Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811020-59549S2

Date of Document: 2003-01-10

اسلام سنتي و مدرن گفت وگو با دكتر سيدحسين نصر هم زمان با سردرگمي آمريكايي ها در خصوص ماهيت اسلام در سال هاي گذشته كه پس از حملات سپتامبر 11 و سخنان زهرآگين و خصمانه برخي از شخصيت هاي آمريكايي به شدت افزايش يافته است و در حالي كه رسانه هاي غرب در تخريب چهره اسلام نقش مهمي ايفا مي كنند، يك محقق مسلمان در آمريكا پلي به سوي غرب مي سازد. در هفته هاي گذشته معرفي كتاب جديد نصر با نام قلب اسلام را به قلم يكي از نويسندگان كريستين ساينس مانيتور در همين صفحه خوانديد. گفت وگوي يك راديو انگليسي با دكتر حسين نصر مولف كتاب قلب اسلام را در ادامه مي خوانيد. ترجمه اين گفت وگو را از سايت بازتاب برداشته ايم. *** * آمريكايي ها و اروپايي ها در خصوص ماهيت اسلام، دچار سردرگمي و اشتباه شده اند. اين سردرگمي پس از حملات 11 سپتامبر عمدتا به خاطر عملكرد رسانه ها افزايش يافته است. اين سردرگمي ها چيست كه شما تلاش كرده ايد در كتاب جديد خود با نام قلب اسلام آنها را روشن؟ كنيد پيش از حملات 11 سپتامبر ناداني مردم آمريكا و اروپا نسبت به ماهيت اسلام شديد بود. بخش عمده اين ناداني، از ديدگاه برخي مبلغان ناشي مي شد كه اسلام را به صورت نادرستي براي ديگران تعريف مي كردند. اما اين موقعيت پس از 11 سپتامبر بسيار شديد شد. زيرا حملات 11 سپتامبر را به مسلمانان نسبت دادند و برخي نظريه پردازان از اين موقعيت سوءاستفاده كردند تا براي پيشبرد اهداف خود مسلمانان را به عنوان عوامل حوادث 11 سپتامبر معرفي كنند. در رسانه ها روزنامه ها و كتابهايي كه پس از 11 سپتامبر نوشته شد به تروريست ها حمله نمي شد، بلكه اين اسلام بود كه هدف حمله قرار مي گرفت. البته اين مسئله تا حدودي به بي اطلاعي و سردرگمي آمريكايي ها برمي گردد. اما اصل كلي اين است كه آنها از 11 سپتامبر و بي اطلاعي مردم سوءاستفاده كردند تا با ارائه اطلاعات نادرست درباره اسلام و تحريف واقعيات به اهداف خود برسند. * روابط بين اسلام واقعي و غرب چگونه؟ است اين مسئله تاريخي طولاني دارد. اسلام پس از ظهور، جايگزين مسيحيت در شمال آفريقا شد و به اسپانيا و فرانسه نيز راه در يافت قرن هفتم و هشتم ميلادي يعني 12 قرن پيش مسيحيت از اسلام واهمه فراواني داشت. اين ترس و واهمه تنها در زمينه مذهب نبود، بلكه نگراني فرهنگي و تمدني هم وجود داشت; زيرا اسلام، تمدن و فرهنگ بسيار قوي اي ارائه كرد. بنابراين در قرون وسطي، مسيحي هاي راست گرا در فرانسه و در آلمان، ايتاليا، انگليس و غيره به اسلام به شدت حمله كردند و اين حملات تا دوران رنسانس همچنان ادامه يافت و اوضاع وخيم تر هم شد. در قرون وسطي با وجود اين كه حملات زيادي به دين اسلام مي شد، براي تفكرات اسلامي، فلسفه اسلام و علم و هنر اسلامي احترام زيادي وجود داشت، اما در دوران رنسانس نه تنها چنين احترامي وجود نداشت، بلكه نسبت به اسلام تنفر زيادي نيز شايع بود و اين وضع تا عصر جديد يعني قرن هجدهم ادامه يافت. در عصر جديد امپراتوري عثماني همچنان گسترش مي يافت. اين ترس وجود آنها را فراگرفت كه ممكن است اسلام دوباره رواج يابد. در قرن نوزدهم كه عصر تكنولوژي بود، متون بسياري از زبان فارسي و عربي به زبان هاي اروپايي ترجمه شد و برخي شخصيت هاي برجسته اروپايي از جمله گوته، شاعر آلماني و امرسون، فيلسوف آمريكايي به دين اسلام علاقه زيادي پيدا كردند، اما حملات مبلغين مسيحي و همچنين شرق شناساني كه اسلام را قبول نداشتند، همچنان ادامه داشت. در قرن بيستم يعني دوران حضور چپ گراها و كمونيست ها و ماركسيسم ها، طرفداران ديدگاه هاي ماركسيستي و كمونيستي حملات خود