Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811016-59481S4

Date of Document: 2003-01-06

جدولي براي جهان 6 نيل دوگراس *تايسون ترجمه: سليمان فرهاديان عنصر نپتونيم توسط دانشمندان فيزيك هسته اي كه در دانشگاه كاليفرنيا، بركلي مشغول كار بودند كشف بسياري شد از عناصري را كه هيچ گاه (يا تقريبا هيچ گاه ) در طبيعت يافت نشدند توسط سيكلوترون بركلي توليد شدند، از جمله پلوتونيم كه در جدول تناوبي درست پس از نپتونيم قرار دارد. البته پلوتونيم به ياد پلوتون كه توسط كلايد تامبو (Tombaugh Clyde) در سال 1930 و ده سال پيش از پلوتونيم كشف شده بود نامگذاري شد. درست مثل كشف سرس كه سال 129 پيش روي داد كشف پلوتون نيز شور و هيجان خاصي را موجب شد چرا كه پلوتون اولين سياره اي بود كه توسط يك آمريكايي كشف مي شد. از آنجايي كه اطلاعات كافي در اختيار نبود، تصور مي شد كه پلوتون سياره اي است كه از لحاظ جرم و اندازه با اورانوس و نپتون قابل قياس است. همپاي بهبود روش هاي اندازه گيري پلوتون، اين سياره كوچك تر و كوچك تر مي شد. تا سال هاي پاياني دهه 1970 كه ماموريت ويجر ( Voyager) به قسمت هاي خارجي منظومه شمسي انجام شد، نتوانستيم به اطلاعات كاملي در مورد اندازه اين سياره دست پيدا كنيم. هم اكنون مي دانيم كه ابعاد سياره سرد و يخبندان پلوتون از شش قمر بزرگ منظومه شمسي هم كوچكتر است. خرده سيارك ها هم كه تعدادشان به چندصد عدد مي رسد و چند سال بعد كشف شدند مدارهايي شبيه پلوتون دارند. اين سيارك ها در منطقه اي از منظومه شمسي واقع اند كه به كمربند كوئيپر موسوم است. بدين لحاظ مي توان استدلال كرد كه نام اجرامي مانند سرس، پالاس و پلوتون به اشتباه وارد جدول تناوبي شده است. پلوتونيم با قابليت كاربرد تسليحاتي جزء موثر بمب اتمي بود كه بر فراز شهر ناكازاكي پرتاب شد و آن را به مخروبه اي بدل ساخت. اين بمب درست سه روز بعد از كاربرد بمب اورانيومي كه بر فراز هيروشيما رها شد، به كار رفت و به همين دليل جنگ جهاني دوم سريعا به اتمام رسيد. مقدار ناچيزي از راديو ايزوتوپ هاي پلوتونيم كه قابليت استفاده در جنگ افزارهاي نظامي ندارند را مي توان براي توليد انرژي در مولدهاي ترموالكتريك راديو ايزوتوپ هاي (كه به اختصار RTGS ناميده مي شوند ) سفينه هاي فضايي كه به خارج از منظومه شمسي مسافرت مي كنند به كار برد. چرا كه هنگامي كه فضاپيماها از منظومه شمسي خارج مي شوند و فاصله شان از خورشيد زياد مي شود كم كم نوري كه از خورشيد مي رسد ضعيف شده و بنابراين صفحات خورشيدي فضاپيماها نمي توانند از اين نور براي توليد انرژي استفاده كنند. يك پوند (حدود 454 گرم ) پلوتونيم مي تواند حدود 10 ميليون كيلووات ساعت انرژي حرارتي توليد كند. اين مقدار انرژي براي روشن نگه داشتن يك لامپ روشنايي معمولي به مدت يازده هزار سال يعني از بدو پيدايش انسان تاكنون كافي است. و به اين ترتيب سفر كيهانگردي ما كه از آغاز تشكيل جهان آغاز شده بود در مرز منظومه شمسي به پايان مي رسد. بنا به دليلي كه من هنوز نتوانستم دريابم چيست، بسياري از مردم از مواد شيميايي خوششان نمي آيد. شايد به همين دليل است كه هميشه دقت مي كنند كه مواد غذايي مورد مصرفشان عاري از اين مواد باشد. شايد يك دليل اين است كه نام هاي نامانوس اين مواد باعث رعب و وحشت مردم مي شود. اما اگر علت اين امر موضوع ذكر شده باشد، در اين صورت بايد شيميدانان را سرزنش كنيم نه اين كه از مواد شيميايي رويگردان من شويم به شخصه هيچ مشكلي با مواد شيميايي ندارم، چرا كه ستاره هاي محبوب من درست مثل بهترين دوستان من همه از مواد شيميايي ساخته شده اند. Aug 2002*. jul, History Natural * نيل دوگراس تايسون اختر فيزيكدان و مدير آزمايشگاه فردريك پي رز افلاك نماي هايدن