Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811017-59493S4

Date of Document: 2003-01-07

صنعت پس از انقلاب _ 34 صنعت سيمان انقلاب مالكيتي محمدصادق جنان صفت صنعت سيمان پيش و پس از پيروزي انقلاب اسلامي 1357 سرشت و سرنوشتي كاملا متمايز دارند. اين صنعت در سال هاي پيش از انقلاب خصلتي كاملا خصوصي و پس از انقلاب خصلتي كاملا دولتي اولين داشت شركت سيمان به نام سيمان ري در 1309 در جنوب تهران در دامنه كوه بي بي شهربانوي تهران با ظرفيت 100 تن در روز به ثبت رسيد. اين كارخانه در 1312 به بهره برداري رسيد. تقاضاي فزاينده براي سيمان كه با رشد شهرنشيني از يك سو و اجراي طرح هاي عمراني از سوي ديگر موجب شد كارخانه ديگري در 1316 به بهره برداري برسد. سومين كارخانه در 1319 با ظرفيت 300 تن در روز سفارش داده شد. پس از آن به دليل وقوع جنگ جهاني دوم و پيامدهاي آن در ايران و همچنين سال هاي حادثه خيز سياسي در كشور، ساخت كارخانه سيمان با ركود مواجه آمارهاي شد ارائه شده نشان مي دهد تا 1336 تعداد 6 كارخانه سيمان با ظرفيت روزانه 1160 تن در شيراز مشهد جاده آبعلي اصفهان و ري احداث و به بهره برداري نكته رسيد قابل تامل اين است كه هر 6 كارخانه سيمان تا 1336 توسط سرمايه داران صنعتي بخش خصوصي تاسيس شده است. در برنامه پنجم عمراني ( 1352 _) 1356 تاسيس كارخانه هاي سيمان بار ديگر شدت پيدا كرد. جدول ذيل كارخانه هاي سيمان احداث شده در كشور را تا 1356 نشان مي دهد. يك تحقيق انجام شده توسط دكتر مرتضي ايماني راد براي سازمان مديريت صنعتي كه در بهمن منتشر 1379 شده نشان مي دهد در 1357 فقط 2 كارخانه سيمان در مالكيت دولت بود و بقيه كارخانه ها در مالكيت بخش خصوصي بود. پس از پيروزي انقلاب بهمن 1357 و براساس قانون حفاظت و توسعه صنايع ايران (/5 /1358 9 مصوب) و لايحه قانوني الحاق يك تبصره به ماده 2 اين قانون (/5 /1358 22 مصوب) كه مقرر مي داشت سهام همسر و فرزندان برادر و خواهر صاحبان كارخانه هاي مشمول مصادره و ملي كردن را نيز ذيل قانون درآورد، كارخانه هاي سيمان از مالكيت خصوصي به مالكيت دولتي و عمومي تبديل شد. براساس يك گزارش منتشر شده توسط سازمان صنايع ملي ايران از 15 كارخانه سيمان در 1362 بهره برداري از 13 كارخانه به ظرفيت رسمي 11763 هزار تن در سال كه حدود 80 درصد كل ظرفيت سيمان را تشكيل مي دهد تحت پوشش سازمان صنايع ملي ايران بود. سازمان صنايع ملي در گزارش مشروح تحليلي بر عملكرد شركت هاي مشمول قانون حفاظت و توسعه صنايع ايران (اسفند) 1362 تاكيد كرده است: رشد سريع صنعت سيمان از 1312 تا 1356 و سرمايه گذاري هاي سنگين در اين صنعت در اوايل پيروزي انقلاب اسلامي به نحو چشمگيري متوقف شد، به نحوي كه نه تنها برنامه ريزي جهت احداث كارخانه هاي جديد مورد توجه قرار نگرفت، بلكه پروژه هاي كارخانه هاي سيمان در حال نصب نيز پيشرفت سريعي نداشتند. تحولات سياستگذاري در صنعت سيمان شامل قيمت گذاري، سرمايه گذاري، حد دخالت دولت در احداث كارخانه هاي جديد نحوه مديريت سازمان هاي بزرگ دولتي و.. در 23 سال گذشته مي تواند چشم انداز مديريت دولتي را به خوبي نشان دهد. پس از آنكه طبق مصوبه شوراي انقلاب كارخانه هاي سيمان موجود متعلق به بخش خصوصي به مالكيت سازمان صنايع ملي ايران و بنياد مستضعفان درآمد با اين توجيه كه صنعت سيمان يك صنعت استراتژيك است مداخلات دولت در اقتصاد سيمان آغاز شد. گزارش ياد شده به خوبي اين مسئله را نشان مي دهد: به نحوي كه با استفاده از قانون تسهيلات بانكي و استفاده از مصوبات شوراي اقتصاد از جمله تبصره 3 بودجه 1361 كل كشور به شركت هاي سيمان مازندران و سيمان صوفيان كه جهت تكميل واحدهاي در دست احداث خود نياز به منابع مالي داشتند توسط بانك ها وام تزريق شد... در ادامه دخالت هاي دولت در اقتصاد سيمان به موجب مصوبه جلسه /4 /1361 29 مورخ شوراي اقتصاد مقرر داشته به ازاي هر تن سيمان تحويلي از ابتداي 1361 توسط كارخانه هاي سيمان تحت پوشش گروه صنايع سيمان مبلغ 500 ريال از محل بودجه 1361 كل كشور سوبسيد بابت بدهي شركت هاي تحت پوشش گروه صنايع سيمان به بانك هاي ذي ربط پرداخت شود كه ميزان سوبسيد دريافتي به 4 ميليارد ريال رسيد... ظرفيت رسمي مالكيت سال نام روزانه ( -ن ) - اجرا شركت 2000 دولتي 1352 سيمان لوشان 3500 خصوصي 1352 و خوزستان فارس 1000 خصوصي 1353 فارس و خوزستان 2750 خصوصي 1353 فارس و خوزستان 2300 خصوصي 1353 سيمان كرمان 4000 خصوصي 1353 سيمان تهران 2000 خصوصي 1353 سيمان شمال 2000 خصوصي 1354 سيمان ري 1000 خصوصي 1355 سيمان صوفيان 2300 خصوصي 1355 سيمان اروميه 1000 خصوصي 1356 سيمان صوفيان 2000 خصوصي 1356 سيمان صوفيان 1000 خصوصي 1356 فارس و خوزستان