانشناسي خودپنداري - ماكسول /مالتز احمد تقي پور. - 2 روانشناسي تصوير /ذهني /ماكسول مالتز مهدي قراچه داغي.