Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810131-54846S3

Date of Document: 2002-04-20

قله زيبا با 70 دهانه آتشفشان كوتاه درباره كوه دماوند دماوند با ارتفاع متر 5671 بلندترين قله ايران است كه تقريبادر مركز كوه البرز قرار گرفته است. دماوند از تمام قلل موجود در آسياي غربي و اروپايي بلندتر مي باشد. اين كوه در بخش لاريجان و جنوب غربي شهرستان آمل و 69 كيلومتري شمال شرق تهران واقع است. آنچه منحصر به فرد است ارتفاع و درخشندگي بارز آن است كه در ميان ساير قلل آرايش بخصوصي را به خود اختصاص داده وهمواره در تمام طول سال در راس آن لايه اي از برف نمايان است. ارتفاع نسبي دماوند از سطح فلات موجود متجاوز از سه هزار متر مي باشد. كناره تحتاني كله قندي 20 تا 23 كيلومتر قطر دارد. قطر دهانه آتشفشان 400 متر است كه توسط يك درياچه يخ زده مسدود گشته است. عظمت كوه به علت كمي قطر دهانه در مقايسه با ارتفاع آن مضاعف جلوه دماوند مي كند كوه معقول آتشفشاني مي باشد. گرچه مخروط دماوند متعلق به دوران جديد است ولي فعاليت هاي آتشفشاني كه دهانه كوه را تشكيل مي دهند متعلق به دوره هولوسن مي باشد. گدازه اي كه آبرفت دوره چهارم را مي پوشاند و به رودخانه هراز منتهي مي شود نشان دهنده فعاليت آتشفشاني جديد ناحيه مناطق مي باشد سرازيري وكناره هاي كوه از آبرفت هاي آتشفشاني و گازهاي گوگردي كه دائما از بسياري از دهانه هاي متعدد خارج مي شوند تشكيل يافته است. آبرفت و ساير مواد آتشفشاني روي هم انباشته شده و به صورت لايه هايي با پايه رسوبي و تركيبشده با سنگ هاي دوران اول و دوم درآمده اند. سطح توده مذاب ازنوع خورنده بوده و به شكل چين خوردگي ها از خلال سنگ ها و صخره ها عبور مي نمايد. آبهاي اين ناحيه كه به دره هاي عميق جاري مي شوند متعاقب آن از مواد آتشفشاني سيراب مي گردند. كوه دماوند مركز كمربند زلزله اي است كه در طول استان مازندران امتداد پيدا كرده و آبهاي معدني متعدد از جمله اسك، تلخ رود و لاريجان را در برمي گيرد. اين آبها در تمام فصول از دماوند به رودخانه هراز جاري مي شوند. در اين كوه حدود 70 دهانه آتشفشان ديده مي شود كه يكي از آنها يك تاج گوگردي ضخيم بوجود آورده و يك قله مخروطي شكل زيبا با قطر دهانه 400 متر را ساخته است. شن سنگي، شن رسي، رس و رسوبات ذغال سنگي قاعده كوه و لايه بالاترآن به دوره ژوراسيك مربوط مي باشد. چين خوردگي هاي اين كوه به سمت شرق و غرب امتداد يافته و پهناي دامنه از جاده كرج - چالوس و دره هراز به چشم مي خورد. اين قسمت كوه سه دامنه موجود دره هاي لار و نور را شامل مي شود و بالاترين نقطه كوه البرز در اين ناحيه قرار دارد. ارتفاع قلل در اين ناحيه كمتر از 3500 متر نيستند و چندين قله بيش از 4000 متر در آن ديده مي شوند. به علت حاصلخيزي خاك همچنين آب و هواي مساعد در دامنه كوههاي توچال با ارتفاع 3933 متر در شمال تهران بسياري اهالي در آن سكنه گزيده اند و توسعه دهكده هاي پلور، اسك، رينه، آبگرم لاريجان، گارانگ لارستان و رازان از اين سبب مي باشد. مناسبترين راه براي صعود به قله دماوند از طريق دره رازان و از سمت شمال شرق يا ازراه روستاي تاريخ و از سمت غرب وجنوب غرب مي باشد. غلامحسين ملكي