را عليه اسلام آغاز كردند. اين حملات در دهه 1960 و 1970 به اوج خود رسيد و با سقوط امپراتوري شوروي كاهش يافت. بنابراين نداشتن درك صحيح از اسلام واقعي، از قرن ها پيش شايع بوده است. اما قرن بيستم را مي توان نقطه عطفي در تاريخ اسلام به شمار آورد; زيرا برخي از اروپايي ها يا به اسلام گرويدند و يا در مورد آن تحقيق كردند و اسلام واقعي را شناختند و درباره ماهيت حقيقي اسلام، كتب بسياري نوشتند. در همين زمان، مسلمانان نيز نوشتن كتابهاي مذهبي و اسلامي را به زبان هاي انگليسي، آلماني و فرانسوي آغاز كردند و در نيم قرن گذشته بين اسلام و مسيحيت، چه كاتوليك و چه پروتستان پل هاي زيادي ايجاد شد و درك بهتري از اسلام بين مردم پيدا شد. متاسفانه وقايع 11 سپتامبر بر اين روند سايه افكنده است البته نه به صورت پس كامل از 11 سپتامبر پروتستان هاي راست گرا حمله به اسلام و پيغمبر اسلام را به طور علني آغاز كردند و به نظر من، هدف آنها جلوگيري از گسترش شناخت اسلام در ميان مردم عادي است. آنها مي خواهند ديگر كسي درباره اسلام مطالعه نكند و اسلام گسترش نيابد. در حال حاضر هم زمينه و فرصت براي مطالعه اسلام زياد است و هم موانع بر سر اين راه بسيار است و مطمئن هستم كه حق پيروز خواهد شد. * چرا رسانه هاي غربي، گروه هاي خاصي از مسلمانان را بنيادگرا مي خوانند و آن را به كل اسلام نسبت مي دهند، در حالي كه اسلام چنين اعمالي را منع؟ مي كند واژه بنيادگرايي را رسانه هاي آمريكايي پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران در سال 1979 و برخي وقايع ديگر ابداع كردند. پيش از آن غربي ها، اين اسلام انقلابي را بنيادگرايي خواندند. اصطلاحي كه از مسيحيت قرض گرفته شده بود. به طور حتم اسلام، صددرصد مخالف تروريسم است. اسلام مخالف كشته شدن افراد غيرنظامي است و اين مسئله در قرآن نيز به صراحت قيد شده است. اطلاق بنيادگرا به برخي مسلمانان در غرب كه تعريف خاص خود را از بنيادگرايي دارند، بر پايه حقيقت نيست بلكه تنها به خاطر منفعت طلبي است. آنها هر مسلماني را كه به اقدامات پرخاشگرانه متوسل شود، بنيادگرا مي خوانند و استدلال مي كنند كه وي با نام اسلام اين چنين عمل كرده اما است چرا در ايرلند بمبگذاران ايرلندي را بنيادگرا نمي خوانند و به آنها ارتش جمهوريخواه؟ مي گويند و پروتستان هايي كه كاتوليك ها را با بمب به قتل مي رسانند، هيچ گاه پروتستان را تروريست نمي خوانند بلكه مي گويند تروريست ايرلند. اقدام غربي ها در چسباندن برچسب بنيادگرا و تروريست بر مسلمانان، آگاهانه و از روي عمد براي بدنام كردن اسلام صورت مي گيرد و سوءاستفاده هاي آنها زماني بيشتر مي شود كه اعمال پرخاشگرانه را گروهي خاص از مردم با نام اسلام انجام مي دهند و اين براي آنها فرصتي طلايي است كه اهداف خود را در بدنام كردن اسلام پيش ببرند. يهودي هايي كه در هتل كينگ ديويد بمبگذاري كردند، هيچ گاه تروريست خوانده نشدند. متاسفانه نام تروريست براي مسلمانان انتخاب شده است. * به نظر شما، دليل روي كار آمدن گروهي خاص از مسلمانان كه درگير اقدامات خشونت آميز هستند،؟ چيست دليل آن، جدايي گروه هاي اسلامي از يكديگر در مناطق مختلفي مانند فلسطين، كشمير، چچن و استيلاي استعمار غرب و تنفري است كه غربي ها نسبت به اسلام ايجاد كردند. اين مسئله تا حدودي هم به خود مسلمانان باز مي گردد. آنها با يكديگر متحد نيستند و مشكلات خود را حل نمي كنند. برخي از حكمرانان در كشورهاي عربي، ديكتاتور هستند نه مردمي; به همين دليل خشم مسلمانان را برمي انگيزانند. آنها همچنين زماني كه تحت ستم و سركوب سياسي قرار مي گيرند، براي آن هيچ راه حلي پيدا نمي كنند و اميد خود را از دست داده، به خشونت متوسل مي شوند.