Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810128-54791S1

Date of Document: 2002-04-17

زيبايي شناسي در متن زندگي مروري بر سلسله سخنراني هاي زيبايي شناسي كاربردي اشاره: گردهمايي زيبايي شناسي كاربردي پي آيند سلسله اي از سخنراني هاست كه پيرامون اين موضوع در مركز مطالعات و تحقيقات هنري صورت گرفته است. پانزده جلسه سخنراني همراه با بحث و گفت وگو كه حدود چهار ماه (از پنجم آبان تا 14 بهمن ) 80 به طول مطلبي انجاميد كه در پي مي آيد مروري است كوتاه براين سلسله سخنراني ها كه مي تواند ما را به آن فضاي چهار ماهه نزديك كند. گروه هنري زيبايي شناسي كلام و متون مقدس از جمله موضوعات طرح شده در گردهمايي مذكور است كه دكتر غلامرضا اعواني رئيس انجمن حكمت و فلسفه در اين باره به ايراد سخن پرداخت. وي به طور كلي معناي زيبايي در كتب مقدس هندي، چيني و اسلامي را بررسي كرد و تاكيد نمود كه يك نظريه آگاهانه درباره هنر و زيبايي در اين كتب وجود ندارد و آنچه اين كتب از آن سخن مي گويند، تامل درباره حقيقت مطلق است و در واقع از اين راه است كه امر زيبا نمود پيدا مي كند. وي در ابتدا و به تفصيل به نمودهاي اين موضوع در كتب مقدس هندي پرداخت و گفت: به عنوان مثال يكي از نام هايي كه به هنرمند اطلاق مي شود. يوگي يا هنرمند مقدس است. در اين معنا فقط هنرمند مقدس يا يوگي مي تواند آفريننده صورتهاي مقدس و باشد زيبا. سلوك هنرمند بودايي نيز همانند سلوك يك عارف است. ميان مفهوم هنر و زيبايي در روزگار امروز و آنچه هنرمندان مقدس گذشته در ذهن داشتند، هنرمند مقدس به معناي امروزي زيباشناس نيست، بلكه شخصي است با فضيلت، ديندار و مقدس و كار او مبتني بر مقاصد زيباشناختي به معني امروزي آن نيست و از يك حالت استغراق و مشاهده محض حاصل مي شود و در كتبهندي، منظور هنرمند تهييج احساسات و عواطف نيست، بلكه مراد او مشاهده و نظر بيننده به آثار هنري است. دكتر هادي نديمي ضمن اظهارات خود به ارائه دو رويكرد معرفت شناسانه و هستي شناسانه پرداخت و گفت: در دوران مدرن، غلبه بارويكرد معرفت شناسانه بوده هيچ است بحث معرفت شناسانه اي بي آنكه نگاه هستي شناسانه داشته باشد، امكان پذير نخواهد بود. از منظر اسلامي همه پديده ها پرتوي از اسماء الهي هستند و به همين نحو، زيبايي نيز جلوه اي از اين اسماء است. مطهري امامي از ديگر سخنرانان اين گردهمايي بود كه طي سخناني گفت: با اينكه در جهان نسبيت ها زندگي مي كنيم و نگرش ما به زيبايي نسبي است، اما اين امر كه همگان به دنبال زيبايي هستند ما را به آنجا مي رساند كه نفس زيبايي نيز وجود دارد كه جمال مطلق الهي را نشان مي دهد و اين همان زيبايي مطلق است. دكتر محمد مهدي فولادوند نيز كه در زمينه زيبايي در قرآن سخن مي گفت، بر لزوم برداشت عقلي از قرآن تاكيد كرد و سپس به اين مسئله پرداخت كه آيات قرآني مشحون از زيبايي موزوني است كه در ترجمه بايد اين امر را منتقل كرد. دكتر نقي زاده نيز سخناني درباره زيبايي شناسي، فرم و فضا ايراد كرد و از هنر، عشق، فرهنگ، خلاقيت، علم و اخلاق، نوآوري، كمال، حقيقت و معنا به عنوان عواملي كه بستر تجلي زيبايي هستند، نام برد. وي با انتقاد از فرم و فضاي كنوني معماري و شهرسازي از آن به عنوان بحران احساس