Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811022-59595S1

Date of Document: 2003-01-12

رايزني همسايگان عراق براي پيشگيري از جنگ نخست وزير تركيه در تهران ناتو در دو هفته آينده درباره نحوه شركت در جنگ عليه عراق تصميم مي گيرد عبدالله گل نخست وزير تركيه كه هفته گذشته از سوريه، مصر و اردن ديدار كرد، ديروز به عربستان سعودي رفت و امروز به تهران مي آيد. نخست وزير كويت نيز ديشب به ايران آمد. هدف اين سفرها، يافتن راهي براي جلوگيري از تهاجم آمريكا به عراق و يا دست كم كاستن از دامنه زيان هاي جنگ احتمالي براي كشورهاي منطقه است. همه كشورهاي منطقه كه در پي جلوگيري از تهاجم آمريكا به عراق هستند، در دو دهه اخير به اشكال گوناگون از ماجراجويي هاي صدام حسين زيان ديده اند. كويت، عربستان و ايران مستقيما مورد تهاجم ارتش صدام حسين قرار گرفته اند و تركيه از طريق تحريك كردهاي اين كشور توسط رژيم عراق دو دهه است كه زير فشار قرار دارد. اما همه اين كشورها به دلايل گوناگون با تهاجم به عراق مخالفند. كويت كه كوچكترين كشور همسايه عراق به لحاظ وسعت، جمعيت و توان نظامي است بيم آن را دارد كه صدام حسين زير فشار جنگ و انزوا و احيانا براي تهديد منابع نفت منطقه به همسايه كوچك خود حمله كند و از آن به عنوان گروگان منطقه اي استفاده كند. احتمال چنين رخدادي قوي نيست; اما كويتي ها ناگزيرند به عنوان يك اقدام احتياطي به آن بينديشند. عربستان سعودي از دو جهت با جنگ در منطقه مخالف است. اولا ممكن است تهديدي مشابه كويت متوجه آن باشد و ثانيا اين احتمال وجود دارد كه صدام حسين در خلال جنگ، با تحريك عواطف توده هاي عرب و گسيل گروههاي تروريستي، منافع عربستان سعودي را به خطر اندازد. وجود بقايا و وابستگان القاعده در عربستان سعودي اين خطر را بيشتر مي كند. از نظر ايران تهاجم آمريكا به عراق دو پيامد منفي دارد كه بر امنيت ملي آن تاثير سوء مي گذارد. پيامد اول تشكيل حكومت نزديك به آمريكا در عراق پس از صدام حسين است. هر رژيمي كه در عراق شكل بگيرد و با ايالات متحده روابط استراتژيك برقرار كند، لاجرم خصم جمهوري اسلامي يا دست كم مزاحم جدي آن به شمار مي رود. علاوه بر اين، آنگونه كه مسئولان جمهوري اسلامي بارها گفته اند با تغيير رژيم عراق يا هر رژيم ديگري با توسل به زور مخالفند; زيرا اگر اين شيوه تغيير رژيم ها در روابط بين الملل به رويه تبديل شود هر دولتي كه با آمريكا روابط خصمانه دارد، همواره در معرض تهديد خواهد بود. آمريكا، پس از عراق و كره شمالي، خصمانه ترين روابط را با جمهوري اسلامي ايران دارد. سوريه نيز نگراني هايي مشابه ايران سوريه دارد در زمره چند كشوري است كه آمريكا آنها را رژيم هاي ياغي مي داند. سوريه همواره به تجهيز چريكهاي فلسطيني طرفدار نابودي اسرائيل متهم شده است و از نظر آمريكايي ها اين گناهي نابخشودني است. در غياب رژيم صدام حسين، اندك كاركردهاي ديپلماتيك سوريه نيز در مناسباتش با آمريكا از بين مي رود و آمريكا با اتكا به روابط خود با جمهوري هاي آسياي مركزي، تركيه و رژيم جديد عراق، ديگر نيازي به تسامح در برابر سوريه احساس نخواهد كرد. نگراني تركيه از جنس نگراني هاي ديگر همسايگان عراق نيست. تركيه از وضع كنوني عراق سود اقتصادي سرشاري مي برد. عراق كه تحت تحريم هاي بين المللي است پاره اي اقلام ممنوعه خود را با قيمت هاي كم به تركيه مي فروشد و كالاهاي مورد نياز خود را با بهاي گران از اين كشور مي خرد. اين تجارت پرسود، تركيه را با وضع موجود موافق كرده است. تاكيد چندباره رهبران آنكارا بر زيان هاي اقتصادي جنگ عراق و وعده آمريكا به كمك هاي اقتصادي به تركيه، مويد اين نگاه رهبران آنكارا به بحران عراق است. گزارش تحولات عراق را در صفحه بخوانيد. 23