Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810130-54827S3

Date of Document: 2002-04-19

خاطرات سردار ايل سنجابي و مجاهدت ملي ايران نويسنده: كريم سنجابي ناشر: شيرازه قيمت تومان 5400 گويا انتشارات شيرازه تصميم به اهتمام جدي در مورد انتشار كتابهاي مجموعه تاريخ معاصر ايران گرفته است; مجموعه اي كه شايد يكي از خواندني ترين مجموعه هايي باشد كه به صورتي منسجم و مداوم در يكي دو سال اخير به بازار كتاب عرضه شده است. مقدمه هاي دقيق كاوه بيات در معرفي كتابهاي اين مجموعه چنان گويا و رساست كه از همان مقدمه براي معرفي كتاب استفاده كرده ايم. او درباره كتاب مي گويد: از مراحل پاياني نظام ايلي ايران كه به رغم پشت سر داشتن دوره اي از زوال، نقش خود را به عنوان يك عنصر مهم و تعيين كننده در عرصه تحولات سياسي و اجتماعي ايران تا همين سال هاي نخست سده اخير حفظ كرده بود، گزارش و روايت درخورتوجهي در دست نيست; مطالب مدون در مورد آن كم نيست ولي گزارش و نوشته برآمده از درون آن، كم و انگشت شمار است. از اين روي يكي از مهم ترين نكاتي كه در اهميت خاطرات سردار مقتدر سنجابي مي توان برشمرد، همين وجه دروني است; گزارشي از واپسين سال هاي حيات سياسي و اجتماعي نظام ايلي از يك چارچوب و ديدگاه ايلي. اگرچه اين خاطرات با اشتمال بر رويدادهايي چون تحولات انقلاب مشروطه در صفحات غربي كشور، تلاش و تكاپوي سالارالدوله بر ضد مشروطيت و بالاخره پيش آمد جنگ اول جهاني كه براي مدتي ايالت كرمانشاه را به صحنه اصلي تحولات سياسي ايران تبديل كرد، از لحاظ روشن ساختن بخشي از مهم ترين تحولات تاريخي ايران در اين دوره مهم است ولي در عين حال از يكي از زمينه هاي اصلي شكل گيري اين تحولات، يعني نظام عشايري ايران نيز تصويري ارايه مي كند كه معمولا در ديگر منابع موجود توجهي به آن نشده است. خاطرات علي اكبر خان سردار مقتدر، يكي از روساي سرشناس سنجابي، از حال و روز خود و ايل سنجابي، در حال كه شرحي است بر تحولات كلي و پرفراز و نشيب كرمانشاه، در دوران پس از پيش آمدن جنگ جهاني اول، از جوانب نه چندان شناخته شده چگونگي كاركرد يك نظام عشايري نيز تصوير درخورتوجهي ارايه مي كند. مكانيسم پيچيده سياست در جوامع ايلي، هم در سطح مناسبات درون ايلي و هم در سطح روابط گسترده تر ايلات با يكديگر يا با دولت مركزي، از جمله نكات مهمي است كه در خلال اين خاطرات با گوشه هايي از آن مي توان آشنا شد. در كنار اين وجه تاريخي، يكي ديگر از مهم ترين مضاميني كه از همان بخش هاي نخست اين خاطرات خود را نشان مي دهد، نوعي درس و عمل وطن پرستي است كه به ويژه با پيش آمدن حوادث پاياني جنگ اول و سرنوشت دردناك سنجابي ها دراين تحولات سهمگين، شكلي تراژيك نيز به خود مي گيرد. در اشاره به صحنه هايي از تاريخ ايران معاصر، كمتر نوشته اي را مي توان سراغ كرد كه در آن تا بدين حد و با يك چنين قدرت تاثيري دشواري هاي راه ايران دوستي توصيف شده باشد.