Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810125-54762S11

Date of Document: 2002-04-14

بحران آمريكايي به سوي اروپا و آسيا بازارهاي سهام آمريكا تحت تاثير بي اعتماديهاي مربوط به عملكرد شركتها، مسائل حسابرسي و وضعيت اقتصادي در حالت پرنوساني باقي خواهد ماند اشاره: زمستان سال گذشته در ميان هياهوي مربوط به جنگ افغانستان به يكباره خبر رسوايي شركت نفتي انرون آمريكامنتشر شد. اين رويداد كه به دليل عدم شفافيت عملكرد مالي آن و حسابسازيهاي جور واجور مديران وسياستمداران اتفاق افتاده بود، درنهايت به ورشكستگي اين شركت بزرگ نفتي منجر شد و خبر آن همچون صداي توپ گوش سرمايه گذاران جهان را آزرد. به علاوه پديده انرونيتيس به عارضه اي مسري تبديل شده و به سرعت دامن ساير شركتهاي آمريكايي و كانادايي را فراگرفت و مسير خود را به سوي اروپاو آسيا گشود. تاثير اين پديده به ويژه بر از دست رفتن اعتمادسرمايه گذاران در سراسر جهان تا آن حدبود كه بسياري از تحليلگران اقتصاد بين الملل ميان از بين رفتن آثار آن ورونق مجدد اقتصاد جهان ارتباط معناداري يافتند. به عقيده آنها اكنون كه علائم موفقيت برنامه پاكسازي عارضه انرونيتيس آشكار شده به موازات آن نشانه هاي بهبود اقتصاد جهان نيز بتدريج خود را نشان مي دهد. در اين مطلب اين مسئله مورد بررسي قرار گرفته است. ترجمه و تنظيم: دكتر علي صباغيان نشست گروه 8 كشور صنعتي جهان در اوايل ماه فوريه (اواسط بهمن ) 80 مدعي شد كه اقتصاد جهان در مسير بهبود قرار دارد. طبق بيانيه اين نشست اقتصاد ايالات متحده اولين نشانه هاي بهبود را آشكار كرده، اروپا نيز به زودي از آن تبعيت خواهد كرد ومشكلات ژاپن بانگراني كمتري روبه رو خواهد شد. در وال استريت هنوز مشتي رونق طلبان جسور به دنبال بهبود شديد هستند. گروهي روبه افزايش از شركتهاي آمريكاي شمالي اكنون از درآمدهاي بهتر در نيمه دوم امسال سخن مي رانند. به نظر مي رسد اقتصاد آمريكا، موتور حياتي اقتصاد جهان، آماده شروع يك حركت روبه بالا در چرخه تجاري است. نگرانيهاي ژئوپلتيك به نفع بچه هاي خوب در احتراز است. با همه اين احوال، ما معتقديم كه اقتصاد جهان با سرعت كندي به سمت رونق مي رود وبازارهاي سهام آمريكا تحت تاثير بي اعتماديهاي مربوط به عملكرد شركتها، مسائل حسابرسي و وضعيت اقتصادي در حالت پرنوساني باقي خواهد ماند. اين ارزيابي هوشيارانه از وضعيت اقتصاد آمريكا توسط الن گرين اسپن رئيس بانك مركزي آمريكا در 27 فوريه سال 2002 ( 80 17 اسفند) انجام شده است. او در اين خصوص گفته است: اقتصاد آمريكابه يك نقطه چرخش نزديك است ورشد خود را با سرعتي كمتر از ركودهاي قبلي آغاز خواهد كرد. او افزوده است: با اين وجود به نظر مي رسد مجموعه اي از پيامدهايي كه خاص اين چرخه تجاري است سرعت رونق آينده را كاهش دهد. بخشي از اين عوامل آثار انرونيتيس (قضيه رسوايي شركت نفتي انرون آمريكا ) يعني يك بيماري زشت است كه بازارهاي اوراق بهادار آمريكا را فراگرفت و هنوز نيز به طور كامل از بين نرفته اين است مسئله سرمايه گذاران را پريشان كرد وآنها را نسبت به تمامي شركتهايي كه شناختشان آسان نيست يا با امور مسئله داري در خصوص رويه هاي حسابرسي، تجاري و شراكت مواجه هستند، بدبين كرد. بخشي از اين مشكل اين است كه اكنون بسياري از شيوه هاي حسابرسي كه طي دهه گذشته معتبر بوده اند زيرسوال رفته اند. برغم احساس منفي كه درحال حاضر نسبت به بازارها وجود دارد چهار نكته بايد روشن شود. اول