Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811022-59590S1

Date of Document: 2003-01-12

تهران در اضطرار برنامه جامع كاهش آلودگي هواي تهران بعد از گذشت 8 سال فقط 15 درصد پيشرفت داشته است مريم خورسند زنگ هاي خطر در شهر صنعتي اصفهان نيز به صدا در آمد. حالا اهالي اصفهان نگاه ها را به تهران دوخته اند تا همان راهي را بروند كه اين شهر براي فرار از آلودگي هوا برگزيد. اما اين راه پس از گذشت هشت سال طراحي و برنامه ريزي با شكست مواجه وقتي شد، كه مديرعامل شركت كنترل كيفيت هوا به صراحت اعلام مي كند; برنامه جامع كاهش آلودگي هواي تهران بعد از گذشت 8 سال فقط 15 درصد پيشرفت داشته است. اهالي اصفهان نمي دانند مردم تهران هر بار كه كوه هاي سفيدپوش شمال تهران زير چتر سياه آلاينده ها محو مي شوند، چشم به سرشاخه هاي خشك درختان مي دوزند تا نسيمي را بيابند. تا به امروز نه طرح كاهش آلودگي هواي تهران يا محورهاي جمع آوري خودروهاي فرسوده، گازسوز كردن خودروها و معاينه فني خودرو نتوانسته اهالي تهران را نجات دهد. آنها هر بار انتظار مي كشند تا بلكه وزش باد معجزه كند. روزهايي كه مركز فرهنگي اطلاع رساني آلودگي هوا، با احتياط كامل از انتقال وضعيت هشدار به اضطرار و سپس بحران خبر مي دهد هر تهراني در 22 هزار بار دم و بازدمي كه روزانه انجام مي دهد معادل 16 كيلو هوا استنشاق مي كند. هواي سالم كه از 78 درصد نيتروژن 20 درصد اكسيژن 93 صدم درصد آرگون 30 صدم درصد دي اكسيدكربن و ميزان كمي متان و گازهاي بي اثر هيدروژن تشكيل مي شود، در شرايط آلودگي هوا اسيد گوگرد و اكسيد ازت ناشي از كار نيروگاه هاي حرارتي، سوخت هاي فسيلي، منواكسيد كربن ناشي از سوخت ناقص منابع فسيلي حرارتي سرب ناشي از سوخت خودروها صنايع ذوب باتري سازي و چاپ و... در اين 16 كيلو هوا به وفور يافت مي شوند. اكنون هفت شهر بزرگ كشورمان با مسائل آلودگي درگير هستند و هفت شهر ديگر در شرف آلودگي قرار بيش دارند از 60 درصد از آلودگي هوا در اكثر شهرهاي بزرگ ناشي از كار وسايط نقليه خصوصي و عمومي و مابقي مربوط به كارخانه ها، صنايع و منابع خانگي است. در ايران; شهرهاي تهران، اصفهان، مشهد، اهواز، تبريز و شيراز از مدت ها پيش مبارزات خود را با آلودگي هوا آغاز كرده اند، اما هنوز ذره اي از اين مبارزه با صرف هزينه هاي ريزودرشت به نتيجه نرسيده كه شهرهاي همدان، يزد، قم، سمنان و آذربايجان غربي نيز به جرگه شهرهاي آلوده كشور پيوستند. شواهد امر نشان مي دهد با گذشت مدت زمان كوتاهي اين آلودگي از محدوده شهرها گذشته و كشور را همه جانبه با معضل آلودگي مواجه خواهد كرد. سال 73 گروه مشاوران سوئدي با ارائه يك برنامه 15 ساله درصد كاهش آلودگي هواي تهران بر آمدند ولي سازمان محيط زيست طرح را به صورت ده ساله طراحي و در هفت محور آن را ارائه كرد. خودروهاي نو، خودروهاي فرسوده، حمل و نقل عمومي، سوخت، معاينه فني خودرو، مديريت ترافيك و آموزش از جمله محورهاي اين طرح ده ساله بود. در