Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810127-54785S1

Date of Document: 2002-04-16

جهت توسعه ذخاير هيدروكربن تاسال 2020 صنعت نفت و گازايران به 65 ميليارد دلار سرمايه گذاري نياز دارد ايران با ذخاير عظيم نفت و گاز (يكي از پنج كشور عمده نفتي جهان و دومين ذخايرگاز جهان پس از روسيه ) و موقعيت جغرافيايي منحصر به فرد (بين دو قطب عمده انرژي خليج فارس و درياي خزر ) مي تواند به يكي از مهمترين مراكز تجارت انرژي در جهان تبديل شود. نشريه (اقتصاد ايران ) در آخرين شماره خود ضمن اعلام اين مطلب در تحليلي درخصوص صنعت نفت و گاز ايران و جهان مي افزايد، نفت در سي سال گذشته مهمترين انرژي اوليه در جهان بوده است و پيش بيني مي شود كه سهم خود را در سبد انرژي جهاني تا سال 2020 در حدود 40 درصد نگاه دارد. تقاضا براي نفت در سال هاي 2010 و 2020 به ترتيب 96 و ميليون 115 بشكه در روز پيش بيني مي شود كه در مقايسه با مصرف 76 ميليون بشكه نفت در روز در سال 2001 به ترتيب 20 و 39 ميليون بشكه در روز افزايش خواهد داشت. مصرف فرآورده هاي نفتي در بخش حمل و نقل مهمترين عامل رشد تقاضا براي نفت طي دو دهه آينده خواهد بود. براساس اين گزارش مصرف گاز طبيعي جهان در سي سال گذشته از رشد /2 7متوسط درصد در سال برخوردار بوده است. دراين زمان گاز طبيعي سهم بيشتري از سبد مصرف انرژي جهان را به خود اختصاص داده است. پيش بيني مي شود كه سهم گاز در سبد انرژي جهان از حدود 22 درصد درحال حاضر به بيش از 26 درصد در سال 2020 افزايش يابد و احتمالا تقاضا براي گاز تا سال 2010 از تقاضا براي ذغال سنگ پيشي خواهد گرفت. ضمن اين كه توجه جهاني به مشكلات محيط زيست نيز به مصرف بيشتر گاز كه انرژي پاكتري است كمك خواهد كرد. براساس اين گزارش درحالي كه پيش بيني افزايش تقاضا براي نفت تا سال 2020 حدود 40 ميليون بشكه در روز است توليد از مناطق غيراوپك از سال 2010 رو به كاهش خواهد گذاشت. از اين رو بيشترين افزايش توليد بايد از طرف پنج كشور عمده نفتي خاورميانه، يعني عربستان سعودي، عراق، كويت، امارات و ايران عرضه شود. پيش بيني مي شود كه توليد اوپك تا سال 2005 با افزايش 14 ميليون بشكه در روز به حدود 40 ميليون بشكه در روز برسد و اگر ايران بخواهد سهم كنوني درصدي 13 خود را از توليد اوپك حفظ كند بايد توليد خود را به بيش /5 2از ميليون بشكه در روز برساند كه مستلزم افزايش ظرفيت /1ميليون 2توليد بشكه در روز است. اين گزارش حاكي است كارشناسان نفتي بر اين باورند كه توليد نفت ايران از حوزه هاي نفتي موجود كه عمدتا قديمي اند به طور متوسط سالانه 200 هزار بشكه در روز افت خواهد داشت و تا سال 2015 كاهش /2 6حدود ميليون بشكه نفت در روز بايد جبران شود. بنابراين ايران براي جبران كاهش طبيعي توليد از مناطق نفتي موجود و افزايش توليد براي حفظ سهم خود از توليد اوپك بايد افزايش ظرفيت توليد نفت خود را به /4 8ميزان ميليون بشكه در روز در 15 سال آينده برنامه ريزي كند. اين گزارش در ادامه مي افزايد سرمايه گذاري هاي لازم براي اين افزايش ظرفيت توليدي در مناطق دريايي و خشكي در طول اين زمان به بيش از 30 ميليارد دلار بالغ مي شود كه بايد در چندين سال آينده به تدريج تحقق يابد. ذخاير گاز ايران /26 3حدود تريليون مترمكعب با حدود 17 درصد ذخاير گاز جهان تخمين زده مي شود. نكته قابل توجه آن است كه دستيابي به چنين ذخاير عظيمي از گاز، عمدتا با جست وجو براي نفت حاصل شده است و كنسرسيوم پيش از انقلاب و شركت ملي نفت پس از انقلاب براي پيدا كردن گاز تلاش نكرده اند. اگر جست وجو براي ذخاير گاز در ايران به طور جدي پيگيري شود، احتمالا ذخاير گاز بيشتري نيز كشف خواهد شد. در بخشي از اين گزارش آمده است: درحال حاضر ذخاير گاز ايران به اندازه اي زياد است كه اگر تمام برنامه هاي بلندپروازانه مورد بحث براي مصرف داخلي گاز، تزريق به ميادين نفتي و صادرات در 30 سال آينده عملي شود فقط يك سوم ذخاير كشف شده كنوني به كار گرفته خواهد شد و بقيه تا 70 سال ديگر به پايان نخواهد رسيد. بيشترين ارزش افزوده از به كار گيري گاز در ايران را مي توان مصرف داخلي، تزريق به ميادين نفتي، تبديل به فرآورده هاي نفتي، الكتريسيته و فرآورده هاي پتروشيمي و يا صادرات آن به صورت گاز طبيعي مايع ( ال ان جي ) و از طريق خطوط لوله انتقال گاز دانست. اين گزارش همچنين حاكي است ايران مي تواند به يك مركز تجارت گاز در منطقه تبديل شود و با به كارگيري خطوط انتقال گاز موجود در كشور و احداث خطوط انتقال گاز جديد به شبه قاره هند در شرق صادرات گاز را توسعه دهد. از سوي ديگر احداث واحدهاي مايع سازي گاز طبيعي (توليد ال ان جي ) مي تواند صادرات گاز را به نقاط دوردست، مانند چين، ژاپن و شرق هند ميسر كند. سرمايه گذاري هاي لازم براي توسعه و توليد گاز، به ويژه در پارس جنوبي و استان فارس، پالايشگاه هاي گاز تزريق به ميدان هاي نفتي، صادرات گاز از طريق احداث خطوط لوله انتقال گاز وال ان جي و تبديل گاز به فرآورده هاي نفتي (جي تي ال ) احتمالا به بيش از ميليارد 35 دلار سرمايه گذاري در 10 سال آينده نياز خواهد داشت كه مجموعه سرمايه گذاري هاي لازم در بخش نفت و گاز را براي رساندن ايران به جايگاه واقعي خود در معادلات انرژي جهان به بيش از 65 ميليارد دلار مي رساند. اين گزارش در پايان تحولات قيمت نفت كه تاثير مستقيم بر قيمت گاز نيز دارد، مسائل نرم افزاري براي جذب سرمايه لازم و مشاركت شركت هاي بين المللي نفت و گاز و نقش بخش خصوصي و بالاخره مسائل سياسي بازدارنده براي مشاركت را ازجمله مهمترين چالش هاي موجود براي دستيابي به اهداف مزبور ذكر مي كند.