Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811012-59404S1

Date of Document: 2003-01-02

عرصه فرهنگ حضور بخش خصوصي كاهش بحران اشتغال وضعيت اشتغال در ايران اقتصاد ايران در برخورد با چالش هاي متعددي نظير فشار زياد عرضه نيروي كار و نياز به ايجاد فرصت هاي شغلي، اجراي دقيق برنامه سوم توسعه را با محوريت اصلاح ساختاري، به عنوان راه حل برگزيده است. در خصوص بازار كار، اقتصاد كشور در سال هاي اخير شاهد افزايش فشار عرضه نيروي كار بوده است كه اين مساله به واسطه افزايش شتابان نرخ رشد جمعيت در دهه 651355 و افزايش نرخ مشاركت نيروي كار است. فشار عرضه نيروي كار به قدري زياد بوده است كه به رغم افزايش فرصت هاي شغلي ايجاد شده نسبت به گذشته، محدود كردن افزايش نرخ بيكاري را به يك چالش تبديل كرده است. متوسط تعداد فرصت هاي شغلي ايجاد شده طي سال هاي 801376 حدود 277 هزار است در حالي كه رقم مشابه در سالهاي 751370 حدود 300 هزار بوده است. قابل توجه اين كه، روند ايجاد فرصت هاي شغلي طي دوره مذكور روبه افزايش بوده است، به گونه اي كه در سال هاي 1379 و 1380 به ترتيب 410 هزار و 460 هزار فرصت شغلي ايجاد شده است. با توجه به فشار عرضه نيروي كار در سال هاي اخير لازم است به منظور كاهش نرخ بيكاري، علاوه بر توجه به گسترش واحدهاي جديد، از تمامي پتانسيل و ظرفيت هاي موجود در واحدهاي اقتصادي در زمينه توسعه اشتغال استفاده كنيم و در اين خصوص بايد قوانين و مقررات ناظر بر بازار كار در جهت كاهش تعهدات غيرضروري كارفرما و انعطاف پذيري در انتخاب نيروي كار اصلاح شوند و يارانه هاي مناسب به هزينه هاي استفاده از نيروي كار داده شود تا كارفرمايان انگيزه استخدام بيشتر داشته باشند. حوزه فرهنگ و اشتغال چندي پيش رئيس سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور و وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در نشستي مشترك بر رفع مهمترين مشكلات فراروي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي تاكيد كردند. ستاري فر و مسجد جامعي در اين نشست، در مورد اختصاص صد ميليارد ريال از محل وجوه اداره شده ملي براي توسعه اشتغال زايي و پشتيباني فعاليتهاي فرهنگي و همچنين حل مشكلات مراكز فرهنگي و هنري تصميم گيري كردند. در اين نشست، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي با تقدير از تلاش هاي موفق سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور و ابراز نگراني از چالش هاي فراروي اين وزارتخانه تصريح كرد: براي رفع اين چالش ها و تحقق سياست هاي فرهنگي رئيس جمهور و هيات دولت، همكاري همه دستگاهها به ويژه سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور ضروري است. مسجد جامعي گفت: وجهه جهاني كشورمان به مدد فرهنگ و هنر ايراني است نه فناوري هاي، پيشرفته و نفوذ ما در روابط و مناسبات بين المللي نيز مرهون حوزه فرهنگ است. بنابر اين نبايد خدشه اي به آن وارد شود. وزير ارشاد خاطرنشان كرد: از زاويه نگاه امنيت ملي نيز، نقش فرهنگ تعيين كننده است و نحوه برخورد با مظاهر و جلوه هاي مختلف فرهنگي كشور از حساسيتي خاص برخوردار است. همچنين ستاري فر در ديداري جداگانه با مسئولان انجمن ها و تشكل هاي بخش خصوصي بر ضرورت تغيير ديدگاه فرهنگي نسبت به بخش خصوصي تاكيد كرد. رئيس سازمان مديريت و برنامه ريزي گفت: دولت توسعه گرا، دولتي است كه