اين ميان طرح بهينه سازي سامانه حمل ونقل عمومي به عنوان يكي از هفت محور برنامه جامع كاهش آلودگي هواي تهران 750 ميليارد ريال از اعتبارات اين برنامه را به خود اختصاص داد كه گفته مي شود در صورت اجراي كامل طرح فقط يك درصد از آلودگي هواي تهران كاسته مي شود. رقم اختصاص يافته 54 درصد از كل اعتبارات هفت محور برنامه جامع كاهش آلودگي هوا را شامل مي شود. همچنين در صورت اجراي كامل محور سوم طرح مبارزه با آلودگي هواي تهران، هزار 20 تن آلاينده كه تنها يك درصد از آلودگي شهر تهران است كاهش مي يابد. در اين محور با عنوان حمل و نقل عمومي، شهرداري تهران موظف شده است چهار هزار دستگاه اتوبوس شركت واحد و دو هزار دستگاه اتوبوس شهري را تا پايان سال 83 گازسوز كند. همچنين مبدل هاي مناسب كاتاليزوري را روي اتوبوس هاي گازسوز شده نصب كند. كارشناسان معتقدند تك محوري كردن برنامه هاي كاهش آلودگي هوا اجرا نشدن ساير برنامه ها و محورهاي ديگر كاهش آلودگي هوا، نتيجه اي جز افزايش روزافزون آلودگي هواي تهران نداشته است. آنها به محور پنجم اين طرح كه درباره معاينه فني خودروها است اشاره كرده و مي گويند: در مصوبه هيات دولت مهلت اجراي اين سال تا سال 79 در نظر گرفته شده بود و براساس اين مصوبه شهرداري مكلف شد شش مركز معاينه فني و خطوط مربوط به معاينه خودروهاي سنگين، سبك و موتورسيكلت ها را در سال 79 احداث كند. مصوبه معاينه فني خودروها از سال 80 اجرا شد در حالي كه مطابق مصوبه هيات وزيران اين طرح بايد در سال 79 به پايان رسيده و از سال 80 از تردد خودروهاي بدون كارت معاينه فني و همچنين خودروهاي فرسوده جلوگيري مي شد. در صورت اجراي كامل اين طرح 22 درصد از آلودگي هواي تهران كاسته مي شد. اعتبار ريالي اين طرح /7 5 نيز ميليارد ريال است كه يك درصد از كل اعتبارات برنامه را تشكيل مي دهد به اين معني كه با صرف يك درصد از اعتبارات ميزان قابل توجهي از آلودگي كاهش مي يافت. در يكي ديگر از محورهاي كاهش آلودگي هواي تهران در كنار شهرداري تهران، براي وزارت نفت نيز نقشي تعريف شد. نقشي كه چندان تا به امروز به خوبي ايفا نشد. خودروهاي سنگين تهران از گازوئيلي استفاده مي كنند كه 14 برابر حد استاندارد گوگرد دارد و گفته مي شود هيچ سوختي براي جايگزيني آن وجود ندارد. براساس برآورد طرح جامع كاهش آلودگي هوا، بهبود وضعيت سوخت مي توانست ساليانه 190 هزار تن آلاينده هواي تهران را با هزينه ارزي بالغ بر ميليارد 814 دلار كه وزارت نفت آن را به همراه منابع ريالي 630 ميليارد دريافت مي كرد كاهش دهد. از سوي ديگر طولاني شدن تفاهم بر سر ارزش يك تفاهم نامه بين ايران خودرو و سازمان حفاظت محيط زيست براي افشانه اي كردن كاربراتور خودروهاي پيكان با عمر كمتر از ده سال در تهران 18 ميليارد ريال بودجه دولت بر سر يارانه بنزين را هدر داده و 960 هزار تن آلاينده منواكسيد كربن را به هواي تهران تزريق مي كند. به اعتقاد كارشناسان تعويض كاربراتور تمام خودروهاي پيكان موجود در