Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811020-59556S1

Date of Document: 2003-01-10

هديه رود نيل گروهي معتقدند 700 سال پس از عروج حضرت مسيح آلماني ها استفاده از درخت كريسمس را ميان مسيحيان رواج دادند كه كم كم توسط مهاجران آلماني در سال 1800 ميلادي اين سنت به انگلستان و سپس آمريكا نيز منتقل شد خوب، مراسم شب سال نو به خوبي و خوشي تمام شد و تعطيلات كريسمس هم در يك چشم بر هم زدن به سر رسيد. حالا بياييد كمي آن روياهاي شيرين و خاطرات به يادماندني را در ذهن مان تداعي كنيم. هيچ مي دانيد برگزاري مراسم شب سال نو به چند سال پيش؟ بازمي گردد جشن شب سال نو ريشه در فرهنگ هاي كهن تاريخي داشته برگزاري آن در ميان مسيحيان به سال هاي خيلي دور برمي گردد. مسيحيان امروز بيش از هر چيز مديون نخستين اقوام مصري، يوناني و آلماني هستند، كساني كه تولد نوزادي نمادين را مقدس دانسته، آن را سمبلي از اولين روز سال نو قرار دادند. مصرهاي باستان در آخرين روز تابستان و يا به عبارتي اولين روز پاييز كه رود نيل نسبت به ديگر روزهاي سال آب بيشتري را به مزارع و سرزمين هاي يونان هديه مي دهد به رقص و پايكوبي مي پردازند. رومي ها پيش از تغيير تقويم كشورشان اولين روز بهار مصادف با 20 مارس را جشن مي گرفتند اما از سال 45 پيش از ميلاد آنها همانند مسيحيان امروز اول ژانويه را نخستين روز سال به شمار مي آورند. نام ماه ژانويه از واژه ژانوس الله، آغاز و شروع در رم باستان گرفته شده است با اين مفهوم كه اولين روز ماه ژانويه، روز شروع يك زندگي تازه است. اما متاسفانه تقويم نهايي رومي هاي باستان تا سال ها دستخوش تغيير و تحريف بود و به ثبت رسيدن آن مدت زيادي به طول انجاميد. اواخر قرن شانزدهم پاپ گريگوري اصلاحاتي را در تقويم سزار كه استفاده از آن بيش از هر تقويم ديگري در ميان مردم آن زمان متداول بود به انجام رسانيد و اولين روز سال را از 25 مارس به اول ژانويه تغيير داد. از آن پس تقويم وي كه به سالنامه گريگوريان معروف شد تنها تقويمي بود كه روز شروع سال نو در آن با كتب ديگر مغايرت داشت. اما اين تازه شروع يك حماسه بود، كشورهاي آمريكا و انگلستان همراه با مستعمرات خود كه تقريبا بيش از نيمي از جمعيت دنيا را تشكيل مي دادند تا سال ميلادي 1752 از پذيرفتن اين سالنامه جديد سرباز زدند. هنوز هم تقويم گريگوريان از جانب بسياري از مذهب و فرهنگ هاي دنيا پذيرفته شده نيست. به طور مثال سال يهودي ها در اولين روز از فصل پاييز نو مي شود و چيني ها نيز اولين روز ماه فوريه را به مناسبت فرا رسيدن سال نو جشن مي گيرند. نخستين بار ساكنان مصر كهن نوزادي را به عنوان نمادي از فرا رسيدن سال نو در فرهنگ خود به ثبت رساندند كه بعدها پرچم كوچكي توسط آلماني ها در دستان اين نوزاد مقدس قرار داده شده، اين سنت همراه آنها به آمريكا منتقل شد. اكنون شايد برايمان راحت تر باشد درك اين مطلب كه چرا بر روي كارت هاي كريسمس و سال نوي مسيحيان معمولا تصوير نوزادي به چشم مي خورد كه بدون شك مي توان آن را به تولد حضرت عيسي مسيح مرتبط دانست، نوزاد مقدسي كه تولدش انسان ها را به شگفتي و حيرت واداشت. وقتي صحبت از كريسمس مي شود اولين چيزي كه به ذهنمان خطور مي كند درخت كريسمس است. اما بر سر درخت كريسمس اختلاف نظرهاي فراواني وجود دارد. گروهي معتقدند 700 سال پس از مرگ حضرت مسيح آلماني ها استفاده از درخت كريسمس را ميان مسيحيان رواج دادند كه كم كم توسط مهاجران آلماني در سال 1800 ميلادي اين سنت به انگلستان و سپس آمريكا نيز منتقل شد. در اوايل قرن نوزدهم مردم از شكلات، شمع، دانه هاي فندق، تكه هاي بيسكويت و كيك براي تزيين درخت كريسمس استفاده مي كردند تا اينكه در سال 1880 شركت تبليغاتي وول ورث لامپ هاي الكترونيكي و گوي هاي رنگارنگ، عروسك هاي بابانوئل و گل هاي مصنوعي از پيش آماده شده اي را به بازار عرضه داشت كه استفاده از آنها به