Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810121-54695S1

Date of Document: 2002-04-10

رقابت كشورها در تسخير ناشناخته هاي ژنتيك مولكولي * يكي از موارد مفيد استفاده از ساختمان ژنتيكي، بهبود نسبي بيماريهاي وراثتي است كه با انتقال ژن مربوط از فرد سالم به بيمار مي توان فرد مريضي را از بيماريهاي مهلكي بدون استفاده از دارو بهبود بخشيد طي نيم قرن گذشته پيشرفت هاي فراواني در زمينه زيست شناسي خصوصا زيست شناسي مولكولي حاصل شده و افقهاي جديدي در شناخت حيات، سرگذشت آن و شگفتي هاي بي نظير و زيبايي از عظمت آفرينش گشوده شده زيبايي است وعظمتي كه عارف بر آن را در برابرخالق، متواضع و خاشع مي سازد. طبيعت علم چنين تواضع و خشوعي را طلب در مي كند قلمرو علم، چيزي كه توسط پژوهشگران ابداع مي شود بسيار اندك است و در بسياري از موارد دانشمندان، روابط پديده جهان هستي و قانون منديهاي حاكم بر آنها را شناخته و آنها را در خدمت بهروزي بشر به كار مي گيرند. از آنجايي كه قوانين حاكم بر روابط پديده ها، تجلي اراده ذات باريتعالي است، پيشرفت علم و تسخير سرزمينهاي ناشناخته از هستي و باز كردن دريچه هاي جديد، خودبه خود انسان را با ژرفاي نظم و هماهنگي جهان آشنا و به خدا نزديك مي سازد. از همين روست كه علماي بزرگ جهان در تكاپوي علمي خود به آن مرحله اي از عرفان مي رسند كه در برابر جلال، زيبايي، عمق و موزوني جهان، كه تجلي ذات خداوندي است، خاشعانه به يك حقيقت عام اعتراف مي كنند. مندل در سال 1865 ميلادي قوانين اوليه ژنتيك را منتشر كرد و تا اوايل قرن بيستم به كمك اين قوانين علم ژنتيك تنها قادر بود تا نحوه انتقال صفات در انسان و گياهان را مورد مطالعه قرار دهد، ولي از زمان تشريح ساختمان DNA توسط واتسون و گريك، ژن به عنوان عامل انتقال صفات شناسايي شد. عوامل وراثتي كه از نسلي به نسل ديگر منتقل مي شودژن ناميده مي شود. ژن ها در سراسر مولكول بزرگي به نام اسيد دزاكسي ريبونوكلئيك ( DNA) مستقر شده اند. استفاده از ساختمان ژن ها ضمن تشخيص بسياري از بيماريها، به تشخيص افراد مجرم نيز كمك مي كند. در سالهاي اخير استفاده از ژن ها براي رشته هاي پزشكي، دامپزشكي، كشاورزي، محيط زيست و معدن نيز متداول شده است. تشخيص در مورد ژنتيك با بررسي و مطالعه ژنوم يك باكتري به نام E. coli شروع شد كه DNAمولكول كوچك و ساده اي را دارا بود. پس از تعيين توالي ژنوم باكتري مذكور كم كم فوايد انجام كار مشابهي در مورد انسان نيز شروع شد و بدين صورت شناخت توالي ژنوم انسان، تشخيص و درمان زودرس بسياري از بيماريهاي ارثي را در اختيار پزشكان قرار داد و به جاي داروسازان امكان تهيه داروهاي بهتر را فراهم كرد. شناخت اهميت موضوع سبب شد كه سازمان ملي بهداشت ايالات متحده آمريكا تعيين توالي كل ژنوم انسان كه تعداد آن 9 10 حدود /15 x 3نوكلئوتيد بود را در دستور كار خود قرار داد و