Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811017-59490S2

Date of Document: 2003-01-07

سينما تحت تعقيب سياست ترجمه: سهيلا قاسمي هميشه شايد نتوان سينما را با تاريخ و سياست منطبق دانست. فيلم ها گاه براساس افسانه ها و تخيلات و گاه طبق مدارك مستدل ساخته مي شوند. نمونه بسيار نمايان وفاداري به حقيقت و استفاده از مدارك مستدل را در آثار ژان _ لويي كومولي فرانسوي و روت بكرمن اتريشي مي توان يافت. پيش از اكران قسمت جديد سري فيلم هايي كه ژان _ لويي كومولي با كمك ميشل سامسون ساخته (روياهاي فرانسه در مارسي ) و در آن به مبارزات انتخاباتي شهر مارسي و نواحي اطراف آن پس از سال 1989 پرداخته مركز پومپيدو به تجليل از او پرداخت. اين مركز از بكرمن نيز به عنوان كارگرداني كه در فيلمش حقايق تاريخي را براساس مدارك و اسناد معتبر به تصوير كشيده و در مورد خاطرات پوشيده و مخفي برجاي مانده از نازي ها در اتريش تعمق كرده، قدرداني كرد. در اين دو اثر درخشان كه جهت گيري هاي متفاوتي دارند (در اثر كومولي جريان امروزي زندگي به تصوير كشيده شده، در حالي كه بكرمن به بازسازي تاريخي يك جريان پرداخته است )، ويژگي هاي كلامي و مستند از نكات برجسته به شمار مي روند. ژان _ لويي كومولي در سال 1941 در الجزاير متولد شد و در فاصله سال هاي 1966 تا سردبير 1971 كايه دو سينما بود و گرايش هاي بسيار راديكالي داشت. بين سال هاي 1976 تا نيز 1983 به سينماي داستاني پرداخت پس از آن تغيير عقيده داد و به سينماي مستند و حقيقي روي آورد. او به طور هم زمان، هم نظريه پرداز و طراح است و هم مجري طرح و عامل آن. چنين چيزي در صنعت سينما به ندرت يافت مي شود و او با شايستگي تمام كار خود را به همين شكل ادامه مي دهد. كومولي علاوه بر سينما به جاز، غذا خوردن و نيز جامعه آرماني و انقلابي علاقه مند است. كومولي در كنار ميشل سامسون (كه خبرنگار روزنامه هاي ليبراسيون و لوموند است ) سري فيلم هايي را درباره مسائل شهرداري ها شروع كرد. در واقع با مرگ گاستون دفر (شهردار مارسي ) نبرد، بر سر جانشيني او در شهري كه به دنبال بازسازي اجتماعي بود، آغاز شد. اولين فيلم اين مجموعه هفت قسمتي مارسي از پدر تا پسر ( ) 1989 نام دارد. پس از آن ييلاق پرووانس ( ) 1992 كه به پيشرفت پرسروصداي جبهه ملي و جريان فكري خاص آن در مناطق مختلف اختصاص داشت روي پرده رفت. مارسي در مارس ( ) 1993 بي اعتباري سياست هاي اتخاذ شده در برگزاري انتخابات قانوني را به تصوير كشيد و مارسي عليه مارسي ( ) 1995 به مسائل شهرداري ها، مسائل مربوط به برنار تاپي و تفرقه چپ گرايان در مناطق شمالي اختصاص داشت. مسئله ائتلاف ها ( ) 1997 مشكل جبهه ملي و به ويژه روابط آن با حزب راست محلي را مطرح مي كرد و سرانجام دو خانم اهل مارسي ( ) 2001 و روياهاي فرانسه در مارسي به ترتيب در مورد مسائل ناحيه اي و مسائل مربوط به شهرداري ها، به ظهور فعالان جوان سياسي كه از مهاجرين مغرب هستند و همچنين سرنوشتي كه آنها را تحت آموزش هاي سياسي قرار داده، مي پردازند. روياهاي فرانسه در مارسي كه روزهاي 20 تا 24 ماه نوامبر امسال روي پرده رفت موضوع بسيار ظريفي دارد و موفقيت آن مرهون اعتبار و همچنين مدت زمان و محتواي بسيار مناسبش است. در سالنامه هاي سينمايي فرانسه آمده است: اين هفت فيلم در مدت 13 سال تحولات سياسي، اجتماعي و فرهنگي يك شهر خاص را بررسي كرده اند و مثل يك آزمايشگاه تحقيقاتي، دگرگوني هاي ملي اين دوران، از خدشه سياست سنتي گرفته تا اوج گيري جبهه ملي و بازسازي اجتماعي، اقتصادي كه كل كشور متاثر از آن است را به دقت نشان داده اند. ويژگي منحصر به فرد ديگر اين مجموعه فيلم ها، آشكار كردن رابطه سياست و سينماست. هر دوي آنها اموري نمايشي، ارتباطي و اعتقادي هستند. اگر يك قدم فراتر رويم، وارد حيطه فريبنده افسانه و تخيل خواهيم شد و به اين ترتيب در ترديد و ابهام و به دور از حقيقت به سر خواهيم برد. طول زمان مناسب اين مجموعه، به آن جذابيت يك رمان پاورقي داده است و در نهايت احساسات بشري كه توسط سياست به بازي گرفته شده (از خيانت و شوخي گرفته تا حس جاه طلبي و يا فداكاري ) و گفتار برخي شخصيت هاي فيلم، يادآور تراژدي كلاسيك هستند. تراژدي، نقطه آغاز و بازگشت اثر اين مرد اهل وين است و همانند پل سستي، گذشته و حال را به هم پيوند داده و در وراي پرتگاه تاريخي اتريش در جنگ جهاني دوم قرار دارد. در شرق جنگ كه در سال 1995 فيلمبرداري شد و در سال 2000 در فرانسه به نمايش در آمد نمونه آشكار اين تراژدي است. اين سند خارق العاده، ثمر تلاش و تصميم قاطع اين كارگردان وي است دوربين اش را در محوطه فروشگاه لبنيات قديمي شهر وين قرار داد. در سال 1995 نمايشگاهي تحت عنوان جنگ نابودكننده جنايات وهر ماخت از سال 1941 تا 1945 در اين مكان برپا بود و طي پنج هفته اي كه اين نمايشگاه به طول انجاميد، بكرمن تقريبا با دويست بازديدكننده و همچنين عاملين اصلي اين جنايت ها مصاحبه كرده و حدود 46 ساعت فيلم ضبط كرد. بكرمن خاطرات فرانتس وينتروب رهبر سوسياليست اتريش در سال هاي 1930 (بازگشت به وين ) 1983 جست وجوي خانواده اش كه توسط نازي ها به هلاكت رسيده اند (پل كاغذي ) 1987 سفر به شرق امپراتريس سيسي (گريز شرقي ) 1999 يا عسكبرداري از خيابان قديمي محله يهودي نشين وين (هومماد) 2001 را نيز به تصوير كشيده در است اصل نبوغ روت بكرمن در ظرفيت خاص او براي كشف فرصت هاي يك موقعيت خلاصه مي شود. كارگرداني كه به دقت لحظات واقعي را به صورت فيلم در مي آورد، به خوبي خيانت، تزلزل و تبعيد انسان ها در تاريخ را به معرض نمايش خواهد گذاشت.