علاوه بر اين كه براي كارآفرينان بسترسازي مي كند، از آنها صيانت كرده و به اقتدار آنها نيز كمك كند. ستاري فرد تصريح كرد: براي رسيدن به توسعه، بايد انجمن ها و تشكل ها، فرصت كار بيشتري را بيابند. رشد مشاركت هاي مردمي در بخش فرهنگ معاون طرح و برنامه ريزي و تحول اداري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي از افزايش مشاركتهاي مردمي در بخش فرهنگ خبر مي دهد. ابوالقاسم ايرجي مي گويد: در سال 1380 تعداد 586 موسسه فرهنگي و هنري مجوز فعاليت دريافت كرده اند كه نشان دهنده رشد 60 درصدي اين موسسات است. ايرجي با اشاره به تصويب آيين نامه اجرايي ماده 155 قانون برنامه سوم توسعه مبني بر واگذاري امكانات، فضاها و تاسيسات فرهنگي دولتي به بخش غيردولتي گفت: بر پايه اين آيين نامه، عملا بخش غيردولتي به طور جدي پاي در عرصه مديريت و بهره برداري مراكز فرهنگي و هنري خواهد گذاشت. وي مي افزايد: اجراي اين آيين نامه، ضمن كاهش تصدي و كوچكتر شدن دولت، سبب ايجاد رقابت سالم در خدمات فرهنگي، افزايش كمي و كيفي توليدات فرهنگي و در نتيجه بهره وري و اشتغال بيشتر خواهد شد. ايرجي همچنين مي گويد: در سال 80 تشكل هاي غيردولتي فرهنگي و هنري و صنوف در بسياري از فعاليتهايي كه قبلا در انحصار دولت بود، حضور فعالي داشتند. نويسندگان و هنرمندان، اكنون در سياستگذاري، مديريت و ارزشيابي هاي مربوط به خود نقش ايفا مي كنند و اكنون اداره و اجراي بسياري از نمايشگاه هاي كتاب و قرآن و تمامي نمايشگاههاي دو سالانه ملي و بين المللي هنرهاي تجسمي اعم از نقاشي، عكاسي، مجسمه سازي، كاريكاتور، طراحي و سفال و سراميك نگاري و گرافيك توسط انجمن صنفي هر رشته برگزار مي شود. بيش از 60 هزار نفر در مراكز فرهنگي هنري مشغول به كار شده اند از سال 79 به اين كار طرف صدور مجوز فعاليت مراكز فرهنگي هنري از مدت 3 سال به يك ماه كاهش يافته است. در سال گذشته مجوز فعاليت 586 مركز فرهنگي هنري توسط هيات رسيدگي به امور مراكز فرهنگي صادر شده است كه از اين تعداد 389 مركز در تهران و 197 مركز فرهنگي در شهرستانها بوده است. به گفته عليزاده دبير هيات رسيدگي به امور مراكز فرهنگي هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اين هيات در سال 75 بر اساس مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي و در راستاي اهداف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، با موضوع اجازه تاسيس مراكز، موسسات، كانون ها و انجمن هاي فرهنگي، هنري، تحقيقاتي، پژوهشي و آموزشي شروع به كار كرده است. هيات رسيدگي به امور مراكز فرهنگي هنري داراي 10 عضو است كه وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي رئيس آن و معاونان فرهنگي، هنري، سينمايي، مطبوعاتي و طرح و برنامه ريزي وزير ارشاد از ديگر اعضاي هيات هستند. همچنين سه نفر كارشناس فرهنگي و هنري كه از استادان برجسته دانشگاه هستند، به همراه دبير هيات، با حكم وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي به عضويت هيات رسيدگي به امور مراكز فرهنگي هنري درمي آيند. به گفته عليزاده از سال 75 تاكنون حدود دو هزار مجوز موسسه فرهنگي و هنري صادر شده كه درصد بالايي از اين تعداد مربوط به سال 80 است. دبير هيات رسيدگي به امور مراكز فرهنگي هنري مي گويد: با آغاز فعاليت مراكز فرهنگي هنري بيش از 60 هزار نفر به طور مستقيم در اين مراكز مشغول