Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811013-59423S3

Date of Document: 2003-01-03

يادداشت جمعه شوراها، تجربه مديريت مهران كرمي برگزاري انتخابات شوراها پاسخ به يك رودربايستي با گذشته بود. به جا ماندن يك سوءتفاهم ساده از گذشته اي نه چندان زماني دور كه انقلابيون به تاسي از انقلاب كشور شوراها و شايد با هدف خلع سلاح پيروان واقعي تفكر شورايي ( ماركسيست ها ) قانون شوراها را به تصويب رساندند. در آن زمان هنوز تجربه شوراها در كشور مادر كه به همين نام ( شوروي ) معروف شد، شكست نخورده بود. اتحاد جماهير شوروي سابق يك پايه نظام جهاني دوقطبي بود. وقتي شورا به قانون اساسي و قوانين عادي ايران راه يافت هنوز لئونيد برژنف در قدرت بود. خبري هم از گلاسنوست و پروستريكاي ميخائيل گورباچف نشده البته بود ظاهرا در شوروي هم دوران سوءتفاهم و رودربايستي با گذشته سپري مي شد. يك دهه بعد در سال 1991 شورا و كمونيسم با هم از روسيه رفتند. تفكر شورايي در قانون اساسي بازنگري شده ايران در سال 68 كنار گذاشته شد و جاي خود را به مديريت واحد داد. شوراي عالي قضايي به قوه قضاييه تغيير نام داد و شوراي رهبري هم جاي خود را به نهاد رهبري واحد داد. اما حذف شورا در دو نهاد پيش گفته حذف كليت تفكر شورايي نبود، بلكه مي توان آن را حذف مديريت شورايي و نه هرگونه شورا دانست. درواقع آنجا كه شورا بايد كار اجرايي مي كرد، ناكارآمدي آن در جمهوري اسلامي به اثبات رسيده بود ولي در امور قانون گذاري تفكر شورايي حذف نشد. مجلس شوراي اسلامي و شوراي نگهبان به كار خود ادامه دادند و مجمع تشخيص مصلحت نظام هم به آن دو اضافه شد. در كنار اين ها شوراهاي متعدد ديگري نيز كار خود را پي گرفتند بدون آن كه ارزيابي جدي از موفقيت يا ناكامي آنها صورت شوراي بگيرد عالي امنيت ملي (به جاي شوراي عالي دفاع ) شوراي، عالي انقلاب فرهنگي، شوراي عالي اقتصاد و... از جمله شوراهايي هستند كه چهره هاي سياسي و مديريتي كشور به تناوب و تكرار در آنها حضور دارند. شوراهاي اسلامي شهر و روستا در ميان اين شوراهاي بي شمار يك استثنا به شمار مي رود. تجربه اي كه مردم از عملكرد شوراها به عنوان اولين دستاورد جدي وعده هاي سيدمحمد خاتمي دارند، در تهران و شهرستان ها تفاوت هايي دارد كه ناشي از ناكارآمدي اين نهاد در مركز حاكميت سياسي كشور است، شهري كه يك ششم جمعيت كشور را در خود جاي داده است. ناكارآمدي نسبي شورا احتمالا بيشتر ناشي از نامشخص بودن جايگاه اين نهاد به عنوان نهادي مشورتي و قانون گذاري يا اجرايي است تا ايراد ماهوي و ذاتي به آن. اما از اين تفاوت جدي گذشته، تجربه شوراها در تهران و غير تهران در دو موضوع مشترك بوده يكي است از اهداف برگزاري انتخابات شوراها سپردن امور و اختيارات غيرحكومتي از دولت به يك نهاد مدني و عمومي و تمركززدايي با هدف تقويت اختيارات محلي در مقابل دولت مركزي بوده است. در اين جهت تجربه شوراها تجربه موفقي نبوده است به اين سبب كه دولت حاضر نيست از اختياراتي كه مستقيما به اعمال حاكميت برنمي گردد چشم بپوشد و شوراها را رقيب خود مي داند. از اين رو، حتي با وجود تاسيس شوراهاي شهرستان، استان و شوراي عالي استان ها در آخرين سال عمر شوراي فعلي گامي مهم در جهت تمركززدايي برداشته نشد. شوراها اما دست كم يك دستاورد مثبت از خود به جا گذاشته و آن ورود دويست هزار نفر به عرصه هاي مديريت عمراني و مدني در شهرها و روستاهاست كه گامي مهم در جهت كادرسازي مديريت مياني كشور به شمار مي رود. از اين جهت شوراها را مي توان به عنوان پايگاهي براي آموزش مديران مياني كشور دانست كه آنها را براي پذيرفتن مسئوليت هاي بالاتر آماده مي كند. ميز ثبت نام شوراها اكنون يكي از بزرگترين ميزهايي است كه در تاريخ پس از انقلاب مشروطه شاهد حضور عمومي است. حتي اگر تمهيدات كافي براي پذيرايي از كساني كه به پشت اين ميز فراخوانده شده اند فراهم نشده باشد نبايد از قلت اسباب و وسايل پذيرايي رو و سو به نااميدي آورد و اين تجربه گرانقدر را به انحاء مختلف مورد بي مهري قرار داد اين ميز مي تواند بزرگترين تجربه دموكراسي به شمار آيد.