وقبل از هر چيز اين كه مشكلات شركتهاي دچار پديده انرونيتيس نهايتا پايان خواهد يافت. به علاوه همه شركتها دچار اين بيماري نيستند و آن دسته از شركتها همچون شركت تايكون اينترنشنال كه به اين مرض دچار شده اند، تاكنون نشان داده اندكه نگراني در خصوص آنها آنقدر كه مطبوعات ذكر كرده اند نيست. با وجود اين كسب اعتمادمجدد سرمايه گذاران زمان بر است. ثانيا اين كه پديده انرونيتيس در واقع يك بعد مثبت هم دارد و آن شفافيت بهتر ونظارت بيشتر بر شركتها و اقدام فوري در زماني كه يك مسئله سوال برانگيز ظاهر شود است. به عنوان نمونه شركت نورتل در اوايل ماه فوريه 2002 هنگامي كه مشخص شد مدير مالي آن معاملاتي را به حساب شخصي خود انجام داده بلافاصله او را اخراج كرد. اكنون كارشناسان خواستارآن شده اند كه انتشار اوراق قرضه جديد با تضمين هايي در خصوص شيوه هاي استاندارد حسابرسي و فقدان موافقتنامه هاي مشاركت مورد حمايت قرار گيرد. بعلاوه، بسياري از شركتهايي كه دچار عارضه انرونيتيس شدند اكنون به اين خواسته ها به منظور مقابله با مسائل احتمالي عمل مي كنند. در واقع اين شفاف سازي فعاليت شركتها آنقدراهميت يافته كه حتي در برخي موارد هزينه هاي واقعي توليد كه قبلا كمتر آشكار مي شد اكنون در دسترس سرمايه گذاران قرار مي گيرد و شرايط جديدي براي شفاف سازي ايجاد شده است. اگر چه هنوز اين وضعيت ممكن است همه را راضي نكند اما بدون ترديد همه شركتها به اين سمت روي آورده اند. ثالثا، انرونيتيس گسترش يافته است. اين پديده اكنون در اروپا نيز رواج دارد. تاكنون شركت داروسازي الان ايرلند، شركت مخابراتي كيبل و وايرلس انگليس دچار انرونيتيس شده اند و قيمت اوراق قرضه و سهام آنها نيز كاهش يافته است. شركتهاي آلماني نيز در معرض اين عارضه قرار دارند. انرونيتيس اكنون به سوي آسيا پيش مي رود. اين پديده بدون ترديد مدعيات جديد در خصوص بهبود شفافيت شركتهاي آسيايي كه پس از بحران اقتصادي اواخر دهه 1990 صورت گرفت را مورد آزمون قرار خواهد داد. نكته چهارم اين است كه انرونيتيس اطلاعات اقتصاد آمريكا كه بهبود تدريجي و پايان احتمالي ركود را نشان مي دهد پنهان مي كند. در پرتو انتشار گسترده خبرهاي مربوط به رسوائيهاي شركتهاي انرون، الان و گلوبال گرانتينگ در مطبوعات و رسانه ها، اخبار مربوط به اين كه بيكاري در آمريكا شروع به كاهش كرده، سرمايه گذاران بار ديگر به بازار باز مي گردند، هزينه هاي سرمايه اي در حال تنزل است و اين كه تعداد زيادي از شركتهاي آمريكا درآمد و سود بيشتري براي نيمه دوم امسال انتظار دارند كم اگر شد چه اين خبرها هنوز ارزش تيتر اول شدن را براي رسانه ها نداشته است اما اين امر را به خوبي نشان مي دهد كه اقتصاد آمريكا به عنوان بزرگترين اقتصاد جهان و موتور محرك آن در سال 2002 شاهد رونق خواهد بود كه در سال 2003 بيشتر تقويت خواهد شد. با اين همه بايد توجه داشت كه انرونيتيس پايان نيافته اين است پديده يكي از عواملي است كه بهبود اقتصاد جهان را تحت تاثير قرار مي دهد و عنصر اضافي تري براي بي ثباتي بازار سهام ارائه مي كند. انرونيتيس همچنين براين امر تاكيد دارد كه هنوز چرخه تجاري به پايان مسير خود نرسيده است. شواهد حاكي از آن است كه فرايند پاكسازي اين عارضه تاكنون در آمريكا وكانادا پيشرفت خوبي داشته و اكنون به سوي اروپا روانه شده كه در نهايت به سواحل آسيا خواهد رسيد. شروع نابودي پديده انرونيتيس نشانه حركت به سمت يك اقتصاد سالم تر جهاني خواهد بود.