شهر تهران مي تواند يك پنجم از آلودگي هواي اين كلان شهر را كاهش دهد كه با اين تعويض سهم 30 درصدي خودروهاي پيكان در آلودگي هواي تهران به ده درصد كاهش خواهد يافت. تعويض كاربراتور پيكان هاي زير ده سال كاركرد كه به تصويب هيات وزيران نيز رسيده است شهرداري تهران را موظف كرده تا پايان سال 83 تمام كاربراتور پيكان ها با عمري كمتر از ده سال افشانه اي تغيير كند. براساس آمار شركت كنترل كيفيت هوا حدود 600 هزار خودرو پيكان در تهران تردد مي كنند كه اين تعداد بيش از يك چهارم كل خودروهاي شهر است كه تنها با تنظيم موتور خودروها مصرف سوخت آنها 12 درصد كاهش خواهد يافت. براي اجراي طرح تعويض كاربراتور پيكان تفاهم نامه اي توسط سازمان بهينه سازي مصرف سوخت به نمايندگي از شركت هاي نفت و كنترل كيفيت هوا و ايران خودرو و همچنين دفتر مطالعات انساني سازمان حفاظت محيط زيست به نمايندگي از وزارت نفت تهيه شده است. اين تفاهم نامه به دليل اختلاف شركت ايران خودرو و معاونت انساني سازمان حفاظت محيط زيست بر سر ارزش تفاهم نامه حدود بيش از دو ماه است در مرحله امضا باقي مانده است. اكنون در شرايطي كه كارشناسان در مورد بحراني شدن هواي تهران هشدارهاي پي درپي مي دهند، دعواي جديدي قد علم كرده است. وضعيت حقوقي مركز ملي آزمايش آلايندگي خودرو كه به منظور كاستن از آلودگي هاي زيست محيطي خودروها از ارديبهشت ماه سال آينده به بهره برداري مي رسد از لحاظ مالكيت مشخص نيست. مركز ملي آزمايش آلايندگي خودروها توسط شركت بازرسي كيفيت و استاندارد خودرو وابسته به سازمان گسترش و نوسازي صنايع خودرو و با نظارت سازمان حفاظت محيط زيست راه اندازي مي شود. به اعتقاد كارشناسان رويه كشورهاي توليدكننده خودرو اين است كه مراكز آزمايش خودرو در اين كشورها منحصرا به سازمان محيط زيست يا نهادهاي معادل اين سازمان واگذار شده است. در نتيجه براي سلامت صنعت خودروسازي ايران به صلاح است كه چنين آزمايشگاهي توسط سازمان هاي مستقل همانند سازمان حفاظت محيط زيست اداره شود. اكنون همه طرح هاي پيشنهادي براي نجات تهران در دو فصل پاييز و زمستان به انتهاي مسير خود رسيده است اما نتيجه ها چندان رضايت بخش اين نيست بار نيز تنها چيزي كه برايمان باقي مانده صرف ميلياردها ريال هزينه است. صرف ميلياردها ريال هزينه در كنار مرگ صدها نفر از اهالي تهران است كه دود بر دريچه هاي قلبشان فشار مي آورد و راه نفس شان را مشعل مي گيرد پالايشگاه بزرگ تهران هنوز روشن است. كارشناسان بنابه دلايل اقتصادي و سياسي كمتر حاضر مي شوند تا از آلايندگي پالايشگاه تهران، كارخانه سيمان ورامين و نيروگاه بعثت صحبت كنند. هر چند هر كدام از اين مراكز با ذكر هزاران دليل اعلام كرده اند در راستاي حفظ محيط زيست و كاهش آلودگي هوا، اقدامات اوليه را انجام داده اند. اما در كنار همين اقدامات و طرح ها، محورها و طرح هاي جامع، نگاه تهراني ها به سر شاخه هاي درختان است. فقط يك معجزه، بدون صرف ميلياردها ريال بودجه و...