Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810202-54871S2

Date of Document: 2002-04-22

آرامش در حضور تنش بررسي سياستگذاري هاي كلان سينماي ايران در سال 81 سينماي ايران معصوم ميناسيان اميدواريم كه با اجراي اين برنامه درنهايت خوش باوري مخاطبو جذب مخاطب حرف اول را در سينماي ايران بزند وگرنه ساختن فيلم مجاني با پول دولت به هيچ وجه به معني رونق نيست بلكه تعريف ديگري است از سينماي كساد در شرايط فعلي تهيه كنندگان هميشه براساس ويژگي هاي آثار موفق دست به توليد آثار جديد مي زنند. گمانه زني هايي براساس ميزان استقبال مخاطبان انجام مي گيرد و نتيجه آن در آثار بعدي به خوبي قابل مشاهده هستند ضوابط و روش هاي اجرايي و برنامه هاي حمايتي مربوط به توليد و نمايش فيلم هاي سينمايي در سال 1381 از سوي معاونت سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اعلام شد. اين برنامه در 5 فصل و 30 ماده روش هاي اجرايي مربوط به مراحل توليد، نمايش، اكران، برنامه هاي حمايتي و بليت سينماها در سال جاري را شامل بر مي شود طبق اين برنامه سينماي ايران در سال 81 علاوه بر حمايت هاي مرسوم از حمايت هاي جديدي در زمينه نمايش برخوردار خواهد شد. اين حمايت ها توسط شورايي كارشناسي در بنياد سينمايي فارابي به فيلم هاي كه داراي كيفيت مطلوب و خوب كه همان درجه الف و ب هستند تعلق مي گيرد. دريافت مابه التفاوت قيمت مواد خام مصرفي با توجه به سياست تك نرخي شدن ارز با در نظر گرفتن نرخ ارز يارانه اي كه براي فيلم هاي مطلوب (الف ) و 100 فيلم هاي (ب ) درصد 70 بالا بردن مجموع تسهيلات حمايتي براي توليد فيلم هاي سينمايي با پيش بيني درجه كيفي (توسط شوراي كارشناسي فارابي ) تا سقف 60 و 40 درصد مجموع هزينه ها، افزايش سهميه كپي نمايش به قيمت يارانه اي بر فيلم هاي مطلوب تا سقف 30 و فيلم هاي خوب تا سقف 20 كپي تامين مواد خام مصرفي رايگان جهت تهيه كپي نمايش در فهرست سال هاي خاص تا سقف 5 و 3 كپي ارائه تسهيلات در جهت تبليغات و اطلاع رساني، ارائه يارانه بهاي بليت براي اقشار كم درآمد و جوان با همكاري ساير نهادها و موسسات و همچنين خريد تضميني حقوق غيرسينمايي اعم از تلويزيوني، ويدئويي، فيلم خانه اي و فرهنگي داخل و خارج از كشور بلافاصله پس از اخذ مجوز نمايش و اعلام نظر شوراي مربوطه براي فيلم هاي مطلوب تا سقف 520 براي فيلم هاي خوب و تا سقف 35 ميليون ريال از جمله برنامه هاي حمايتي مندرج در سياست هاي سينمايي ايران در سال 1381 محسوب مي شوند. همچنين در اين برنامه جهت حمايت از بالا بردن كيفيت نمايش حمايت هاي تسهيلاتي و وام بلاعوض و كم بهره براي سينماها تا سقف 60 درصد در نظر گرفته شده و سينماهايي كه به علت موقعيت جغرافيايي و يا دلايل ديگر قادر به تهيه كپي فيلم در زمان مناسب نيستند اما فضا نسبي مطلوبي دارند از كپي هاي رايگان استفاده مي كنند. بهاي بليت نيز در سال 81 بر اساس توافق مكتوب پخش كننده و مديريت سينما با نظارت اداره كل نظارت تامين مي شود. بقيه مفاد اين برنامه به مانند روش هاي سال هاي قبل تنظيم شده است و تنها وجود حمايت هايي كه ذكر شد تفاوت اين برنامه با برنامه ها و سياست هاي سينمايي در سال هاي پيشين است. حمايت در برابر نظارت افزايش حمايت هاي دولت در توليد و نمايش از فيلم هاي به اصطلاح مطلوب در وهله اول به خاطر شرايط خاص اقتصادي است كه كشور در حال تجربه آن اين است شرايط خاص كه بزرگترين جلوه آن تك نرخي شدن ارز است، در شرايط عادي و بدون حضور و پشتيباني دولت از سينما باعث تعطيلي توليد و كسادي اكران خواهد شد. براي جلوگيري از چنين وضعيتي دو روش پيش روي دولت در قبال سينما وجود دارد. اول اينكه سينما را هر چه