Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810129-54814S3

Date of Document: 2002-04-18

شركت توسعه نيشكر و صنايع جانبي اعلام ميليون 700 دلار درآمد سالانه از محل كرد طرح توسعه نيشكر در پي چاپ مقاله اي با عنوان (بحثي پيرامون توسعه يا عدم توسعه كشت نيشكر در خوزستان ) به قلم دكتر پرويز كردواني استاد دانشگاه تهران در زمستان گذشته، شركت توسعه نيشكر و صنايع جانبي، توضيحاتي را براي تصحيح برخي اطلاعات مندرج در مقاله يادشده ارائه كرده است كه در پي مي آيد: (انتخاب بين توسعه كشت و صنعت نيشكر يا چغندرقند ) با 1وجود فراواني خرما در كشور امكان تهيه قند و شكر (به صورت جامد ) از خرما وجود ندارد زيرا قند خرما، قندي شش كربنه است و اين نوع قندها به روش هاي معمول قابل كريستال شدن نيستند ولي قند چغندرقند و نيشكر قندي دوازده كربنه است كه قابليت كريستال شدن دارد. برخي 2 از عوارض برشمرده شده براي مصرف قند و شكر از نظر علمي جاي بحث دارد اگرچه مصرف بي رويه هر ماده غذايي مفيد نيز مي تواند به عامل زيان آور تبديل گردد. همچنانكه 3 اظهار داشته اند براساس نتايج مثبت حاصل از احداث كشت و صنعت نيشكر هفت تپه، كشت و صنعت نيشكر كارون با ظرفيت حدود دو برابر واحد هفت تپه (با ظرفيت حدود 200 هزار تن شكر در سال ) ايجاد گرديد، زيرا خوزستان يكي از مساعدترين مناطق كشت نيشكر در جهان است و در كمتر جايي در دنيا راندمان توليد محصول به ميزان خوزستان گزارش شده است. (توسعه يا توقف كشت نيشكر در خوزستان ) محدوده 1و مساحت واحدهاي هفتگانه شركت توسعه نيشكر عبارت است: دو واحد (امام خميني ( ره ) و دهخدا ) در شمال اهواز و پنج واحد در جنوب اهواز (واحدهاي اميركبير و ميرزاكوچك خان در غرب رودخانه كارون و واحدهاي دعبل خزاعي، سلمان فارسي و فارابي در شرق رودخانه كارون ) و هر واحد به مساحت دوازده هزار هكتار خالص. كارخانه ها 2 يا صنايع جانبي پيش بيني شده در طرح عبارت است از 21 كارخانه به شرح زير: هفت كارخانه استحصال شكر از نيشكر، هريك به ظرفيت يكصدهزارتن شكر در سال هفت كارخانه تهيه خوراك دام، هر يك به ظرفيت يكصدهزار تن خوراك دام در سال يك كارخانه تخته Mصنعتي. D.F) يا فيبر نيمه فشرده ) به ظرفيت يكصدهزار تن در سال يك كارخانه توليد خميرمايه به ظرفيت ده هزار تن پودر خميرمايه در سال يك كارخانه توليد الكل صنعتي و طبي به ظرفيت 30 هزار مترمكعب در سال چهار كارخانه توليد كاغذ هر يك به /87 5ظرفيت هزار تن كاغذ در سال در 3 مور كارخانه هاي استحصال شكر از نيشكر گفتني است كه در سال 1373 از محل مطالبات قبل از انقلاب ايران از دولت مصر، تعداد پنج كارخانه شكر خريداري شد و باتوجه به اين نكته مهم بود كه سعي گرديددر حدامكان بخش هايي از كارخانه ها در كشور ساخته شود. در اجراي اين سياست مذاكرات لازم فني براي تعيين مشخصات دقيق براي طراحي و ساخت انجام گرديد و دستورات ساخت داده شد و متناسب با تامين اعتبارات ريالي، اقدامات لازم براي ساخت معمول گرديد و اولين كارخانه بعد از ساخته شدن ظرف مدت 33 ماه نصب و راه اندازي شد كه در سال 1378 مورد بهره برداري قرار گرفت. دومين كارخانه طرح نيز در سال در 1379 واحد اميركبير به بهره برداري رسيد و از