بودجه اي نيز بالغ بر سه ميليارد دلار جهت انجام اين امر اختصاص قرار يافت بود كه در سال 2005 نتايج كار به اتمام رسد كه با مشاركت كشورهاي ديگر طرح مذكور كه به نام ( (كتاب زندگي ))ناميده شده است مدت پنج سال زودتر از آنچه پيش بيني مي شد منتشر خواهد شد و علت موفقيت و سرعت عمل نيز اين بود كه از اوايل دهه 1980 برنامه وسيعي به منظور ترسيم ژنوم انسان در سطوح ملي و بين المللي از فكر به عمل درآمدكه ريشه آن در حقيقت توسط مورگان پايه گذاري شده بود. نظريه وراثتي كرموزوم، كشف پيوستگي ژنها، نمايش جايگاه ژنهاي هموفيلي و كوررنگي توسط هالدن در كرموزوم X انسان كه سهم كشورهاي مختلف به طور خلاصه به شرح زير بود: ايالات متحده آمريكا در جريان جنگ جهاني دوم اين كشور براي دستيابي به تكنولوژي انفجار هسته اي و ساختن بمب اتم يك طرح تحقيقاتي گسترده اي را در چند نقطه آمريكا به طور محرمانه به اجرا درآورد كه با موفقيت به اتمام رسيد و منجر به استفاده از بمب اتم در هيروشيما شد. از آن تاريخ هر طرحي كه به طور گسترده و فراگير انجام شود اصطلاحا طرح مانهاتان گفته مي شود و بررسي ژنوم انسان نيز با همان فراگيري مانهاتان در سراسرايالات متحده آمريكا شروع به فعاليت كرد. انگلستان پروژه ژنوم انسان در انگلستان با راهنمايي شوراي پژوهش پزشكي فعاليت خود را شروع كرد كه فعاليت هاي تحقيقاتي، در نظر گرفتن يك مركز براي تحقيقات و ارائه برنامه هاي آموزشي و كارآموزي براي دانشجويان و متخصصين، تامين هزينه سفرهاي علمي و توسعه و انتقال تكنولوژي مربوط را شامل دولت مي شد انگليس با بودجه /4 8ساليانه ميليون پوندو براي مدت سه سال بالغ بر يازده ميليون پوند جهت بررسي ژنوم هزينه كرد. ايتاليا شوراي ملي تحقيقات ايتاليا /1 3بودجه ميليون دلاري را براي بررسي ژنوم انسان به تصويب رساند و ترسيم نقشه فيزيكي قسمت انتهايي Xكرموزوم هدف، اصلي پروژه بود. جايگاه بسياري از بيماريها چون هموفيلي، كند ذهني رواني، كوررنگي و غيره در اين محل شناسايي شد. تالاسمي، نقصان آنزيم سولفاتاز و غيره از ديگر موضوعات مورد توجه بود. فرانسه دانشمندان فرانسوي به مطالعه كرموزومهاي X Y 9 و 10 پرداختند 11 و اولين گزارش جامع روي كرموزوم 10 را در مارس 1990 منتشر كردند. آلمان سرمايه گذاري كشور آلمان به دلايل عقايد اجتماعي باقيمانده از دوران تسلط نازي ها، ترس افكار عمومي از كاربردهاي احتمالي پيشرفت و توسعه مهندسي ژنتيك و نگراني از پيامدهاي اخلاقي آزمونهاي پيش بيني كننده بيماريهاي ارثي بسيار كم بود. با تغييرات اساسي در اروپاي شرقي ممكن است در مورد تحقيقات مهندسي ژنتيك تجديد نظر شود. روسيه تحقيقات در مورد ژنوم انسان در كشور روسيه نيز به دليل سلطه گذشته كمونيسم، ايدئولوژي ماركسيسم و لنينيسم مورد بي مهري قرار گرفته است. دانشمندان شوروي ژنتيك جديد را به عنوان ژنتيك امپرياليستي مي دانستند ولي امروزه