به كار شده اند. عليزاده از افزايش تقاضا براي تاسيس مراكز فرهنگي هنري در سال 80 و 81 خبر داده و مي افزايد: در سال 80 و پنج ماهه اول سال جاري به اندازه پنج سال قبل مجوز فعاليت براي مراكز فرهنگي و هنري صادر شده است. در سالهاي 75 77 76 79 78 به ترتيب تعداد 36 185 174 381 205 و مجوز فعاليت براي مراكز فرهنگي هنري صادر شده است. از كل مجوزهاي صادر شده براي مراكز فرهنگي هنري 243 مركز به مديريت زنان بوده كه اين رقم معادل 13 درصد كل موسسات فرهنگي و هنري را تشكيل مي دهد. جديدترين گزارش مركز آمار ايران از فعاليت مراكز فرهنگي، هنري و ورزشي مركز آمار آيران وابسته به سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور در آغاز سال 81 نشريه اي را منتشر كرد كه در آن جديدترين آمار مربوط به فعاليت مراكز فرهنگي، هنري و ورزشي ارائه شده اين است نشريه در برگيرنده اطلاعات كارگاه هاي هنري، فرهنگي و ورزشي در نقاط شهري و روستايي كشور در سال 1379 است كه با روش نمونه گيري جمع آوري شده است. در مقدمه اين گزارش آمده است: آگاهي از وضعيت اقتصادي كارگاههاي ارائه دهنده خدمات فرهنگي، هنري و ورزشي مستلزم اجراي طرح هاي آمارگيري از اين گارگاهها است. اين گزارش مي افزايد: آمارگيري از گارگاههاي ارائه دهنده خدمات مختلف، براي نخستين بار در سال 1347 همزمان با اجراي طرح آمارگيري صنعتي و بازرگاني در شهرهاي كشور توسط دفتر آمار وزارت اقتصاد انجام شد. تا سال 1368 جمع آوري اطلاعات از كارگاههاي ارائه دهنده خدمات به صورت بسيار محدود و صرفا براي تهيه حسابهاي ملي توسط مركز آمار ايران صورت مي گرفت. در فاصله سالهاي 1368 تا 1373 مركز آمار ايران به تدريج به جمع آوري اطلاعات از كليه زيربخشهاي خدمات از جمله كارگاههاي ارائه دهنده خدمات فرهنگي، هنري و ورزشي در قالب اجراي طرحهاي آماري نمونه اي پرداخت و نتايج آن را منتشر كرد. در سال 1376 به منظور تهيه حسابهاي ملي، طرح آمارگيري از كارگاههاي فرهنگي، هنري و ورزشي توسط مركز آمار به اجرا درآمد و نتايج آن منتشر شد. در سال 1377 و 78 و 79 نيز اين طرح به اجرا درآمد. تعريف كارگاه خدمات، هنري فرهنگي، و ورزشي مكان يا قسمتي از مكان يا تعدادي مكان مشخصي است كه در آن مجموعه اي از عوامل توليد زير نظر مديريت و حسابداري واحد به انجام و ارائه خدمات هنري، فرهنگي و ورزشي اشتغال دارد. فعاليتهاي توليد و توزيع فيلم سينمايي، نمايش فيلم، توليد نمايشهاي زنده در تئاتر و اپراها، فعاليتهاي گروه هاي كنسرت و موزيك، فعاليت هاي هنري، مجسمه سازي، نقاشي، نمايشهاي عروسكي و كلوپهاي ورزشي و پاركهاي تفريحي و نمايشگاههايي با جنبه هاي تفريحي در مقوله خدمات فرهنگي، هنري و ورزشي قرار مي گيرد. نتايج طرح آمارگيري نتايج طرح نشان مي دهد كه در سال 1379 تعداد 6919 كارگاه در سطح كشور در زمينه ارائه خدمات فرهنگي، هنري و ورزشي فعاليت داشته اند. استانهاي تهران خراسان و آذربايجان شرقي به /26 8 ترتيببا /9 1 /7 2 و درصد، بيشترين سهم را از لحاظ تعداد دارند. همچنين اين بررسي نشان مي دهد كه استانهاي تهران خراسان آذربايجان شرقي مازندران و اصفهان نزديك به 60 درصد كارگاههاي خدمات فرهنگي، هنري و ورزشي كل كشور را به خود اختصاص داده اند. نتايج اين بررسي همچنين نشان مي دهد كه ارزش دريافتي كارگاههاي خدمات هنري، فرهنگي و ورزشي كل كشور در سال 1379 مبلغ 445511 ميليون ريال