بيشتر به استفاده از سرمايه هاي بخش خصوصي ترغيب كرده و تا آنجا كه امكان دارد حضور خود را كمرنگ تر كند. در اين شرايط تهيه كنندگان و توليدكنندگان نيازمند آزادي هاي بيشتر و رويكردهاي تازه اي هستند تا بتوانند تضمين هاي ديگري را به دست آورند تا درصد خسارت سرمايه گذاري در سينما را كاهش دهند. اين روش با توجه به شرايط به وجود آمده، براي سينماي ايران در طي سال هاي گذشته براي دولت به شدت مخاطره آميز به نظر مي آيد. چرا كه تجربه چند سال سينماي ايران نشان مي دهد كه هنوز همه دست اندركاران سينماي ايران به يك اندازه از بلوغ فكري استفاده از شرايط بازتر سود نمي برند. از سوي ديگر سينما به عنوان ويترين فرهنگي كشور هميشه در طول اين سال ها بحث انگيزترين و پردردسرترين مقوله فرهنگي كشور نيز بوده است. و دولت قصد آن را ندارد با توجه به اين شرايط و ملاحظات سياسي و اجتماعي خاص بازتر شدن فضا براي ساخت فيلم بر اساس مضامين متنوع را بدون دست آويز و رها تجربه كند. دولت مي خواهد اين اتفاق بسيار آهسته و با كنترل و با ضريب اطمينان بالا انجام گيرد تا هم ظرفيت ها را در اجتماع بالا ببرد و هم سينماگران راه هاي كم خطرتر را تجربه كنند. روش دوم اما روشي است كه مي توان آن را با اين جمله توصيف كرد: حمايت در مقابل نظارت به، عبارت ديگر معاونت سينمايي و بازوي اجرايي آن بنياد سينمايي فارابي به قيمت حمايت از توليدات مطلوب و خوب سهم نظارت خود را در آثار افزايش مي دهند. در اين برنامه كه بر اساس روش دوم تنظيم شده گلوگاهي به عنوان شوراي كارشناسي بنياد فارابي در ميانه راه توليد قرار گرفته است. اين گلوگاه فيلمنامه ها و پروژه هاي داراي پروانه ساخت را از جهت دريافت تسهيلات در زمينه توليد و حمايت در هنگام اكران ارزشيابي مي كند. به عبارت ديگر سرعت ديگري به وجود مي آيد كه پس از عبور از آن سرعت گير، ميزان سرعت و قدرت مانور هر پروژه سينمايي مشخص مي شود. تهيه كنندگاني كه بتوانند پروژه هاي خود را با عنوان مطلوب و خوب وارد مرحله توليد كنند به عبارت ديگر توانسته اند ميزان قابل توجهي از سرمايه فيلم را از دولت دريافت كنند و سپس در زمان اكران نيز اميدوار باشند كه دولت آنها را تنها نخواهد گذاشت، چرا كه كپي ارزان قيمت، تسهيلات براي تبليغات در انتظار آنهاست. از سوي ديگر دولت و معاونت سينمايي مطمئن است كه تعداد قابل توجهي فيلم مطلوب و داراي كيفيت توليد خواهد شد تا ويترين فرهنگي سينما خالي نماند. ميزان دردسرها و نگراني هايي كه سينما در طول اين سال ها براي مسئولان به وجود آورده است هم كاهش يابد. عبور سلامت از يك دوران نياز به هوش سرشاري ندارد درك اين نكته كه برنامه اجرايي و سياستگذاري هاي سينما براي سال 81 مقطعي است. غيرواقعي هم است اگر بخواهيم اين روش حمايتي و اين حجم ارائه تسهيلات به شكل طولاني در سينماي ايران اجرا شود. چرا كه اين سياست فقط به خاطر كاهش تنش هاي اقتصادي و چالش هاي فرهنگي پيرامون سينماست نه در حمايت از سينما و رشد سينما. داستان اين است كه سينماي ايران به شدت از كمبود سالن هاي سينما و فرسودگي تجهيزات رنج مي برد. هنوز فضاي كافي و لازم براي نمايش وجود ندارد. حمايت از توليد هنگامي معنا دارد كه فضاي نمايشي مناسب وجود داشته باشد. چرا كه پايان همه اين ماجراها مخاطب و جذب تماشاگر است. با شرايط فعلي سالن هاي سينما و با حمايت از توليدات مطلوب چگونه مي توانيم حمايت مخاطب را تضمين كنيم. مخاطب سينماي ايران اثر مطلوب را چگونه در فضا و سالن نامطلوب تحمل اينكه كند ميزان توجه به توليد در مقابل توجه به فضاي نمايش كم تر است دليل مشخصي دارد. اينكه هنوز از لحاظ جمعيتي شناخت مناسبي از شهرهاي خود نداريم تمامي سينماهاي