سومين كارخانه در سال 80 بهره برداري شد. شايان ذكر است، چنانچه اعتبارات تعهد شده به موقع تامين مي شد كارخانه شكر واحد ميرزاكوچك خان نيز به عنوان چهارمين كارخانه شكر در سال 80 مورد بهره برداري قرار مي گرفت و سه كارخانه ديگر طي سال هاي 81 و 1382 راه اندازي مي شدند. همچنين در صورت حصول همين شرط، همزمان با كارخانه هاي شكر، كارخانه هاي توليد خوراك دام نيز به بهره برداري مي رسيدند. با 4 انجام عمليات زيربنايي (احداث شبكه هاي آبياري و زهكشي و ايستگاه هاي پمپاژ آب ) ضرورت دارد اراضي شبكه به علت شور و بعضا شور و قليا بودن نمك زدايي (آبشويي ) گردند، لذا همزمان با احداث كارخانه هاي شكر، آماده سازي اراضي شروع گرديد كه ضمن آبشويي و تست (آزمايش ) شبكه، مقدار محدودي از اراضي كه آماده كشت گرديده بودند، نيز كشت شدند تا ضمن كنترل و بررسي فني كليه جوانب امر، پتانسيل توليد نيز كنترل شود. لذا محصول سال اول آنها كه طبعا براي راه اندازي يك كارخانه نيز كافي نبود (زيرا بدين منظور نيز كشت نشده بودند ) براي استحصال شكر به كارخانه هاي شكر كشت و صنعت هاي نيشكر هفت تپه و كارون ارسال شد. در 5 مقاله مورد بحث درخصوص ديدگاه هاي مخالفان و موافقان طرح نيز نكاتي كلي بيان گرديده كه در اين مورد به اشاراتي كوتاه و ضروري بسنده مي شود. درزمينه ادعاي نويسنده درمورد مصرف زياد آب، مي بايد متذكر شد كه ميزان آب موردنياز اين گياه در سال حدود 25 هزار مترمكعب در هر هكتار است درحالي كه ميزان مصرف آب سالانه به ازاي هر هكتار (حسب نوع زراعت هاي كشت شده در اراضي ) به حدود 30 هزار مترمكعب نيز بالغ مي شود. براي كشت يك هكتار گندم به 10 هزار مترمكعب و براي ذرت هزار 16 مترمكعب و برنج 20 هزار مترمكعب آب نياز است و اگر در طول سال در يك قطعه زمين بعد از كشت و برداشت گندم، برنج كاشته شود ملاحظه مي گردد كه در طول سال به از نظر توجيه اقتصادي نيز كافي است كه به ارزش محصولات توليدي سالانه طرح عنايت شود كه به قيمت ثابت حدود 700 ميليون دلار است و اين درحالي است كه كل اعتبار ارزي طرح /1 25ميليارد دلار و اعتبار ريالي آن حدود 10000 ميليارد ريال است. به عبارت بهتر در شرايط ظرفيت كامل بهره برداري از طرح در طول مدت كمتر از پنجسال، كل اصل و كارمزد اعتبار طرح بازپرداخت مي شود. درمورد زهدار شدن احتمالي زمين هاي پايين دست اراضي شركت، مي بايد به اين واقعيت توجه شود كه كل اراضي شركت داراي شبكه زهكشي زيرزميني است و اين زهكش ها عهده دار وظيفه كنترل سطح ايستابي اراضي لذا هستد به هيچ وجه از نظر علمي و وفق تجارب عملي آبياري اراضي شركت باعث زهدار شدن اراضي پايين دست يا بالادست اراضي شركت نمي شود. درمورد ادعاي نامناسب بودن اقليم منطقه براي كشت نيشكر نيز بايد گفت: استان خوزستان ازجمله مستعدترين مناطق كشت نيشكر در جهان است. آفتاب فراوان و شفاف، اراضي جلگه اي با ارتفاع مناسب از سطح دريا و و جود آبي كه در صورت عدم استفاده عمدتا به خليج فارس مي ريزد و از دسترس خارج مي شود اين منطقه را براي كشت نيشكر، مناسبترين اقليم قرار داده است. حدود يك سوم آب جاري كشور در اين استان جاري است و آورد رودخانه هاي استان در سال حدود 3231 ميليارد مترمكعب است