Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811014-59438S3

Date of Document: 2003-01-04

افغانستان و هروئين رز ارليك منبع: اينديپندنت مترجم: محمد صفايي در سال هاي پاياني حكومت طالبان در افغانستان، اين رژيم بارها توليد ترياك را محكوم كرد، اين اقدام در حالي رخ داد كه در عمل كشاورزان افغاني در سطح وسيعي به كشت خشخاش پرداخته و قاچاق هروئين نيز به ميزان غيرقابل تصوري افزايش يافته بود. رهبران طالبان در سال 1996 و در بدو ورود به قدرت دستور سوزاندن مزارع خشخاش را صادر كردند اما تنها يك سال بعد و در پي نياز به درآمدهاي دولتي با تشويق كشاورزان به كشت خشخاش و همين طور قاچاق هروئين به دريافت ماليات از آن اقدام كردند. سپس در سال 2000 و در پي اعمال فشارهاي بين المللي اين گروه بار ديگر كشت خشخاش را ممنوع كرد كه اين ممنوعيت نيز با لشكركشي آمريكا به افغانستان لغو شد و بار ديگر كشت خشخاش آغاز پس شد از حملات آمريكا به افغانستان كشاورزان اين كشور بدون دولت مركزي مقتدر با تمام قوا به كشت خشخاش پرداخته و از آن پس قاچاق هروئين به ميزان بسيار شگفت انگيزي رشد داشته است. آمريكا در پي جنگ با افغانستان دو هدف عمده را دنبال مي كرد: يكي مبارزه با طالبان و القاعده و ديگري ممانعت از كشت مواد مخدر. سردمداران كاخ سفيد در نيل به اولي موفق و در دستيابي به هدف دوم شكست خوردند. افغانستان در طول سال هاي متمادي به عنوان يكي از مهمترين توليدكنندگان ترياك در جهان مطرح بوده اما در اين مدت خبري از توليد هروئين، اين بلاي خانمان سوز نبود. اما همه چيز پس از حمله شوروي سابق به افغانستان در سال 1979 تغيير كرد در اين زمان بود كه مجاهدين افغان با پشتوانه سلاح هاي آمريكايي به جنگ ارتش سرخ شتافتند. به گفته افراد باتجربه در امر قاچاق مواد مخدر، در اين سال ها بود كه توسط سازمان اطلاعات آمريكا (CIA) دستور تهيه هروئين از ترياك و نحوه دقيق بازيابي آن در اختيار مجاهدين گذاشته شد. هدف پشت پرده اين جريان نيز اعتياد و زمين گير شدن سربازان روس اعلام شد. در اين راستا سازمان امنيت پاكستان نيز با CIA همكاري كرده است. يك سرتيپ بازنشسته سازمان امنيت پاكستان به اسم شوكت قدير، همكاري هاي اين دو سازمان امنيتي را براي توليد هروئين تاييد مي كند. شوكت قدير با تاكيد بر اين كه احتمالا تصميم به توليد هروئين در سال 1983 يا 1984 اتخاذ شده است، گفت: به عقيده من آنها براي جنگ خود به پول نياز داشتند و اين بهترين راه براي تامين هزينه هاي جنگ بود. البته آمريكا در اين مورد قبلا هم چنين اقداماتي را انجام داده بود و هر كجا كه منافع آنها حكم مي كرد به آن جواب مثبت مي دادند. به عنوان مثال نيكاراگوئه و كلمبيا، دو نمونه از اين كشورها هستند كه آمريكا در آنها مواد مخدر توليد كرده بود. به گفته ژنرال قدير، آمريكا از مواد مخدر براي دستيابي به اهداف بالاتر استفاده مي كند. به عنوان مثال در سال 1983 آنان تنها هدفشان خروج ارتش سرخ از افغانستان بود در نيكاراگوئه نيز تنها هدف غلبه بر كنتراها بود. يكي از كساني كه در سال هاي اخير فعاليت چشمگيري براي درمان معتادان به هروئين انجام داده است، دكتر اسكندرعظيم خان مي باشد. وي كه يك مركز توانبخشي را براي درمان معتادان به هروئين در شهرپيشاور پاكستان اداره مي كند شديدا از سياست هاي آمريكا و پاكستان در گسترش تجارت هروئين در دهه 1980 ميلادي انتقاد مي كند. به گفته او قبل از سال 1979 به ندرت معتادي به هروئين در پاكستان وجود داشت تقريبا هيچ كس هروئين را نمي شناخت اما پس از سال 1979 هر روز ده ها نفر به تعداد معتادان به هروئين افزوده مي شوند. براساس آمارهاي غيررسمي بيش از 4 ميليون و 800 هزار نفر معتاد به هروئين در پاكستان وجود دارد و پاكستان به نسبت مصرف سرانه، بزرگترين مصرف كننده هروئين در جهان است. دكتر خان و ديگر كارشناسان پاكستاني نيز از اين نگرانند كه نبود يك دولت مركزي قدرتمند در افغانستان باز هم به روند صادرات هروئين از اين كشور شدت بخشد. اما توليد و صادرات هروئين از افغانستان تنها به دليل نبود حكومت مركزي نيست بلكه دلايل ديگري نيز در اين امر دخيل هستند كه مي توان به سود برخي رهبران سياسي از تجارت مواد مخدر و همين طور ماليات قاچاق هروئين اشاره كرد. به عقيده برخي كارشناسان براي مقابله با تجارت و توليد هروئين بايد از راه هاي ديگري علاوه بر برخورد نظامي و قهرآميز بهره گرفت. يكي از اين راه ها خريد كل خشخاش توليدي و استفاده از آنها براي مقاصد مشروع دارويي است. البته خطر اين اقدام اين است كه ديگر كشاورزان را نيز به كشت خشخاش ترغيب خواهد كرد كه به اين منظور مي توان با فيلمبرداري هاي ماهواره اي بر توليد كنوني خشخاش در افغانستان تمركز كرد و اين كار را تا زماني ادامه داد كه بتوان با سرمايه و تكنولوژي مناسب، كشاورزان افغان را به توليدي غير از خشخاش ترغيب كرد. اين در حالي است كه از نظر اقتصاددانان اين راه حلي اساسي نيست و بايد از طريق كمك هاي بين المللي براي اقتصاد شكننده اين كشور چارچوبهاي لازم را ايجاد كرد تا به اين ترتيب از حجم تجارت مواد مخدر در اين كشور كاسته شود و در مقابل براي كشاورزان اين كشور نيز منابع درآمد جايگزين را پيدا كرد. اما يك موضوع قطعي است و آن اين كه اگر جامعه جهاني و خصوصا ايالات متحده در اين مورد اقدامي نكند، افغانستان بار ديگر به توليدكننده عمده هروئين در جهان تبديل خواهد شد.