تهران هم اكنون در مناطقي از شهر قرار گرفته اند كه از مناطق مسكوني دور پس افتاده اند در وهله اول سينماي ايران بيش از هرگونه حمايتي در زمينه توليد نياز به حمايت از كساني دارد كه اين برنامه كم ترين حجم خود را به آنها اختصاص داده است. اگر با آينده نگري بيشتري تنش كاهش توليد را بپذيريم در مقابل حجم تسهيلات و يارانه ها را بيشتر معطوف ساخت و تجهيز سالن ها بكنيم وضعيت بهتري خواهيم داشت. ساخت سالن نشان دهنده دورانديشي است و تكريم عميق تري نسبت به مخاطب تا توجه به توليد آثاري كه آن را مطلوب تشخيص دهيم و در فضايي نامطلوب و ناكافي به نمايش بگذاريم. حمايت از توليد حمايت از تهيه كنندگان و سينماگران است اما حمايت از افزايش فضاي سينمايي در كشور حمايت از مخاطبان بي شماري است كه سرمايه واقعي سينما آنها هستند. چه كسي اثر مطلوب را؟ مي آفريند اين برنامه مانند همه برنامه هاي كوتاه مدت به دنبال لقمه آماده است. اگر فيلم نامه مطلوبي نوشته نشود اصولا حمايتي در كار نخواهد بود. در اين برنامه همه حمايت ها معطوف به زماني است كه فيلم نامه اي مطلوب نوشته شود. نيازي به تكرار ندارد كه فيلم نامه خوب و محكم نوشتن كار ساده اي نيست. نياز به تحقيق و ممارست دارد. چه ميزان از حمايت هاي توليد آثار مطلوب متوجه نگارش فيلم نامه هاي مطلوب شده به است عبارت ديگر حمايت اگر قرار است بالنده و جهت دار باشد بايد متوجه مهم ترين بخش توليد يعني فيلم نامه نويسي باشد. نويسندگان فيلم نامه هاي مطلوب چگونه مي توانند از اين حمايت ها برخوردار؟ شوند رابطه فيلم نامه نويسان و تهيه كنندگان در شرايط كنوني نيازمند تعريف مجدد است. اگر فيلمنامه نويسان فقط در ارتباط با تهيه كنندگان باشند به هيچ وجه نخواهند توانست، بالاتر از سقف دستمزدهاي رايج از حمايت هاي منظور شده در اين برنامه استفاده كنند. مگر اينكه فيلمنامه نويس با اطمينان بداند اثري كه خلق مي كند حتما درجه مطلوب خواهد گرفت و بر اساس اين اطمينان از تهيه كننده دستمزد بالاتري (در راستاي حمايت هاي اعلام شده از آثار مطلوب ) درخواست كند. اضافه كردن بندهايي به اين برنامه در راستاي حمايت از فيلمنامه نويسان علاوه بر اينكه باعث رونق فيلمنامه نويسي مي شود، همچنين ضمانت نهايي افزايش آثار مطلوب در سال هاي آينده را نيز به همراه خواهد داشت. همگرايي مضموني يعني كسادي اما نكته اي كه نبايد فراموش كرد مسئله كارشناسي شورايي است كه قرار است آثار را قبل از توليد درجه بندي كند. اين شورا براساس مسايل و ملاحظاتي اين كار را خواهد كرد. اين ملاحظات هرچه كه باشند و هر تعريفي كه داشته باشند سينماي ايران را به سمت و سويي هدايت مي كنند كه نتيجه در هر صورت تنوع آثار و تكثر مخاطب نخواهد در بود شرايط فعلي تهيه كنندگان هميشه براساس ويژگي هاي آثار موفق دست به توليد آثار جديد مي زنند. گمانه زني هايي براساس ميزان استقبال مخاطبان انجام مي گيرد و نتيجه آن در آثار بعدي به خوبي قابل مشاهده هستند. در شرايطي كه برنامه جديد به وجود مي آورد ميزان اهميت مخاطب و فروش تا حدودي كاهش و در مقابل اهميت به دست آوردن درجه مطلوب از شوراي كارشناسي افزايش مي يابد. به عبارت ديگر به دست آوردن تسهيلات ميزان دغدغه هاي تهيه كنندگان را براي جذب مخاطب كاهش مي دهد. اين روش در دهه 60 و اوايل دهه هفتاد ثمرات و نتايج خود را داده است و همگان مي دانند كه بازگشت دوباره به آن زمان حاصلي جز خسارت و زيان نخواهد داشت. در مجموع اميدواريم كه با اجراي اين برنامه درنهايت خوش باوري مخاطب و جذب مخاطب حرف اول را در سينماي ايران بزند وگرنه ساختن فيلم مجاني با پول دولت به هيچ وجه به معني رونق نيست بلكه تعريف ديگري است از سينماي كساد.