Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810124-54745S2

Date of Document: 2002-04-13

فيلمي خوب با دوبله اي بد! اشاره; در تعطيلات عيد نوروز يكي از فيلم هاي به يادماندني جنگ ويتنام (غلاف تمام فلزي اثر استانلي كوبريك ) توليد سينماگران آمريكايي با ضعيف ترين ترجمه و دوبله توسط تلويزيون پخش شد. در اين باره يكي از مخاطبان تلويزيون مطلبي را تهيه كرده است كه با هم آن را مي خوانيم: چند سالي است كه فعاليت دوبله فيلم در كشور ما سير قهقرايي را طي مي كند در گذشته دوبله فيلم ها چه از نظر ارزش ترجمه اي و ديالوگ هاي سنجيده و چه از نظر انتخابات صدا و نحوه تطبيق صدا و حركت دهان و افزودن صداهاي غيرانساني در چنان سطحي بالا قرار داشت كه برخي هموطنان مسلط به زبان انگليسي يا فرانسه ترجيح مي دادند فيلم را دوبله شده ببينند. بعضي ها هم چنان به صداي منتخب بازيگر ستاره هايي چون: همفري بوگارت، لورن پاكال، كلارك گيبل، مارلون براندو، آنتوني كوئين، سوفيا لورن و... عادت داشتند كه وقتي صداي اصل بازيگر را مي شنيدند، اهميت او از چشمشان دلايل مي افتاد مختلفي براي اين سير قهقرايي ذكر شده كه عبارتند از: دخالت افراد غيرحرفه اي در اين فعاليت، تنزل كيفيت فيلمهاي وارداتي و مهمتر از همه كمي دستمزدها و... منتقدين نيز اين ها را بهانه هايي بي اساس ارزيابي مي كردند و معتقد بودند كه برخي دوبلورها عشق و علاقه خود را به كار خود از دست داده اند و بيشتر براي منافع مادي كار مي كنند. آنها سعي دارند اين ضعف خود را پشت بهانه هاي پيش گفته پنهان كنند. حتي گروهي دوبلورها را به انحصار طلبي متهم مي كنند! حقيقت اين است كه هر دو طرف اين قضيه درست مي گفتند. ابتدا به دليل تخته شدن درب سينماها و توقف ورود فيلم، اين فعاليت رونق خود را از دست داد. پس از آن ورود فيلم و برنامه هاي تلويزيوني خارجي به انحصار تلويزيون و بخش هاي دولتي و نيمه دولتي درآمد، بنابر اين دوبله نيز كم و بيش دولتي شد. همين امر نيز باعث شد كه افراد ناوارد و غيرحرفه اي و گاه حتي ناآشنا به اين حرفه مهمترين تصميم گيرندگان در اين فعاليت شوند و در مقاطعي افرادي غيركارشناس در راس واحدهاي دوبله صدا و سيما كه بزرگترين و مهمترين مشتري دوبلاژ شده بود قرار مي گرفتند. سفارش دوبله و انتخاب مديران دوبلاژ و دوبلورها نيز طبق معيارهاي حرفه اي صورت نمي گرفت. دخالت مسايل و ارزش هاي غيرحرفه اي در اين فعاليت هنري براي اين حرفه بسيار مصيبت بار بود چرا كه از يك سو با ورود سريال ها و فيلم هايي بسيار نازل از ژاپن، چين و هند و كشورهاي عربي و ترجمه بسيار سطحي برخي از اين سريالها، آخرين ضربات را برانگيزه دوبلورها وارد ساخت. آخر چگونه مي توان انتظار داشت كه يك دوبلور خوب ديالوگ بد و مناسب را خوب و دقيق اجرا كند و باصطلاح سنگ تمام اما بگذارد نكته اينجاست كه بسياري از نقاط ضعف اين فعاليت در سالهاي اخير از بين رفت چرا كه طي اين سال ها بر اثر كم توجهي و اعتراض كارشناسان و مديران تلويزيون دوباره مسئوليت دوبلاژ در اختيار افراد حرفه اي و اعضاي اين صنف قرار گرفت و دستمزدها و سطح درآمدهاي آنان نيز بهبود پيدا كرد. تا وقتي كه مديران محترم دوبلاژ و دوبلورها نسبت به كار خود حساس نباشند چگونه مي توان انتظار داشت آنها نسبت به كار مترجمين حساسيت نشان دهند. اگر مديران سينما برنامه هاي دوبله شده ضعيف را به واحدهاي دوبلاژ و مديران دوبلاژ عودت بدهند آن وقت مديران دوبلاژ هم درصدد اصلاح نواقص كار خود برمي آيند. البته ما مي دانيم كه درصد بسيار كمي از مديران دوبلاژ به عنوان كار نسبت به ترجمه برنامه ها حساسيت نشان مي دهند لذا مهمترين چيزي كه از مترجم مي خواهند اندازه ديالوگ ها و باصطلاح قالبي بودن كلام فارسي در دهان بازيگر و روان بودن آن است. بنابر اين آنها فقط مي خواهند دوبله بي دردسر تمام شود حال اميدواريم مسئولان صدا و سيما در زمينه ترجمه آثار و دوبله برنامه هاي تلويزيوني نگاه حرفه اي را اعمال كنند و كمتر در اصل داستان حك و اصلاح كنند، بديهي است چنين آثار حرفه اي مي تواند مخاطبان تلويزيوني را نسبت به رسانه سيما علاقه مندتر سازد. كيومرث ملكي