Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810129-54811S4

Date of Document: 2002-04-18

انتقال فرهنگ كهن در شيوه اي نو نگاهي به مجموعه كارنامه دانشوران ايران براي انتقال يك عنصر فرهنگي راههاي فراواني است. گروهي معتقدند صورت و محتواي آثار گذشتگان كه از جمله زيربناهاي فرهنگ اين كشور است، نمي بايست دچار دخل و تصرفي شود و بي كم و كاست مي بايست انتقال يابد، اما در مقابل هستند گروهي كه معتقدند، انتقال اين گونه ادبيات و مواريث كهن، تنها به كار عده اي متخصص و نخبه خواهد آمد و عموم علاقه مندان به دليل مشكلات خاص و پيچيدگيهاي زباني و ادبي از محتواي اثر چيزي را درنمي يابند و به همين دليل عطاي خواندن و پي گيري آثار بزرگان ادب و فرهنگ را به لقاي خواندن با رنج و زحمت آن خواهند بخشيد. اين گروه معتقدند اگر گوهر و محتوي هر فرهنگي در معاني مستقر در يك عبارت و كتابي نهفته باشد، مي توان به زبان امروزي آن محتوي را گرفت و در صورت گذشته آن دخل و تصرفاتي روا داشت تا گروههاي سني مختلف بتوانند از آن استفاده هاي وافر را ببرند، به خصوص كه بخش اعظمي از اين مواريث به جا مانده به دليل ساخت داستاني و سرگرم كننده مورد علاقه عموم خوانندگان است و خوانندگان ضمن لذت بردن از خوانش چنين متنهايي به فهمي متناسب سن خود دست يابند و از اين طريق با متون كهن آشنا شده و در صورت كنجكاوي و پي گيري افزونتر به متون اصلي مراجعه كنند تا دانش لغوي خود را نيز در اين زمينه افزايش دهند. همين رويكرد سبب شد تا برخي از چهره هاي ادبي و نيز گروهي از ناشران خوش ذوق به فكر روايت هاي ساده تر از متون كهن بيفتند، شايد در كشور ما از نخستين افرادي كه به ساده كردن متون كهن دست يازيد، مهدي آذريزدي باشد كه مجموعه 8 جلدي قصه هاي خوب براي بچه هاي خوب وي را بسياري از بزرگان و اهل قلم امروزي نيز در خاطر دارند وهمانها مي گويند كه درك محضر بزرگاني چون سعدي و مولوي و عطار و... نخست بار از طريق كتاب آذريزدي نصيب آنها شد. همين كار بعدها از سوي ناشران و نويسندگان ديگر نيز پي گرفته شد كه تازه ترين آنها انتشارات اهل قلم است كه با همكاري سازمان ملي جوانان مجموعه اي از اين كتابها را به مدد برخي از چهره هاي خوش ذوق فرهنگي بازنويسي و روانه بازار نشر كرده اند. اينكه سازمان ملي جوانان پس از مدتها دست به كاري ماندگار و اثر گذار زده است، خود نكته مثبت اين حركت است. خوشبختانه يا متاسفانه در مقدمه كتاب، كوتاهي در اين زمينه نوشته آمده است. بايد اذعان نمود كه اين ميراث گرانبها از دسترس و اطلاع رساني جوان امروز به دور مانده، به طوري كه بسياري از جوانان اين مرز و بوم حتي اسامي برخي انديشمندان شهيد هم وطن خود را كه منشا تحول دانش بشري بوده اند، نشنيده اند و آثار و كتابهاي آنان را نمي شناسند. در تدوين اين كتابها ضمن پيشگفتاري دقيق و مختصر در معرفي نويسنده كتاب ويژگيهاي آن اثر بر خواننده عيان مي شود و سپس بازنويسي و تلخيص آن اثر به زباني ساده و شيوا در ادامه مي آيد. اين مجموعه زير نظر اكبر ايراني و عليرضا مختارپور انجام مي گيرد. ايراني كه خود در نشر ميراث مكتوب تجربه اي چندين ساله را در تصحيح و چاپ نزديك به صدواندي متون كهن در حوزه هاي مختلف داشته است، با انتشار اين مجموعه نشان داده است كه در پي آشنا ساختن نسل جوان با متون زمخت و زبان بازيهاي پيچيده آن است كه اميدواريم اين تلاش تداوم يابد. نكته ديگر در انتشار مجموعه كارنامه دانشوران ايران و اسلام محدود نكردن اين كتابها به موضوعات داستاني است. براي نمونه در اين مجموعه كتاب تاريخ بيهقي بخشي از كتاب ابن خلدون نيز ساده نويسي شده است. در هر حال در اين مجموعه تاكنون كتابهاي زير به چاپ رسيده اند: پند پدر كه بازنويسي حكايات و پندهايي از قابوسنامه است (به كوشش غلامرضا مستعلي )/ بهارستان كه تلخيص چند داستان بهارستان جامي است (به همت منوچهر دانش پژوه )/ دبير و سلطان كه بازنويسي بخشي از كتاب تاريخ بيهقي است (بازهم به همت منوچهر دانش پژوه )/ سرچشمه هاي جامعه شناسي كه مختصر مقدمه ابن خلدون و كتاب العبر وي است (به كوشش دكتر غلامرضا جمشيدنژاد اول )/ حكايتهاي دلنشين كه بازنويسي جوامع الحكايات محمدعوفي است (به كوشش دانش پژوه )/ سندباد حكيم اثر... و برخي از آثار ديگر كه اميدواريم در آينده شاهد ديگر آثار اين مجموعه باشيم. سيدابوالحسن مختاباد