تحقيقات آنها مطابق قوانين ژنتيك انجام مي شود. فعاليت كشورهاي مختلف جهان در مورد ژنوم انسان به طور خلاصه منجر به هماهنگي تحقيقات و به وجود آمدن يك سازمان بين المللي به نام هوگو شد كه 240 نفر از 230 كشور جهان در آن همكاري مي كنند. - 1 هماهنگ كردن پژوهش علمي تسهيل و تسريع همكاري هاي دانشمندان كشورهاي مختلف و اجتناب از رقابت هاي ناسالم وتحقيقات تكراري و غير ضروري. - 2 مبادله اطلاعات علمي از طريق برگزاري سمينارها و كنفرانس ها و برنامه هاي آموزشي. مطالعه نقشه ژنوم سرانجام در 26 ژوئن سال 2000 با همكاري كليه كشورها تكميل و ارائه شد. موارد استفاده از ژنتيك مولكولي در پزشكي، كشاورزي و دامپروري بيش از يك قرن پيش اولين بيماري وراثتي در انسان گزارش شد. در حال حاضر بيش از سه هزار بيماري كه به وسيله ژن ها به ارث مي رسند در انسان شناخته شده است كه اين بيماريها نيز مانند يك صفت ظاهري نظير رنگ چشم يا مو و غيره مي تواند در بين افراد يك خانواده بروز كند. حدود يك درصد نوزادان يا معايب وراثتي دارند و يا در آينده دچار مشكلاتي مي شوند كه اساس ژنتيكي دارند. اخيرا معلوم شده است كه يك درصد ديگر نوزادان ممكن است به ناهنجاريهاي مختلف كرموزوم دچار باشند و اين اطلاعات سبب شده است كه علم پزشكي به مسائل ژنتيكي انسان توجه خاصي را مبذول كند. در خونريزيهاي شديد ناشي از تصادفات و يا زخم معده كه بيماران نياز به خون پيدا مي كنند، تعيين گروه خوني آنها مورد توجه قرار مي گيرد كه يك موضوع ژنتيكي است. بنابر اين در اولين قدم براي نجات بيمار از مرگ متوسل به علم ژنتيك مي شويم. در پزشكي قانوني براي تعيين هويت فرزند، گروه خون وي بايد مورد بررسي قرار گيرد تا با توجه به ژنوتيپ پدر و مادر معلوم شود كه آيا اين فرزند، مي تواند داراي چنين والديني? باشد امروزه با مشاوره ژنتيكي ازدواج در ايران مي توان آينده فرزندان را از نظر بيماري ارثي پيش بيني كرد و در مواردي به ازدواجهاي نزديك فاميلي چون پسر عمو و دختر عمو و يا دخترخاله و پسرخاله با فكر و خيال راحت اقدام كرد. يكي از بيماريهاي ارثي، بيماري فنيل كتونوريا است كه علت آن نقص آنزيم و تجمع بيش از اندازه فنيل آلانين در مغز كودك است و در صورتي كه درمان نشود سبب عقبماندگي شديد عقلاني و رواني خواهد شد. يكي از موارد مفيد استفاده از ساختمان ژنتيكي، بهبود نسبي بيماريهاي وراثتي است كه با انتقال ژن مربوط از فرد سالم به بيمار مي توان فرد مريضي را از بيماريهاي مهلكي بدون استفاده از دارو بهبود بخشيد. امروزه با انتقال ژني كه در موش موجب ساخته شدن انسولين مي شود، امكان بهبودي بيماران قندي از راه انتقال ژن ها ميسر شده به طور است خلاصه فوايد ژنتيك مولكولي در پزشكي به شرح زير است: - 1 شناسايي ژن هايي كه ناهنجاريهاي رفتاري را سبب مي شوند. (جرم شناسي ). - 2 شناسايي ژنهايي كه عامل سرطان هستند. - 3 معالجه امراض