Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810123-54724S2

Date of Document: 2002-04-12

بحران تندرستي 29 هفتاد درصد زباله شهري را پسماند مواد غذايي تشكيل مي دهد دكتر محمود بهزاد عنوان بالا در صفحه 3 روزنامه همشهري يكشنبه 28 بهمن هشداري است كه آقاي مهندس عباسعلي شاه علي، كارشناس سازمان بازيافت شهرداري درباره زباله هاي خانگي و مسئله بازيافت كاغذ از زباله ها، كه از قطع هرچه بيشتر درختان براي تهيه كاغذ جلوگيري مي كند، به خصوص از ميزان زباله هاي خانگي در سال 1379 كه فقط در تهران دو ميليون و پنجاه و هفت هزار تن بوده و 70 درصد آن پسماند مواد خوراكي بوده، داده است. با اين حساب حدود يك ميليون و چهارصدوچهل هزار تن ماده خوراكي به صورت زباله هدر رفته مواد است خوراكي موجود در زباله اينها هستند: پوست 1 ميوه هايي مثل سيب گلابي خيار است كه اگر به خوبي شسته شوند به علت داشتن الياف گياهي محلول و غيرمحلول كه پس از ورود در روده آب جذب مي كنند و متورم مي شوند و لينت مزاج را باعث مي گردند، نيز املاح صفرا را جذب مي كنند و با خود دفع مي نمايند و اين عمل مانع بازجذب و تبديل آنها به كلسترول در كبد مي شود، همچنين داراي عنصرهاي لازم كم مصرف اند، خوردن آنها سودمند است. بخش 2 حاشيه اي لواش كه خميري و ضخيم تر از بخش برشته شده وسط است، نيز بخش اسفنج مانند داخل نان بالكي عموما موردپسند نيست و دور ريخته مي شود، درحالي كه آرد تخمير و پخته شده گندم و نخوردنش كفران نعمت است. مقدار 3 زيادي از خوراكي هاي موجود در زباله ناشي از حرصي است كه معمولا در كشيدن غذا زده مي شود. از همه چيزهايي كه در سفره غذا هست، بي توجه به گنجايش معده، در بشقاب مي ريزند تا از نظر رواني ارضا شوند، بعد كه خوردن آغاز مي كنند مي بينند زيادي برداشته اند، مخلوط خوراكي ها را در بشقاب باقي مي گذارند، كه راهي زباله مي شود. اين حرص زدن در مهماني ها و جشن ها بيشتر به چشم مي خورد! جالب اينجاست كه اين حرص در تمامي افراد از كوچك و بزرگ، زن و مرد، دارا و ندار ديده مي شود. اگر ندار حرص بزند عذرش موجه است ولي داراها؟ چرا خواننده گرامي اين بار كه در يك مهماني يا جشن شركت مي كنيد، حتي اگر از قافله عقب بمانيد! به رفتار غذا كشيدن و خوردن مدعوين دقت كنيد! وقتي به سفره آماده مي رسند به راستي از خود بي خود مي شوند و رفتاري مي كنند كه اگر فيلم از آن بردارند و بعد به خود آنها نشان دهند، درشگفت خواهند شد. به عبارتي در سرسفره رفتار حكيم سوري معروف را پيدا مي كنند كه زبان حال خود را در اين ابيات بيان كرده است: بر سر سفره خوش اين معامله باشد پاي من و دست دوست سلسله باشد بر سر سفره به سوي مرغ درازم بيست نفر گر ميانه فاصله باشد لقمه مفتي اگر رسد به گلويم مي خورمش گر سنان حرمله باشد حالت من در ميان بره پلوها حالت گرگي بود كه در رمه باشد مفتي پرخور ز خوان فاتحه برخاست گنده شكم چون زني كه حامله باشد قسمت هم كاسه پاك خوردم و گفتم دوست نبايد ز دوست در گله باشد زوهمه قرقر ز بنده پند كه جانا مرد نبايد كه تنگ حوصله باشد باري براي آنكه مواد خوراكي راهي زباله نشوند بايد به اين نكته توجه داشت كه: فقط دوسوم غذايي كه مي خوريم به سود ماست. آن يك سوم ديگر كه زيادي است و به خاطر لذت بردن از غذا مي خوريم، دستگاه هاي بدنمان راخسته و فرسوده و مستعد بيماري مي كنند و موجبات پيري زودرس را فراهم به مي سازند زيان اقتصاد كشور نيز هست، فقط گروه پزشكي از آن سود مي برد! وقتي بيش از ميزان مقرر غذا بخوريم، هضم معدي ناقص مي ماند زيرا پرخوري امكان تحرك ديواره معده را براي هم زدن غذاها با شيره معده كم مي كند، نيز معده توان ترشح شيره زيادتر از اندازه مقرر را ندارد بنابراين مقدار قابل توجهي از غذا هضم نشده وارد روده مي شود. روده و غده هاي آن كه غذا را هضم مي كنند، مثل لوزالمعده و كبد و غده هاي ريز ديواره روده، كه بايد غذاهاي نيمه هضم شده در معده را به هضم كامل برسانند قادر نخواهند بود غذاهايي را كه تغييري در معده حاصل نكرده اند هضم كنند. بنابراين مقدار زيادي غذاي هضم نشده وارد مدفوع مي شود و دفع اين مي گردد درست مثل آن است كه مثلا يك سوم آنچه را در بشقاب كشيده ايم، عينا در مستراح بريزيم با اين تفاوت كه مستقيما در مستراح ريختن اقلا موجبات خستگي و فرسوده شدن دستگاه گوارش ما را فراهم نمي كند. اگر كاميوني 5 تني را هميشه 7 تن بار بزنند زودتر فرسوده مي شود. مردم عموما اين طور عادت كرده اند كه وقتي سرسفره غذا مي نشينند اول با غذاهاي اصلي سفره مثل چلو و خورش يا پلو خود را سير مي كنند بعد به خوردن سالاد مي پردازند! بعد از پايان غذا خوردن به ميوه روي مي آورند! و تا حد توان مي خورند، چاي هم روي همه آنها! راه و رسم درست غذا خوردن اين است كه اول مقداري سالاد بخورند تا علاوه بر سودهاي ديگري كه دارد حجمي از معده را اشغال كند و غذاي اصلي كمتري خورده شود و دستگاه گوارش بار نشود. خوردن ميوه نيز در فواصل غذاها مناسبتر است.