Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810125-54756S4

Date of Document: 2002-04-14

جاذبه هاي تاريخي سيستان و بلوچستان شهر سوخته: شهر سوخته در 60 كيلومتري جنوب زابل كنار جاده زابل و در 6 كيلومتري قلعه رستم واقع شده و مشتمل بر تپه هايي است كه بيش از 50 متر ارتفاع ندارند. وسعت آن دوكيلومتر و نيم مي باشد. اين مكان بي گمان روزگاراني دراز يكي از مهمترين مراكز شهرنشيني آسيا در عصر مفرغ بوده است. قدمت اين تمدن را به 3500 تا 4000 سال قبل از ميلاد تخمين ضمن مي زنند كاوش هاي علمي، بناي مستطيل شكلي با اطاق هاي چهارگوش، راهرو و پلكان هايي نمايان شده كه به وسعت تقريبي پانصد مترمربع است. ديوارهاي ضخيمي از خشت به بلندي 3 متر در انتهاي اين كاخ باستاني كه نشانگر وقوع آتش سوزي پردامنه و مهيبي است، به جاي مانده است. ازجمله اين نشانه ها تيرهاي سوخته و اسكلت انساني است كه دسته هاون در دست راست دارد. چنين مي نمايد كه اين بناها به 20 سال اول هزاره دوم پيش از ميلاد تعلق دارد و از اهميت باستان شناختي ممتازي برخوردار است. ازجمله اشيايي كه ضمن كاوش در تپه هاي شهر سوخته هخامنشي به دست آمده، پيكر مفرغي زني است كه كوزه اي برسر دارد و متعلق به نيمه دوم هزاره سوم پيش از ميلاد است. ظرف هاي سفالي گوناگون به رنگ هاي متفاوت كه اكثرا نخودي، برخي منقوش و بيشتر بي نقش است، قدمت شهر سوخته را نشان مي دهد كاوش هاي مقدماتي كه در اين شهر و پيرامون بمپور و بردسير به عمل آمده است نشان مي دهد كه مردمان اين سرزمين ها در هزاره چهارم، سوم و دوم پيش از ميلاد تمدن درخشان و همانند تمدن هند و بين النهرين داشته اند. در حفريات شهر سوخته تعدادي قبر به شرح زير به دست آمده است: گودال هاي ساده: از نظر شكل خارجي قبور گودالي داراي فرم منظمي نيستند و شكل هاي چهارگوش، راست گوش و گاهي نزديك به دايره عمق دارند اين گورها از سطح زمين بين چند سانتي متر تا يك متر در نوسان است. البته فرسايش خاك باعث عدم دقت اندازه گيري ابعاد قبور است. به طوركلي از اين گورها يك بار و به ندرت دوبار استفاده شده است و گاهي نيز دو جسد را يك جا دفن كرده اند كه در اين مورد يكي از اسكلت ها معمولا متعلق به كودكان است. گودال هاي دوقسمتي: اين نوع گودال ها شبيه نوع اول است، با اين تفاوت كه بيشتر آنها شكل دايره دارند. اكثر اين قبور در لايه سنگ ريزه اي قرار دارد و به وسيله تيغه اي متشكل از يك تا پنج خشت به دو بخش تقسيم شده اند. اين خشت ها از نوع خشت هاي به كار برده شده در ساختمان هاي شهر سوخته است. اسكلت ها معمولا در قسمت شمال قبور قرار داده شده اند. اين نوع قبور از گورهاي نوع اول بزرگ تر است و در آنها نيز يك اسكلت و به ندرت دو اسكلت ديده مي شود. قبور سردابه اي: اين نوع قبور بدون شك جالبترين نوع قبور يافته شده در شهر سوخته به شمار مي رود. گورها به صورت يك چاله زيرزميني بيضي شكل در يك طرف كنده شده اند. اين دخمه ها يا چاله ها معمولا 180 سانتي متر عمق دارند در صورتي كه عمق طرف ديگر سردابه تنها 120 سانتي متر است. قسمت ورودي گور با يك ديوار خشتي پوشانده شده است كه خشت هاي آن از نوع خشت هاي به كار برده شده در قبور دوقسمتي است. وقتي در گور با اين ديوار بسته مي شد، قسمت ديگري خالي مي ماند. برخي از اين قبرها دوبار مورد استفاده قرار مي گرفته اند. معمولا بقاياي جسد اول را جمع كرده و در كنار سردابه مي گذاشتند و سپس جسد جديد را در قبر جاي مي دادند. اشياي موجود در اين قبور بيشتر در قسمت پايين ورودي پيدا شده اند. قبور شبيه سردابه اي يا سردابهاي كاذب: فرق اين قبور با سردابهاي حقيقي در آن است كه به جاي ساختن سردابه، ابتدا يك گودال معمولي كنده و سپس در يك طرف آن با خشت اتاقكي ساخته اند. بقيه امور مانند تدفين قبور سردابه اي است. قبور خشتي: اين قبور نادر و شكل آنها راست گونه است. مساحت اين نوع /3 5قبور متر مربع است و ديوارهاي آنها به وسيله يك رشته خشت افقي پوشانده شده است. بزرگترين قبر در اين قبرستان متعلق به پيرمردي 50 ساله است كه به پهلوي چپ خوابانده شده است و قبرش 210 سانتي متر طول و سانتي متر 70 عرض اين دارد قبر با استفاده از دو رديف خشت ساخته شده و ديوارهاي آن درداخل اندود شده اند.