با ايجاد تغييرات ژنتيكي (ژن درماني نقص ايمني اكتسابي ). - 4 توليد اعضا و بافت ها ( استخوان پوست خون و دريچه هاي قلبي ). - 5 پيش گيري از امراض با تشخيص به موقع و دلايل ژنتيكي آن (تشخيص پيش از تولد، بيماري هموفيلي، تالاسمي ). - 6 مبارزه با بيماريهاي واگير و غيرواگير به وسيله توليد نسل جديد واكسن ها (هپاتيت ). - 7 تشخيص سريع و دقيق عوامل بيماري زا ( ايدز هپاتيت سرطان ). پيشرفت روزافزون وضع كشاورزي از قبيل بالا بردن ميزان عملكرد در هكتار و درصد قند، پروتئين و كيفيت محصولات مختلف همگي مرهون استفاده از علم ژنتيك مولكولي است و در همگي آنها از قوانين وراثت استفاده شده كه توانسته اند از گندمهاي بومي و موجود در طبيعت كه داراي خوشه هاي شكننده و عملكرد بسيار ناچيزي بوده است به عملكرد بيش از تن 10 در هكتار برسند و يا عملكرد توليد سيبزميني را تا يكصد تن در هكتار افزايش دهند. گياه سورگوم يا ذرت خوشه اي كه حيات بعضي از كشورهاي آفريقايي به اين گياه بستگي دارد و حتي روي پرچم كشور آنان شكل اين گياه ديده مي شود، در ابتدا داراي ساقه هاي بلندي بوده كه برداشت خوشه هاي آن با دست بسيار مشكل و تنها در آب و هواي گرم مي توانستند آن را پرورش دهند. امروزه در نقاط سرد نيز امكان توليد اين گياه ميسر شده و به وسيله كمباين به دليل كوتاه نمودن طول ساقه هاي آن، برداشت امكان پذير شده است. دانشمندان تايلندي اخيرا موفق شده اند با تلاقي دوگونه برنج جاسمين و نوعي ديگر برنج، برنجي را توليد نمايند كه داراي عطر مرغوب بوده و پروتئين آن را از يك درصد به دوازده درصد افزايش دهند. در گوجه فرنگي با شناخت ژني كه عامل رسيدن ميوه است توانسته اند عمر انبارداري آن را افزايش دهند. با استفاده از پايه هاي پا كوتاه سيب درختي كه مي توان آنها را به فاصله نزديكي از يكديگر كشت كرد و طول اين درختان از يك متر كوتاه تر مي شود به عملكرد 100 تن در هكتار دسترسي پيدا شده است، زمان رسيدن ميوه را نيز از چهارسال به دو سال كاهش داده اند. يكي ديگر از موارد استفاده ازساختمان ژنتيكي، استفاده از گياهاني است كه با انتقال ژن هاي بخصوصي مي توانند قدرت تثبيت ازت هوا را به دست آورند كه هدف اصلي صرفه جويي در مصرف كودهاي ازته مي باشد. استفاده از قوانين وراثت در اصلاح دام، كمك ويژه اي در تامين غذايي مورد نياز بشر نموده است. مثلا از سال 1906 كه ايستگاههاي آزمون و اصلاح دام در آمريكا تاسيس شد، ميانگين توليد گاوهاي شيري در هر سال حدود 900 كيلوگرم افزايش يافته است. همچنين توليد تخم مرغ طي مدت نيم قرن بيش از 85 درصد بالا رفته است. در قرآن كريم براي ( ( ذره ) ) آيات متعددي به شرح زير وجود دارد كه شامل سوره يونس - آيه 62 سوره سبا - آيه 3 ذرات در زمين و آسمان از نظر پروردگار پنهان نيست، سوره سبا - آيه 21 ذات خداوندي مالك (( ذرات ) ) در آسمانها و زمين است. دكتر افراسياب دهلوي