كه از اين ميزان فقط حدود 9 ميليارد مترمعكب به مصرف كشاورزي مي رسد درحالي كه اين استعداد در منطقه وجود دارد كه تا 19 ميليارد مترمكعب از 3231 مترمكعب آبهاي جاري استان با توسعه كشاورزي به مصرف بخش كشاورزي برسد. در 6رابطه با مناطق نيشكركاري جهان و اين كه استدلال شده است كه اين گياه معمولا در مناطق با بارندگي بيش از 500 ميلي متر در سال كشت مي گردد وچون منطقه خوزستان داراي بارندگي مناسب نيست و زراعت نيشكر بايد آبياري شود و... مي بايد عرض شود كه: نياز خالص آبي اين گياه در مناطق تا 20 درجه عرض شمالي و جنوبي خط استوا حدود 14 هزار مترمكعب در هكتار است و درمنطقه خوزستان اين ميزان حدود 16 هزار مترمكعب است. از آنجا كه 500 ميلي متر بارندگي به معني 5 هزار مترمكعب در هكتار است ضروري است كه براي داشتن راندمان توليد مناسب به احداث شبكه هاي آبياري اقدام شود. مانند استراليا برزيل هندتايلند و كليه مناطقي كه كمتر از 1400 ميلي متر بارندگي دارند. عمدتا در مناطقي كه بارندگي زياد دارند به علت عدم شفافيت هوا و نبود درجه حرارت مناسب، گياه نيشكر قادر به انجام حداكثر عمل فتوسنتز نبوده و از پتانسيل توليد گياه بهره گيري مناسب نمي شود زيرا اين گياه يك گياه C 4 است و مي تواند از امكانات محيطي (درجه حرارت طول مدت روشنايي وCO 2 هوا )آب و موادغذايي خاك حداكثر استفاده را نسبت به گياهان C 3 به عمل آورد. در مناطق يادشده به علت نبود اختلاف معني دار در ميزان حداكثر و حداقل درجه حرارت شبانه روز و نيز در طول سال عمل فتوسنتز و نيز عمل قندسازي به نحو كاملي انجام درحالي نمي گيرد، كه در مناطقي مانند خوزستان كه عمل قندسازي در طول فصول پاييز (براي واريته هاي پيش رس ) و زمستان (براي واريته هاي ميان رس و ديررس ) انجام مي شود، درجه حرارت مناسب قندسازي وجود دارد و از حداكثر پتانسيل گياه نيشكر براي قندسازي استفاده مي شود. درمورد هزينه عمليات آبياري مزارع نيشكر درخوزستان در مقام مقايسه با ديگر مناطق نيشكركاري دنيا كه عمليات آبياري انجام نمي شود و يا آبياري عملياتي تكميلي است، بايد عرض شود كه ارزش افزوده نيشكر توليدي درواحد سطح در خوزستان نسبت به هزينه هاي ناشي از عمليات آبياري كاملا داراي توجيه اقتصادي است. به اين معني كه ارزش توليد اضافي در اثر آبياري توجيه لازم را نسبت به هزينه عمليات آبياري دارد. تقارن فصل برداشت در خوزستان با فصل بارندگي، باعث مي گردد كه برنامه ريزي 100 روز برداشت مزارع در 150 روز برنامه ريزي شود كه اين مساله در قياس با مزيت هاي عمده منطقه عامل تعيين كننده منفي تلقي نمي شود، اگرچه وضعيت مشابه در كليه مناطق نيشكركاري دنيا نظير استراليا برزيل آفريقاي جنوبي تايلند و... نيز كم وبيش حاكم است. درخصوص 7 بن آب يا پارك آب مزارع كه از انتهاي مزارع خارج مي گردد و... بايد عنايت شود كه كليه مزارع اين شركت به صورت فاروهاي ته بسته است. به عبارت روشن تر انتهاي كليه مزارع بسته است و مزارع فاقد بن آب يا پارك آب اين هستند سيستم براي اولين بار در كشور در اراضي اين شركت پياده شده و اجرا مي شود. لذا ملاحظه مي گردد كه كاربردي ترين شيوه هاي فني مهندسي اقتصادي در اجراي طرح ملحوظ نظر بوده است. ادامه دارد