Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810201-54863S8

Date of Document: 2002-04-21

آمريكايي ها راضي فلسطيني ها نگران بازتاب هاي متفاوت ماموريت پاول در خاورميانه اشاره: سياست خارجي آمريكا بر سه پايه اصلي بنا شده است و مابقي مسائل جهان تابعي از اين سه وجه است. ابتدا حوزه اروپا و ناتو، دوم آسيا - پاسيفيك، سوم خاورميانه و اسرائيل. از نظر آمريكايي ها مساله سوم با صلح جهاني ارتباط تنگاتنگ دارد. زيرا در صورت تضعيف اسرائيل، موازنه قوا در منطقه به نفع راديكاليسم عرب (و در دو دهه اخير انقلاب اسلامي ايران ) تغيير مي كند و ذخاير انرژي جهان به دست مخالفان ايالات متحده و متحدانش مي افتد. بنابراين، همواره حل مساله خاورميانه به ويژه مساله اسرائيل و فلسطين در صدر برنامه هاي سياست خارجي آمريكا قرار دارد. در ماههاي اخير كه روابط اسرائيل و فلسطيني ها به حالت جنگ تمام عيار در آمده است آمريكا ابتدا خود را از معركه كنار كشيد، اما در نهايت زير فشار اروپايي ها و اعراب ناچار به مداخله شد. نخستين مرحله اين مداخله، سفر كالين پاول به خاورميانه بود كه شكست خورد... هدف نوشتار زير تبيين اجمالي نگاه آمريكا و ديگران به اين ماموريت است. كالين پاول وزير خارجه آمريكاروز 11 پيش سفر خاورميانه اي خود رابا اميدواري تمام آغاز كرد. او آن موقع حق داشت اميدوار باشد. زيرا براي پيروزي ماموريت خود دلايل قانع كننده اي داشت. اسرائيل متحد ديرينه ايالات متحده آمريكا در خاورميانه است و پاول به گونه اي كاملا طبيعي گمان مي كرد رهبران تل آويو ملاحظات منطقه اي وبين اللملي ايالات متحده و الزامات امنيت ملي خود را به خوبي درك مي كنند و به درخواست پيك واشنگتن براي عقبنشيني از سرزمين هاي فلسطيني كه اخيرا اشغال كرده اند رضايت مي دهند. پاول از جانب ياسرعرفات رئيس حكومت خودگردان فلسطين هم خاطر جمع بود. زيرا عرفات در سالهاي اخير بارها نشان داده است كه به آمريكايي ها اعتماد زيادي دارد و هر مذاكره يا طرحي را كه واشنگتن در آن حضور فعال داشته باشد، مي پذيرد. اما عرفات هم درخواست پاول را مبني بر متوقف كردن عمليات تروريستي عليه اسرائيل نپذيرفت. منظور وزير خارجه آمريكا از عمليات تروريستي بمبگذاري هاي غالبا استشهادي فلسطينيان عليه منافع اسرائيل است كه عرفات گرچه رسما از آن بيزاري مي جويد اما در عمل براي متوقف كردن آن چندان تلاشي از خود نشان نمي دهد. عرفات كه خود مدتهاست در بيت لحم در محاصره تانكهاي اسرائيلي است نتوانست يا نخواست به پاول اطمينان دهد كه از اين پس هيچ فلسطيني عليه اسرائيل عملياتي انجام نمي دهد; اين خواسته اصلي آمريكا و اسرائيل از عرفات است و پاسخ منفي به آن في الواقع نوعي خارج شدن از بازي 10 ساله اي است كه از اسلو آغاز شد و مبناي آن دو چيز بود: فلسطيني ها به اسرائيل تضمين امنيتي بدهند، درعوض اسرائيلي ها سرزمين هايي را كه از جنگ 1967 تاكنون اشغال كرده اند پس بدهند. از بعد از ظهر چهارشنبه كه ماموريت خاورميانه اي پاول پايان يافت، تقريبا همه رسانه هاي منطقه و آمريكا از تعابيري شكست مانند ماموريت پاول سفر، بي حاصل پاول و دستان خالي پاول سخن گفتند; اما خود آمريكايي ها اين تفاسير و تعابير را نپذيرفتند و از اين سفر تصويري كاملا متفاوت با ديگران ارائه كردند. جورج بوش رئيس جمهور آمريكا