Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810124-54742S1

Date of Document: 2002-04-13

گفت وگو با دكتر سيدمحمد حجازي، استاد دانشگاه مشهد: ورزش تنها راه سلامتي نيست! اشاره: زندگي ماشيني بيش از آن كه باعث راحتي و آسايش انسان شود. ناخواسته بر ساختار بدني او آسيبهاي متعددي را وارد كرده است. لذا با توجه به نبود يك برنامه مدون و مشخص ورزشي در طول زندگي روزمره افراد، اغلب آنان پس از ورود به دوران ميانسالي دچار بيماريهاي مختلف قلبي و عروقي امروزه مي شوند توجه به مقوله ورزش در زندگي اجتماعي افراد يك ضرورت گريزناپذير از است سويي ديگر با پيشرفت علوم ورزشي و تربيت نيروي كارآمد در عرصه هاي تربيت بدني، مي توان با تلفيق نگاههاي علمي و سنتي ورزش آن را در خدمت بهداشت عموم جامعه قرار داد. مهدي عليزاده در مشهد با دكتر سيدمحمد حجازي، استاد دانشكده تربيت بدني گفت وگويي را انجام داده است كه چكيده آن را با هم مي خوانيم: تنش هاي * عصبي، اضطراب، آلودگي صوتي، اعتياد و دهها پديده ديگر، از جمله مظاهر زندگي ماشيني امروز هستند. عقل سليم حكم مي كند كه در اين دنياي پرهياهو و به ميزان پيشرفت تمدن، آدمي خود را آماده مقابله با اين تهاجمات سازد، فراهم شدن اين تجهيزات از منظر شما چگونه ممكن؟ است - ساختار تمدن جديد با حل هزاران مشكل بشريت دو عارضه را به ارمغان آورد، نخست، كمبود وقت كه تبعات آن تنش هاي عصبي، اضطراب و فشارهاي دروني است. ديگر، فقر حركتي كه زمينه را براي بروز بسياري از بيماري ها از جمله بيماري هاي قلبي - عروقي مهيا كرد. مناسبترين شيوه براي مقابله با عوارض تمدن جديد، انجام تمرين هاي ورزشي منظم است كه با ايجاد روحيه اي پرنشاط از بروز بيماري هاي قلبي و عروقي نيز جلوگيري مي كنند. اين نوع ورزش ها بايد به صورت تمرينات اينتروال انجام گيرد، به اين معني كه به شكل تدريجي اصل اضافه بار رعايت شود كه بر روي قلب فشار زيادي وارد نشود. دانشمندان علوم ورزشي اصل اضافه بار را افزايش پيوسته و تدريجي فعاليت هاي سخت تر در حين عمل ورزشي تعريف مي كنند. به عنوان مثال اگر امروز يك دونده 15 دور مي دود لازم است به مدت دو يا سه روز از اين ميزان بيشتر فعاليت نكند و پس از آن اين مقدار را به 17 دور افزايش دهد. اين روش به شكل كلي بسيار كارآمد است، ولي به موازات آن روش هاي ديگري نيز پيشنهاد مي شود، از جمله صرف صبحانه روزانه به طور كامل و منظم، پرهيز از زياد خوردن در وعده هاي غذايي، انتقال زمان استراحت و خواب به شب و اختصاص 7 الي 8 ساعت از شبانه روز به اين امر متعادل نگه داشتن وزن بدن و عدم استفاده از مواد مخدر. * از ديد دانشمندان علوم پزشكي، نگهداري و بهداشت قلب از دو شيوه امكان پذير است، يكي مهار عوامل آسيبرسان و ديگري تقويت عوامل كمك كننده به قلب، از ديد علوم تربيت بدني، چگونه مي توان آسيبهاي محيطي را مهار؟ كرد - عواملي كه سبب بيماري هاي قلبي مي شوند مانند وراثت تحت كنترل ما نيستند، اما عوامل ديگر قابل پيشگيري هستند. در واقع عوامل محيطي يك تعادل جسماني و رواني را به وجود مي آورند كه نتيجه بازخورد رفتارهاي محيطي انسان است. يعني با توجه به ظرفيت هاي موجود در فرد چه از نظر جسمي و چه از لحاظ روحي، خود را آماده مقابله با مسائل محيطي مي كند. آرامش خاطر يك فرد از نظر روحي و رواني حركات سالم جسماني او را به دنبال خواهد داشت. با اين پيش فرض مي توان در مباحث فيزيولوژي عميق تر شد. مثلا با فعاليت ورزشي مي توان فشارخون بالا و ضربان قلب را تعديل به كرد دليل فعاليتي كه اهل ورزش انجام مي دهند حجم ضربه اي قلبشان افزايش يافته و ضربان آن كاهش پيدا مي كند. در نتيجه با عضلاني تر شدن ديواره قلب، برون دهي آن زياد مي شود. در نتيجه اين فعاليت ها، تعداد ضربان قلب كمتر از افرادي است كه فعاليت هاي ورزشي را انجام نمي دهند، لذا استراحت قلب ورزشكاران افزايش مي يابد كه در سلامتي آنها نقش بسزايي دارد. از نتايج مثبت ديگر اين نوع فعاليت ها جلوگيري از رسوب چربي در ديواره هاي رگ ها است. فعاليت هاي ورزشي هيجانات شديد را از طريق تعديل ترشح هورمون هاي آدرناليني كنترل مي كنند. محل ترشح اين هورمون ها در كليه است كه كار تنظيم قلب را به عهده دارند. هنگامي كه يك هيجان خارجي بر قلب وارد مي شود امكان بوجود آمدن فلج عضلاني و يا پارگي در رگ ها وجود دارد كه به وسيله اين هورمون ها تعديل پيدا مي كند. افزايش ظرفيت اين هورمون ها به وسيله ورزش كردن امكان پذير است. همچنين اين گونه فعاليت ها از تصلب شرياني جلوگيري مي كنند. * با وجود روش هاي علمي در به كارگيري حركات مناسب در انجام ورزش هاي مفيد، باز هم ورزشكاران در اجراي حركات ورزشي با خستگي روبه رو مي شوند، دليل اين امر را توضيح دهيد. - عليرغم به كارگيري شيوه هاي تمريني دقيق و علمي خستگي عضلاني در ورزشكاران به وجود مي آيد، زيرا كنترل بعضي از موارد براي تمرين كننده امكان پذير نيست، مثلا توليد ماده سمي به نام اسيد لاكتيك در هنگام ورزش عضلات بر اثر سوخت ناقص قندها و عدم حضور اكسيژن در افراد ورزشكار صورت مي گيرد. لذا براي كاهش آن فقط مي توان در بازدم آن را با اكسيژن دفع كرد. پيامد ديگري كه ممكن است پيش بيايد كاهش ذخاير كبد و عضله است. عضلات بدن دو منبع انرژي دارند يكي كبد و ديگري گلوكز خون، از آنجايي كه خون در اطراف عضله وجود دارد بنابراين عضلات در درجه اول گلوكز را مصرف مي كنند و سپس در نتيجه فعاليت شديد مجبور به استفاده از گليكوژن كبد مي شوند. كاهش كارايي كلي عضله مربوط به همين بخش چرا مي شود كه وقتي گليكوژن تخليه مي شود عضلات ديگر نمي توانند فعاليت مثبتي انجام دهند، اين فرايند باعث كاهش كارايي كلي در بدن نيز مي شود. از دست دادن آب و لكتروليت ها و متعاقب آن افزايش حرارت بدن از پيامدهاي ديگر خشكي عضلاني است. * كارشناسان علوم ورزشي كليه فعاليت هاي ورزشي را به دو گروه عمده ورزش هاي ايستايي و حركتي تقسيم مي كنند. اين تقسيم بندي را توضيح؟ دهيد - در نوع تمريني ايستايي، انقباض بدون تغيير در طول عضلات بدن انجام مي شود، در عضله كار مكانيكي صورت نمي گيرد، اما تنش ايجاد مي شود. تمرين هاي ايستايي را فقط به كساني مي توان توصيه كرد كه پس از آسيب ديدگي عضلات بدن قصد دارند تمرين ورزشي را دوباره آغاز كنند. در تمرين پويا به دليل انقباض قابل مشاهده، تغييرات مكانيكي هم به همراه انقباض عضله است. تمرين هاي بنيادي بدنسازي با اين گونه تمرينات شروع مي شود. اين گونه تمرينات باعث تقويت عضلات حركتي بدن شده و الگوهاي حركتي را تكامل مي بخشد.