Hamshahri corpus document

DOC ID : H-811011-59390S1

Date of Document: 2003-01-01

انتخاب دشوار كرملين نيروگاه اتمي بوشهر و نگراني هاي كاخ سفيد تحليل گران بانفوذ آمريكا پيشنهاد كرده اند كه آمريكا در قبال نظارت دقيق تر بر پروژه هاي اتمي ايران روابط نزديك تر روسيه با ايران را بپذيرد كاخ سفيد اكنون كرملين را در برابر انتخابي سخت قرار داده است آيا پوتين حاضر است روابط ديپلماسي خود با بوش را به خاطر ايران به خطر اندازد هنگامه شهيدي از زمان حملات تروريستي يازده سپتامبر در آمريكا جورج بوش رئيس جمهوري اين كشور با دنبال كردن تز دفاع پيشگيرانه در برابر برخي كشورها از جمله ايران و عراق با اعتقاد بر اينكه اين دو كشور درصدد گسترش سلاح كشتارجمعي هستند تكنولوژي تسليحاتي آنان را تهديدي براي آمريكا و كشورهاي هم پيمان آن عنوان كرد و در حالي كه در عراق صدام حسين رئيس جمهوري اين كشور بهانه هرگونه حمله نظامي احتمالي را به دست آنان مي داد واشنگتن و تل آويو پيش از همه به خاطر راكتور اتمي بوشهر از خود نگراني نشان دادند. نيروگاه اتمي بوشهر كه در جنوب غربي ايران واقع است يك سال ونيم ديگر يعني در ژوئن 2004 به كار گرفته خواهد شد. در اصل اين راكتور اتمي يك نيروگاه خصوصي است، در ابتدا قرار بود در سال هاي 1970 ميلادي با كمك شركت زيمنس آلمان ساخته شود. اما هم زمان با آن دولت ايران تغيير كرد و پس از آن جنگ بين ايران و عراق در دهه 1980 بود كه اين پروژه را به دست فراموشي سپرد. ساخت اين نيروگاه ميلياردها دلار هزينه براي ايران در برداشته و در طول جنگ ايران و عراق شش بار مورد حمله قرار گرفت كه در نتيجه آن دو مركز تقريبا تكميل شده آن منهدم شد. اكنون بار ديگر و با كمك مهندسين روسي براي به كارگيري اين نيروگاه تلاش مي شود. دولت آمريكا از مدت ها پيش به فعاليت روسيه در ايران در زمينه انرژي اتمي اعتراض دارد و ايران را به تلاش براي توليد سلاح هاي هسته اي متهم مي كند كه تنها دليل را نيز منابع غني گاز و نفت ايران و تامين انرژي بدون نياز به نيروگاه هسته اي عنوان كرد و در مقابل مسكو و تهران بارها و بارها اعلام كرده اند كه با همكاري هاي هسته اي شان تنها اهداف صلح جويانه را دنبال مي كنند. اسرائيلي ها نيز اين نيروگاه هزار مگاواتي را تهديدي براي امنيت ملي خود مي دانند و عقيده دارند پلوتونيوم مورد استفاده در اين راكتور مي تواند با كمك ميله هاي سوختي مناسب براي ساخت سلاح هاي اتمي به كار گرفته طبق شود ادعاهاي آنان و مقامات CIA ايران طي هفت سال آينده قادر به ساخت بمب اتمي خواهد بود. هر چند جمهوري اسلامي ايران حساسيت در مورد نيروگاه اتمي بوشهر را قابل پذيرش نمي داند آن هم در شرايطي كه همواره بر اجراي كامل معاهده ان. پي. تي (معاهده منع تكثير سلاح هاي هسته اي ) در مورد همه اعضاي آژانس بين المللي انرژي اتمي تاكيد داشته و كشورهايي كه به اين پيمان نپيوسته اند را مورد انتقاد قرار داده است و در عين حال معتقد است اعمال سياست هاي دوگانه و تبليغ آميز عملا معاهدات ان. تي پي و سي. تي. بي. تي را به چالش كشيده و كم اثر كرده است. دور جديد گفت وگوهاي ميان ايران و روسيه با هدف عدم گسترش جنگ افزارهاي هسته اي در حالي برگزار شد كه مقامات روسيه برنامه همكاري هاي هسته اي خود با ايران را تا سال 2012 ميلادي تصويب اكنون كرده اند برنامه هاي دولت روسيه براي احداث شش راكتور هسته اي از نگراني هاي عمده مقامات آمريكايي است كه ايران را بخشي از محور شرارت مي دانند. موضوع نيروگاه اتمي بوشهر از موضوعات اختلاف برانگيز در اجلاس ماه مه سران آمريكا و روسيه در مسكو بود كه حتي در جريان مصاحبه مطبوعاتي روساي جمهور دو كشور منجر به مشاجره هايي ميان آنان گرديد. حمايت قاطع پوتين از مبارزه با تروريسم پس از حملات يازده سپتامبر به همكاري هاي امنيتي بي سابقه بين دو كشور، عقد يك پيمان جديد كاهش تسليحات اتمي و انجام مذاكراتي براي تجارت دوجانبه منجر شد كه اين امر جايگاهي ثابت و دائمي براي روسيه در پيمان ناتو گروه كشورهاي صنعتي جهان 8 گروه پديد آورد. رهبران گروه 8 در اجلاس ماه ژوئن گذشته در كانادا متعهد به پرداخت بيست ميليارد دلار به روسيه در