گفت: ماموريت پاول در خاورميانه، گامي بلند به سوي پايان مناقشه اي بودكه اگر حل نشود مانعي عمده بر سر راه نبرد جهاني با تروريسم است... او در حالي به كشور باز مي گردد كه كاميابي هايي در جهت ايجاد صلح در خاورميانه به دست آورده است. فراموش نكنيد كه ما ( آمريكايي ها ) درصدد حل مناقشه اي هستيم كه از دهه ها پيش درجريان است. اين ادعاي جورج بوش درست در نقطه مقابل تفسير فلسطيني ها از ماموريت پاول بود. صائب عريقات كه از سالها پيش شغلش مذاكره كننده است و فقط با همين سمت و صفت شناخته مي شود با تلخي و سرخوردگي مي گويد: وضعيت فلسطين هنگامي كه پاول آن را ترك مي كرد به مراتب بدتر از زماني بود كه واردآن شد.. ما به جدي بودن آمريكايي ها در زمينه ماموريت صلح پاول ترديد جدي داريم. زيرا قابل قبول نيست كه وزير خارجه آمريكا (به عنوان سفير صلح واشنگتن ) در فلسطين باشد اما معاون وزير دفاع آمريكا در تظاهرات جانبداري از اسرائيل شركت كند. عريقات به اعتبار حرفه پيچيده اش ( مذاكره ) اين را مي داندكه آمريكا دوست و متحد اسرائيل است و به هرحال اگر بناي كارش بر انتخاب بين اسرائيل و فلسطيني ها باشد، طبعااسرائيلي ها را انتخاب مي كند اما با گفتن اين سخنان مي خواهد چالشي پيش روي رهبران واشنگتن بگذارد كه چه حل بشود و چه نشود به سود فلسطيني ها خواهد بود. آمريكايي ها اگر بر اساس رضايت وشادماني يكسويه خود خاورميانه - بويژه فلسطين را در آشوب و آتش رها كنند عمليات ضد اسرائيلي فلسطيني ها افزايش خواهد يافت و امان زندگي امن و بي دغدغه را از اسرائيلي ها خواهد ستاند. در چنين صورتي هيمنه آمريكا پيش چشم متحدان غربي و منطقه اي اش فرو خواهد ريخت. زيرا در 18 ماه گذشته كه مساله فلسطين به وخامت و بحران گرائيده اروپايي ها بارها به زبان ديپلماتيك به آمريكايي ها گفته اند: حال كه از عوايد ژاندارمي جهان سود مي بريد، مي بايست مسئوليت حفظ امنيت و ثبات جهاني را نيز به عهده بگيريد. حال اگر آمريكا نتواند فلسطيني ها و اسرائيلي ها را به توافقي برساند كه متضمن دستيابي به سرزمين براي اولي و امنيت براي دومي باشد، تاثيرگذاري جهاني اش كاهش مي يابد. رفتاري كه حسني مبارك رئيس جمهور مصر در آخرين روز سفر كالين پاول با وي كرد، ميدان را براي بي اعتنايي هاي بيشتر به آمريكا فراخ كرده است. طبق برنامه از پيش تعيين شده سفر پاول، قرار بود وي روز چهارشنبه در قاهره با مبارك ديدار كند اما رئيس جمهور مصر اين ديدار را لغو كرد. مبارك براي لغو اين ديدار توجيهي آورد كه شايد در نگاه نخست اعتراضي شبيه اعتراض ساير كشورهاي منطقه به نظر آيد. او با اشاره به فشار آمريكا براي توقف عمليات فلسطيني ها پيش از عقبنشيني اسرائيل از شهرهاي فلسطين كه در هفته هاي اخير اشغال كرده است، گفت: اين غير منطقي است كه پيش از اعلام آتش بس و خروج اسرائيلي ها از كرانه باختري، كنفرانس صلح تشكيل شود. اين سخنان را رئيس جمهور يك كشور انقلابي و ضدآمريكايي بر زبان نرانده است بلكه اينها گفته هاي رئيس دولتي است كه در شمار متحدان نزديك آمريكا درخاورميانه و شمال آفريقا قرار دارد و كشورش پيش از همه اعراب طرح دوستي با اسرائيل را ريخت. وقتي مصر در برابر بحران خاروميانه موضع راديكال بگيرد يعني اينكه شادماني آمريكايي ها از ماموريت خاروميانه اي پاول ديري نخواهد پائيد.