Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810123-54729S3

Date of Document: 2002-04-12

ايران و مسئله استبداد استبداد در ايران نويسنده: حسن قاضي مرادي ناشر: اختران قيمت تومان 2400 استبداد در ايران قصد ندارد به اين پرسش بپردازد كه چرا حكومت هاي استبدادي بر عرصه پر فراز و نشيب تاريخ سايه افكندند و حضور و دوام خود را با تحكم هرچه بيشتر در تمامي عرصه هاي زندگي فرد و اجتماعي مردمان سرزمين هاي مختلف اين كره خاكي تثبيت كردند، اين پرسش كه چه پيش زمينه هاي ايدئولوژيك و سياسي _ اجتماعي اي در فراهم آوردن بسترهاي لازم براي بروز و تشكيل حكومت هاي خودكامه و تماميت گرا نقش داشته اند، به زعم نويسنده كتاب، پرسشي است كه مربوط به تاريخ گذشته سرزمين ماست، چرا كه در دوران معاصر هيچ ضرورتي براي وجود چنين شيوه هايي از حكومت وجود آنچه ندارد مهم است، پرداختن به چگونگي كاركرد اين حكومت هاست. نكته قابل تامل در بررسي مفهوم استبداد و نقش آن در تاريخ چندهزارساله سرزمين ما اين است كه بسياري نيز به اشاره سرانگشت قدرت او خدمتگزاري مي كرده اند و هر كجا كه بندگان و بردگان زيربار ستم ها و ظلم ها روزگار سپري مي كرده اند، خدايگاناني نيز بوده اند كه اوامرشان را چونان هدايتي اجباري به زيردستان سيه روزشان تقديم مي كرده اند. اين گونه است كه پايداري سلطه حكومت هاي اقتدارگرا و تماميت خواه در دوران بسيار طولاني اي از تاريخ ما ريشه در مفهوم خود ما داشته است و از آبشخور بدبختانه پايان ناپذير اين مفهوم سيراب مي شده است. فصل اول استبداد در ايران، شامل بررسي چهار شيوه توجيه حكومت استبدادي از سوي مدافعان اين نوع حكومت و يا متفكراني است كه مي كوشيده اند با توجيه چنين حكومتي در عين حال به نوعي در جهت تعديل آن نيز اقدام كنند. فصل دوم به بررسي چند ابزار مهم حكومت استبدادي و چگونگي عمل آن اختصاص يافته است. در انتخاب اين ابزارها قابليت تطبيق پذيري شان با هر شرايط تغيير يافته اي نيز مورد نظر بوده است. به اين نكته نيز اشاره مي شود كه هرچند حكومت استبدادي به ابزارهاي ايدئولوژيكي سلطه نيز مجهز است، اما در اين كتاب به اين چنين ابزاري پرداخته نشده است. فصل سوم شامل سه بررسي است در حوزه مسائل اجتماعي استبداد و عمدتا در ارتباط ميان حكومت استبدادي و مردم و وضعيتي كه اين حكومت بر جامعه مستولي مي گرداند. در فصل چهارم، استبداد از منظر تاريخ و آن هم فقط به اتكاي مفهوم عصبيت سنجيده شده است. اين موضوع در بررسي وضعيت بي تعادلي اجتماعي ايران از جمله به دليل برانگيختن حساسيت هرچه بيشتر نسبت به مورد پرسش قرار دادن چنين حكومتي انتخاب شده بخش هايي است از اين كتاب پيشتر به صورت مقالات مستقلي در برخي روزنامه ها منتشر شده است.