Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810130-54827S2

Date of Document: 2002-04-19

گزارش فرهنگي سعدي پژوهي در خانه كتاب مريم سادات شيريان نشست اين هفته خانه كتاب ايران در بيست و هفتم فروردين ماه به سعدي پژوهي اختصاص داشت. برخي از سعدي شناسان و جمعي از كساني كه پژوهشي در مورد او انجام داده بودند، گردهم آمدند تا جنبه هاي ادبي، موسيقايي و فلسفي شعر سعدي را بررسي كنند و حاصل يافته هاي خود را در اين حوزه ها بازگو كنند. كاميار عابدي محقق و پژوهشگر ادبي درباب بي مهري كه در دوران معاصر نسبت به سعدي روا داشته اند، اظهار داشت: با ورود به قرن بيستم غالب سنت ها دست وپاگير به نظر رسيدند، بنابراين بايد به نوعي كنار زده اينجا مي شدند بود كه تمام توجهات معطوف به سعدي شد و از آنجا كه سعدي مهم ترين نماينده سنت شعري و ادبيت ما بود، به عنوان فصيح ترين گوينده زبان فارسي بايد مورد انتقاد قرار مي گرفت و كنار زده مي شد تا نوپردازاني چون نيما و شاملو مي توانستند سخنان و نظرات خود را بيان كنند. از سوي ديگر شعر معاصر به طرف مسيري حركت مي كند كه آن مسير ضد فصاحت است. شعر مدرن مي خواهد فصاحت را كنار بگذارد و از آنجا كه مهم ترين شخصي كه مانع است، سعدي است بنابراين او بايد كنار گذاشته شود. سعدي علاوه بر اين كه فصيح ترين شاعر پارسي است، از سويي نماينده عقلانيت سنتي ما نيز محسوب مي شود و از آنجا كه بار سنت هاي ما نيز بر روي شعر قرار دارد، بنابراين از اين جهت نيز سعدي مورد بي مهري قرار مي گيرد. پس از عابدي، دكتر ضياء موحد درباره تاويل پذيري اشعار سعدي اظهار داشت: بيان اين مطلب كه چون زبان سعدي ساده است، تاويل پذير نيست، نشان دهنده اين است كه مسئله هرمنوتيك در ايران شناخته نشده است. هيچ چيزي در جهان وجود ندارد كه قابليت تاويل نداشته باشد، هركس با ديدگاهي متفاوت از ديگري به جهان مي نگرد، حتي اگر زاويه ديد افراد يكسان باشد، اما برداشت هاي آنها از يك شي ء واحد متفاوت علاوه است بر اين ما همواره نسبت به اشعار ساده بي توجه هستيم، غافل از اين كه در شعر ساده، هنري مضاعف به كار رفته است و شعر ساده گفتن از عهده هركسي برنمي آيد. بهترين شعرها، ساده ترين آنهاست. حتي بهترين غزليات حافظ، ساده ترين آنهاست. اگر دقت كنيد درمي يابيد بر روي ابياتي از حافظ بيشترين نقدها صورت گرفته كه شعرهاي برتر حافظ هستند. در ادامه نشست دكتر هرمز ميلانيان درباره عظمت شيخ اجل گفت: به گمان من بي مهري شديد نسبت به سعدي هرگز از ارزش و اعتبار او نكته نمي كاهد بسيار مهمي كه در هنر مطرح است، اين است كه كلاسيك ها همواره حضور دارند، اما لزومي ندارد كه مردم پسند باشند، در هر دوره اي بنابر دلايلي يكي از آنها بيش از ديگران مطرح مي شود، بنابراين مسئله خوش آمدن يا خوش نيامدن افراد از سعدي به ذوق آن ها مرتبط است. فارسي رايج امروز نيز سبك عراقي يعني زبان حافظ و سعدي است. اگر تولدي ديگر فروغ را بخوانيد درمي يابيد كه تمام واژگان آن واژگان متداول و سبك عراقي است، هر چند كه تمام اشعار اين كتاب نو هستند. سپس دكتر نعمت الله ايرانزاده عضو هيات علمي دانشگاه علامه طباطبايي در باب پژوهشي كه درباره سعدي با عنوان سبك شناسي غزليات سعدي انجام داده است، اظهار داشت: براي آن كه به سبك فردي سعدي پي ببريم، ناگزير به انتخاب بهترين غزليات سعدي شديم. اين گزينش با توجه به استقبال شعراي گذشته از غزليات او، مثال هاي مندرج در كتب بلاغي، تاريخ ادبيات، كتب درسي و حتي اقبالي كه برخي خوانندگان به خواندن غزليات سعدي داشتند، صورت گرفت. در نهايت هفتاد غزل سعدي به عنوان بهترين غزليات مورد توجه ديگران، در طول تاريخ برگزيده شدند و مورد بررسي قرار گرفتند. وي در باب نتايج حاصل شده از تحقيق خود گفت: سعدي از خوش نواترين موسيقي ها استفاده كرده است. نسبت هجاي كوتاه به بلند از /1 4معدل به هم خورده كه اين امر سبب شده است اوزان ساده و روان باشند، از حالت ضربي بودن و تند بودن آن خارج شوند و با مضامين عاشقانه اي كه مطرح مي كند، همپا باشند. كلمات عربي اي كه سعدي به كار برده است كلماتي است كه امروز نيز در زبان ما وجود تركيبات دارند اضافي در شعر سعدي بيشتر از تركيبات وصفي است. جملات خبري بيشتر از انواع و اقسام جملات ديگر در اشعار او به كار مي روند، يعني شعر سعدي بيشتر مجاز بنياد است تا استعاره بنياد، از هر ده بيت يك غزل سعدي، دو بيت با فعل آغاز مي شود و با اين كار احوال سخن را تغيير مي دهد. جملات سعدي بيشتر فعليه هستند. جملات غالبا كوتاه هستند و حذف با قرينه لفظي صورت گرفته است. با تكرار جزء فعل، موسيقي شعرش را غناي بيشتري مي بخشد. معمولا فرآيند افعالش يا وجودي است يا ذهني و كلامي. با فرآيند وجودي حركت را در شعرش نشان مي دهد و با فرآيند ذهني و كلامي بيشتر منطق گفت وگو را اجرا مي كند.