Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811020-59555S4

Date of Document: 2003-01-10

ادبيات آمريكا جنون خلاق تخيل مالكوم برادبري ترجمه: شهريار وقفي پور آنچه مي خوانيد مجموعه نظراتي است كه مالكوم برادبري در كتاب نگاهي به ادبيات مدرن آمريكا منتشر كرده است. از مجموعه مقالات اين كتاب بخش هايي از ادبيات دهه 60 آمريكا به بعد را انتخاب كرده ايم. كه پيش از اين درباره جوزف هلر، ونه گات و... در همين ستون خوانده ايد. ايهاب حسن، منتقد آمريكايي نوع بصيرت ونه گات از جهان را به مثابه معصوميت راديكال تعريف كرده است و اين اصطلاح در ضمن توصيف مناسبي از آثار ريچارد براتيگان، ديگر چهره مركزي دهه شصت ارائه مي دهد. او در جواني در سال 1984 خودكشي كرد. از او اغلب به عنوان جان لنون رمان هيپي نام برده اند. اولين رمان او ژنرال ائتلافي اهل بيگ سور ( ) 1964 دنياي سخت آمريكاي گذشته را در تقابل با هجو و تمسخر عصر زودگذر و بي اعتبار هيپي گرايي قرار مي دهد. شخصيت اصلي كتاب لي ملون نام دارد، يك ژنرال ائتلافي جديد، كه ضدمجموعه نظامي - صنعتي مي جنگد، در حالي كه سعي دارد معصوميت آمريكاي روستايي را بازيابد، آن هم در عصر تكنولوژي پيشرفته و قدرت گسترده نظامي. اسلحه او براي اين بازيابي تخيل سرخوش و نامنظم او است; كه در واقع همان اسلحه براتيگان است. در اين رمان نشان داده مي شود كه اتفاقي تاريخي - مثلا جنگ هاي داخلي دوران قديم - ممكن است به وسيله تخيلي سرخوشانه به فانتزي و عدم تعين تغيير شكل يابد و اين انتقام تخيل از واقعيت است. كتاب در اندوهي حسرت بار پايان مي يابد، ليكن در آن واحد نشانگر جنون تخيلي خلاق است، جنوني چونان ذهنيت نسل براتيگان. قهرمان كتاب به ما مي گويد: پايان هاي بيشتر، و سريع سريع تا آنكه اين كتاب در هر ثانيه 186 هزار پايان داشته باشد. نوشتار بعدي براتيگان صيد قزل آلا در آمريكا ( ) 1967 نيز وضعيتي مشابه دارد. او فرم قديمي و غيرشهري دفترچه خاطرات ماهيگيران را به بازي مي گيرد، تا از اين طريق با دنياي مكانيكي عصر حاضر رويارو كتاب شود شامل چهل و هفت فصل - جستار كوتاه است، كه در طول آن ها عنوان صيد قزل آلا در آمريكا تبديلات عجيبي مي يابد و شكل هاي غريبي اين مي پذيرد عنوان به مكاني تبديل مي شود، به شخصي كوتوله صيد قزل آلا در آمريكا، به اثباتي براي اين كه زبان از طريقي مي تواند به گونه اي سرخوشانه كاركرد دلالتي خود را تغيير دهد. به كمك فانتزي ( خيال ) و بازي تخيلي مي توانيم در ماده بي جان، جانداري و زندگي را احيا كنيم - مثلا در يكي از قطعات كتاب، كه به طرزي غريب مسخره و خنده دار است، راوي از اوراق فروشي كليولند ديدار مي كند، آن هم نه براي اين كه آشغال و جنس بنجل بخرد، بلكه يك رود قزل آلاي دست دوم بخرد. كتابهاي بعدي براتيگان روحيه اتفاقي و نامنظم هيپي گرايي را با جست وجوي ريشه دار نشانه ها و واژگوني هاي ژانري نوشتار پست مدرن درهم مي آميزد. با كتاب در واترملون شوگر ( ) 1978 براتيگان حكايتي خيالي را بنا مي نهد كه در يك اجتماع صلح طلب مي گذرد اجتماعي به نام iDEATHو، ساكنان اين اجتماع از خلال آمريكاي تكنولوژي زده، دنياي جديدي را از هندوانه به 1شيرين وجود مي آورند. اين كتاب فانتزي مطبوعي درباره صلح و مهرباني است كه در آن آگاهي كم كم ناپديد مي شود و معناهاي جديدي يافت مي شود، اشيا، مكان و استفاده تثبيت شده خود را از دست مي دهند و به علائمي بدل مي شوند كه نشانگر مرگ نفس ( self) متحد و خودگرا (egotistical) البته است تا حدودي اين رمان بيش از حد شيرين است، نظير عنوانش. از آنجا كه براتيگان شاعري جدي نيز بود، در پي آن بود كه نشان دهد كاشف جدي زبان، تصوير و ژانر ادبي نيز هست. رمان سقط جنين ( ) 1971 كه عنوان فرعي رمانس تاريخي را دارد، مفهوم كتابخانه ادبي را به تمسخر مي گيرد; چرا كه نظرگاه هاي ما را درباب تجربه محدود مي كند. رمان هيولاي هاوكلاين ( ) 1974 زير عنوان گوتيك غربي را دارد كه دو فرم ظاهرا مغاير را درهم ادغام مي كند: ادبيات ماجرايي غرب و رمان گوتيك جابه جايي، غرابت و وحشت رمان 20 قطار سريع السير توكيو - مونتانا ( ) 1980 دلمشغولي هاي متفكرانه شاعرانه و معرفت شناختي نوشتار براتيگان را موكد مي كند - تاكيد بر تجربه در لحظه، انحلال و فروپاشي هويت كلاسيك، انقطاع عصر حاضر از گذشته. از اين منظر است كه جنبه هاي پست مدرن آثار براتيگان مشخص مي شود - ايمان به اينكه نوشتار كهن فرسوده شده است، ليكن اين تصوير در سرخوشي خويش فرم هاي جديدي از تجلي و هويت را ارائه مي كند. براتيگان نيز نظير بسياري از معاصرانش در جست وجوي آن بود كه اصول متعارف نوشتار سنتي را بشكند; اصولي كه مبتني بر خطي بودن و قواعد ژانري است و همين كوشش قصد و نيت اصلي تلاش هاي پست مدرن است. پي نوشت: - 1 Sugar Watermelon به معناي هندوانه شيرين است كه در كتاب نام محلي است. - 2 ادبيات ماجرايي ( adventure) ناظر بر بلوغ است و نمونه نوعي آن پسري است كه از خانه فرار مي كند و در طول سفر و ماجراها به بلوغ مي رسد (مثلا هاكلبري فين ). بر عكس نظر منتقد، چنين ادغام هايي چندان هم دور از انتظار نيست; مثلا درنده باسكرويل كنان دويل كه رمان پليسي و گوتيك را درهم مي آميزد.