بوده است كه از اين /36 5 مبلغ درصد مربوط به فروش آثار هنري و فرهنگي ( ميليون 162457 ريال ) /34 7 درصد مربوط به فروش بليت ميليون ) 154403ريال ) و/7 5 درصد ( ميليون ريال ) 33412 مربوط به شهريه آموزش فيلمسازي و رشته هاي مختلف ورزشي بوده است. بررسي ها نشان مي دهد كه در سال 79 تعداد كاركنان شاغل در كارگاههاي خدمات فرهنگي هنري و ورزشي كشور 16934 نفر بوده است كه از اين تعداد استانهاي تهران اصفهان و خراسان به ترتيب /28 7 با /11 8 /8 7 و درصد بيشترين سهم اشتغال را داشته اند و استان ايلام با 56 نفر كاركن ( /درصد ) 0 كمترين سهم را در تعداد كاركنان داشته است. همچنين نتايج اين بررسي نشان /97 9 مي دهد درصد از كاركنان كارگاههاي خدمات فرهنگي هنري و ورزشي باسواد و /2 1 فقط درصد بي سواد هستند. اين بررسي نشان مي دهد كه از مجموع تعداد /10 6 كاركنان درصد داراي تحصيلات ليسانس و /46 1 بالاتر درصد با تحصيلات ديپلم و فوق ديپلم /40 3 و درصد داراي تحصيلات كمتر از ديپلم /0 9 و درصد نيز داراي تحصيلات حوزوي هستند. نتايج اين بررسي ها حاكي از آن است كه سرانه ماهانه كاركنان مزد و حقوق بگير كارگاههاي خدمات فرهنگي هنري و ورزشي كشور در سال 79 مبلغ 513731 ريال بوده است. اين در حالي است كه استانهاي چهار محال و بختياري، كرمان و آذربايجان غربي به ترتيب با 683888 753745 ريال 691131 بيشترين مزد و حقوق سرانه ماهانه را داشته اند. كارگاههاي خدمات فرهنگي هنري و ورزشي در سال 79 مبلغ 47704 ميليون ريال تشكيل سرمايه ثابت ناخالص داشته اند كه از اين مبلغ استان تهران /33 7 با و چهار محال و بختياري /0 02 با درصد به ترتيب بيشترين و كمترين سهم را به خود اختصاص داده اند. همچنين نتايج اين طرح نشان مي دهد كه اين كارگاهها در سال 79 مبلغ 47707 ميليون ريال تشكيل سرمايه ثابت داشته اند. نتايج اين طرح همچنين حاكي از آن است كه ارزش افزوده بخش خدمات هنري، فرهنگي و ورزشي كشور در سال 79 بالغ بر 375 ميليارد ريال بوده است كه از اين مبلغ استانهاي تهران خراسان و اصفهان به ترتيب /43 9 با /13 2 /9 3 و درصد بيشترين سهم را به خود اختصاص داده اند. مطالعه نتايج اين طرح نشان مي دهد كه بهره وري كاركنان اين بخش در سال 79 22153 هزار ريال بوده است. همين بررسي نشان مي دهد كه استانهاي تهران خراسان و هرمزگان به ترتيب با 33849 21605 33371 و هزار ريال بيشترين بهره وري را داشته اند. همه اين آمار نشان دهنده آن است كه مراكز فرهنگي و هنري سهم خوبي را در رشد اشتغال زايي در كشور به عهده داشته اند و اعمال سياستهاي حمايتي هدايتي، و نظارتي بهتر و بيشتر از اين مراكز در راستاي تحقق هدف مشاركت بخش خصوصي در توسعه فرهنگي كشور و رفع معضلات موجود بايد در دستور كار دولت قرار گيرد. هر چند بر اساس خبرها، با هماهنگي به عمل آمده بين ستاد رسيدگي به امور مراكز فرهنگي و وزارت كار، مراكز و موسسات فرهنگي و هنري مي توانند جهت اخذ وام اشتغال 30 ميليون ريالي اقدام كنند ولي عرصه فرهنگ و هنر به دليل چالش ها و ظرافت هاي خاص خود، دستگيري بيشتر دولت را طلب مي كند. مراكز فرهنگي و هنري نهال هاي نو رسته مدني هستند كه با توجه به تاكيد آقاي سيد محمد خاتمي رئيس جمهوري ايران مبني بر فراهم آوردن زمينه رشد نهادهاي مدني بايد، مورد توجه و اعتماد بيشتري قرار بگيرند. نبايد گذاشت اين نهال نورسته، از تندبادهاآسيب ببيند. م. تهوري