ده سال آينده به منظور كمك به اين كشور در برچيدن سلاح هاي كشتارجمعي شدند و اين اقدام بخشي از تلاش ها براي جلوگيري از دسترسي برخي كشورها به مواد مورد نياز براي سوخت بمب اتمي بود. از سوي ديگر آمريكا براي فشار وارد آوردن به روسيه براي كنار گذاشتن همكاري هاي هسته اي اش با ايران در نشست اقتصادي اقيانوس آرام در مكزيك پيشنهاد تبديل روسيه به انبار زباله هاي اتمي جهان در برابر متوقف ساختن همكاري هاي خود با ايران را مطرح كرد كه به گفته آمريكايي ها چنين معامله اي براي روس ها بيش از ده ميليارد دلار درآمد در پي داشت اما روس ها هيچ علاقه اي براي قبول اين معامله ابراز هر نكردند چند كه مطرح شدن اين پيشنهاد به خودي خود حداقل فايده اي كه براي روس ها داشت اين بود كه با دست بازتري وارد ميدان معامله با ايران شدند. اكنون روابط تهران _ مسكو كه فروش سلاح هاي قدرتمند متعارف روسي و نيز كار بر روي پروژه هاي نفت و گاز ايران را شامل مي شود اجراي برنامه مهم گروه 8 را با مشكل مواجه كرده است. تحليل گران بانفوذ آمريكا درصدد برآمده اند با ارائه پيشنهادهايي اختلاف آمريكا و روسيه در مورد ايران را خنثي كنند. آنها پيشنهاد كردند كه آمريكا در قبال نظارت دقيق تر بر پروژه هاي اتمي ايران روابط نزديك تر روسيه با ايران را بپذيرد. اين امر شامل محدود ساختن احداث راكتورهاي آينده در بوشهر، پذيرش بازرسان خارجي توسط ايران، كنار گذاشتن ساير فعاليت هاي اتمي توسط ايران و نيز بازگرداندن سوخت هاي اتمي مصرف شده به روسيه مي شود اما دو كشور ايران و روسيه در همكاري هاي هسته اي خود مشكلاتي نيز دارند; ايران بارها روسيه را به خاطر عمل نكردن به تعهداتش مورد انتقاد قرار داده است. برخي كارشناسان معتقدند ادامه طرح بوشهر بخشي از بازي هاي سياسي روسيه است كه مي خواهد با قرار دادن ايران و آمريكا در برابر هم از دو طرف امتياز بگيرد. انتقاداتي از قبيل اينكه روسيه مراحل ساخت و توليد نيروگاه بوشهر را به تاخير مي اندازد، از تعهداتش طفره مي رود و به كارگيري مصالح فرسوده و غيراستاندارد و راكتورهاي قديمي و تكامل نيافته وي. دي. آر( V1000 DR) 1000 (كه در اين راكتورها سيستم گردش و سيستم سردكننده آب تكامل نيافته است و در نتيجه موجب خروج مواد راديواكتيو و آلودگي محيط مي شود و نمي توان با اتكا به اين راكتورها يك نيروگاه قابل اطمينان ساخت ) باعث شده است ايران به دنبال انعقاد پيمان جديدي با روس ها باشد تا بلكه بتواند امكان جلوگيري از اين گونه نقض تعهدات را فراهم آورد چرا كه تهران نگران است كه اختصاص دادن كمك 20 ميليارد دلاري كشورهاي صنعتي به روسيه در برابر از بين بردن سلاح هاي كشتارجمعي ممكن است خارج شدن مسكو از طرح بوشهر را شامل شود. البته بديهي است كه روسيه نيز پس از بررسي سود و زيان روابط مسكو با تهران و توجه به اين نكته كه هرگونه اقدامي كه موجب ناخشنودي آمريكاست قاعدتا بايد به نفع روسيه باشد به اين نتيجه رسيده است كه بايد نيروگاه هسته اي بوشهر را تكميل كند و سفر الكساندر رومانتسف وزير انرژي اتمي روسيه به تهران نيز در اين چارچوب ارزيابي مي شود. پوتين تاكنون موفق شده است روسيه را در مقام يكي از دوستان قابل اتكاي غرب قرار دهد اما هنوز هم امكان آن مي رود كه وي با اتخاذ روابط نزديك با بغداد و تهران اين تصوير را مخدوش سازد. ممكن است ادامه ساختمان راكتور هسته اي بوشهر روابط بين آقايان بوش و پوتين را در معرض آزموني دشوار قرار دهد. روسيه علاقه ندارد كه مجبور شود بين دوستان و متحدان خود يكي را انتخاب كند اما اين امكان وجود دارد كه در نهايت پوتين راهي ديگر جز چنين انتخابي در برابر خود نبيند. اگر وي از پذيرفتن تقاضاهاي آمريكا سرباز زند ممكن است به زودي شاهد پايان روابط محبت آميز خود با جورج بوش باشد انتخاب عقبنشيني از روابط با ايران و يا گسترش آن براي مقام هاي روسيه كار آساني نيست و به نظر مي رسد با توجه به مجموع اين شرايط مبارزه ميان واشنگتن مسكو، بر سر تهران در كوتاه مدت پايان نخواهد يافت. كاخ سفيد اكنون كرملين را در برابر انتخابي سخت قرار داده است; آيا پوتين حاضر است روابط ديپلماسي خود با بوش را به خاطر ايران به خطر؟ اندازد