سرعت در ميان مردم طرفدار پيدا كرد و محبوب شد. مارتين لوتر متفكر، آلماني قرن شانزدهم، نخستين كسي بود كه از شمع در تزيين درخت كريسمس بهره جست و تا سال 1882 كه لامپ هاي كوچك الكترونيكي ابداع شدند مردم به تبعيت از لوتر از شمع هاي رنگي در تزيين درخت كريسمس استفاده مي كردند. گروهي ديگر نيز اعتقاد دارند قرون وسطايي ها درخت كريسمس را به مسيحيان شناساندند. آنها در ابتداي هر فصل تئاترهايي تحت عنوان گوشه هايي از بهشت را در كليساها و مراكز اصلي شهرهاي اروپا به نمايش درمي آوردند. تم و موضوع اكثر قريب به اتفاق اين تئاترها آدم و حوا تبعيد، آن دو از بهشت و تولد حضرت عيسي آنها بود چنين مفاهيم و داستان هاي مذهبي را با صحنه سازي هايي از بهشت به مردم مي آموختند و در ميان اين صحنه ها درخت سيبي كه آدم و حوا را فريب داده سبب تبعيد آنها از بهشت گرديد همواره ديده مي شد. چنين ايده اي جرقه اي شد براي عوام كه همان درخت سيب را به يمن قدوم مبارك عيسي مسيح و در شب تولدش به منازلشان بياورند و آن را با گل ها، دانه هاي روغني و ميوه هاي رنگارنگ تزيين كنند. در دوره قرون وسطي مرسوم بود تاج سبز رنگي را از گياه * داروش كه برگ هاي بزرگ، ساقه هاي پرخار و دانه هاي قرمز رنگي داشت تهيه مي كردند. از اين تاج مقدس بيشتر در كليساها استفاده مي شد و مسيحيان موظف بودند به هنگام تحويل سال نو لب بر اين گياه خاردار بنهند و آن را ببوسند. اين تاج سبز رنگ نشاني از تاج حضرت عيسي مسيح بود كه زمان به صليب كشيده شدنش آن را بر سر داشت. دانه هاي قرمز رنگ گياه داروش هنگام برپايي مراسم شب سال نو، صحنه مصلوب شدن عيسي مسيح و لحظه عروجش را به تصوير مي كشد. اما از پايان قرن نوزدهم تاكنون چنين مراسمي در كليساها ممنوع گرديده و مسيحيان از به جاي آوردن آن منع شده اند. نوبتي هم كه باشد نوبت غذاي شب سال نوست. غذايي كه رومي ها براي شب سال نو تهيه مي كردند بسيار ساده بود. آمريكايي هاي دهه 1970 لوبيا چشم بلبلي را همراه با سبزيجات و گياهاني با برگ هاي بزرگ و سبز مي پختند و در شب سال نو پس از خواندن دعا با نوشيدني كه تنها مخصوص همين شب بود مي خوردند. براي آنها لوبيا نشاني از سكه و برگ هاي سبز سبزيجات نمادي از اسكناس بود و اگر نگوييد عجب آدم هاي خرافاتي اي! بايد بگويم كه آنها اين سبزيجات را در شب سال نو استفاده مي كردند تا در سال جديد شانس به آنها روي آورده ثروت زيادي نصيبشان شود. جالب اينكه رومي هاي باستان نيز به لوبيا چشم بلبلي اعتقاد داشتند و آن را سمبل پيشرفت مالي مي دانستند. نخستين بار آفريقايي ها اين نوع لوبيا را به آمريكا آوردند و از آن پس كاشت آن در آمريكاي جنوبي نيز رواج اما يافت امروزه به جاي لوبيا و سبزيجات پخته، بوقلمون بريان در ميان سفره رنگين مسيحيان و در كنار درخت كريسمس به چشم مي خورد. هيچ از خود پرسيده ايد كه سروكله بابانوئل از كجا پيدا شده؟ است اين شخصيت آلماني تبار نام خود را از سينت نيكلاس يكي، از مهاجران آلماني مقيم آمريكا گرفته است كه پيشتر در تركيه كنوني مي زيست. طبق كتب تاريخي كهن مهرباني بيش از حد وي با كودكان زبانزد خاص و عام بوده مي گويند است او آنقدر كودكان را دوست داشت كه شب سال نو با لباس كشيشي قرمز و سفيدي كه هميشه به تن داشت برايشان هديه مي برد. طي تحولاتي كه در قرن 16 رخ داد طرفداران سينت نيكلاس كاهش پيدا كردند و مردم به دو گروه تقسيم شدند، يكي مدافعين نيكلاس در فرانسه كه شخصيت بابانوئل را قبول داشتند و ديگري طرفداران پدر كريسمس كه بيشتر در انگلستان سكونت داشتند. تاريخچه وارد شدن بابانوئل از لوله بخاري نيز به سال بازمي گردد 1822 كه در اشعار مور و نقاشي هاي توماس نست كاريكاتوريست معروف آمريكايي دهه 1820 نيز بارها به آن اشاره شده است. پي نوشت: * داروش يا دارواش: گياهي با برگ هاي سبز پهن معروف به شيرينك است كه در آذين بندي خانه در ايام كريسمس كاربرد دارد.