غربت ياد كرد و گفت: در ايام قديم هر كس در محيط خودش بود اما اكنون محيطها در يكديگر تداخل پيدا كرده اند و حس معنادار بودن محيط كمرنگ شده است. دكتر محمود عباديان از ديگر صاحبنظران شركت كننده در گردهمايي زيبايي شناسي كاربردي درباره زيبايي شناسي اشياء به سخنراني پرداخت و در يك تقسيم بندي كلي دوگونه طبيعت را براي چيزها برشمرد: روشن و ساده; كه اين از منظر فايده مندي است. پوشيده و رمزآميز; كه از منظر اخلاقي و زيباشناختي است. در حقيقت كار هنر; ارتقا بخشيدن به برخي صفات در چيزهاست. از طرفي وقتي كه به پديده هاي ساده هنري نگريسته شود، باعث نظم بخشيدن به ذهن مي شود. هنر، با كشف جنبه هاي ناشناخته چيزها نه تنها از آنها ارتزاق مي كند، بلكه ذهنيت تازه اي را نيز در انسانها پديد مي آورد. دكتر محمد ضيمران نيز كه در مورد زيبايي شناسي، زبان و ذهن سخن در مي گفت، سخنان خود، مقولات ذهن و زبان را در آيينه هنر به تامل گذاشت و گفت: پرسش آيا هنر تقليد طبيعت است، قرنهاست هنرمندان را به خود مشغول كرده است. وي برخي از پاسخ هاي مطرح راعنوان كرد و سپس ديدگاهي را كه از منظر زبان شناسي و نشانه شناسي به اين مساله مي نگرد، مطرح اين ساخت تصوير ديدگاه، هنري را تمثيل و بازنمايي آن در سايه نشانه ها و نمادهاي مرتبط با موضوع آن مي داندو به عنوان شاهدي براي رويكرد كنوني نسبت به مساله مورد بحث از نقاشي رنه ماگريت و تحليل ميشل فوكو ياد كرد كه در اين تحليل، موضوع نقاشي، واژه ها وتصاوير در هم مي ريزد و از يك قطب تاويلي مي توان به قطب مقابل آن حركت كرد. در اينجا ديگر بحث ذهن مضمحل مي شود و مي توان از مرگ مولف صحبت كرد. اما همچنان اين نغمه هميشه جاودان نيز به گوش مي رسد كه هنر، سرچشمه الهام و آگاهي است و در سايه آن به جهان شگفت انگيز ذهن هنرمند پا مي گذاريم. دكتر فريبرز رئيس دانا به بحث با موضوع زيبايي شناسي، بازار وتوسعه پرداخت وبراي كاوش درباره ارتباط هنر با ساختارهاي اساسي جامعه به طور اجمال تاريخ هنر را بررسي كرد و از تحول اساسي كه در دوران رنسانس بوجود آمد، ياد نمود. وي گفت: در اين دوران، انسان خود را برمي كشد و هنرمند به عنوان سازنده اثر هنري شناخته از مي شود اينجا ديگر تا نگرش مدرن و رمانتيك كه هنرمند را خودمحور و خودبنياد مي داند راهي نيست. وي ضمن پذيرش تاثير قصد و نيت هنرمند، اين ديدگاه را ناكافي دانست و افزود: اثر هنري را هنرمند ايجاد مي كند اما به نظر من اثر هنري در چارچوب اجتماعي قابل تحليل است. شيرين بزرگمهر از استادان دانشگاه هنر نيز با بيان مطالبي در زمينه زيبايي شناسي، پوشاك وجامعه و با اين تذكر كه پوشاك يكي از ملزومات زندگي انسان است، ردپاي زيبايي شناسي پوشاك را در درازناي تاريخ اجتماعي پي گرفت. وي گفت: همچنان كه جهان شتابان به پيش مي رود، پوشاك نيز در زمانه كوتاه دستخوش تغييرات اساسي وي مي شود دو مشخصه زيبايي شناسي كاربردي پوشاك را چنين برشمرد: بازتاب ذوق و سليقه; قابليت استفاده در زندگي پرشتاب، پويا و دائم التغيير. رضا سيدحسيني، مترجم نيز زبان زيبايي شناسي، و ترجمه را موضوع مورد بحث خود قرار داد و تاكيد كرد كه اگر در ترجمه، زيبايي از نظر تئوريك توجيه نشده باشد، زيبايي كاركرد منطقي خود را پيدا نمي كند.