Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810120-54688S1

Date of Document: 2002-04-09

براي حفظ سلامتي جامعه ورزش را درمحيط هاي كارگسترش دهيم كمردردهاي ناشي از كار از بيماريهاي شغلي و از علل عمده زمين گيرشدن كارگر در صنعت و از عوامل مهم تلف شدن ساعات كار محسوب مي گردد. ناراحتي هاي ستون مهره اي و دردهاي كمر شايع در محيط كار اغلب به علت ضعيف بودن يا شل بودن عضلات و ماهيچه هاي نگهدارنده ستون مهره اي كارگر و يا جابجائي غيرصحيح قطعه و بار و يا استقرار نامناسب بدن كارگر در موقع كار بوجود مي آيد. لذا براي پيشگيري از بروز اين گونه كمردردهاي شايع در محيطهاي كار، ورزش و نرمش مرتب و روزانه كارگر يك اقدام و توصيه بهداشتي و ايمني محسوب مي شود. از طرف ديگر انجام مستمر ورزش و نرمش بوسيله كارگر توان جسمي و بازدهي كار را بالابرده و از نظر اقتصادي هم منفعت كارفرما را همراه دارد. ولي در بازرسي و بررسي از محيطهاي كار، ما شاهد هستيم وقتي صحبت از ورزش كارگران و ورزش در محيط كار به ميان مي آيد مديريت كارخانه وجود يك يا چند تيم ورزشي در كارخانه را دليل بر اهميت دادن به ورزش كارگران مي داند و متاسفانه بعضي از كارگران هم با موضوع ورزش بطور سطحي برخورد مي كنند و چنين گمان مي كنند كه در شبانه روز با 8 ساعت يا بيشتر كار و فعاليت جسمي و عرق ريختن ديگر نيازي به ورزش و نرمش به شكل رايج و معمول آن ندارند. بديهي است چنين تفكري صحيح نيست چرا كه در كارگاهها و كارخانجات كارگراني را مشاهده مي كنيم كه كارهاي سخت و سنگين و فعاليتهاي عضلاني و جسمي زيادي به عهده دارند و قدرت عضلاني دست و بازوي آنها نيز زياد است ولي همين كارگران به علت اينكه ورزش و نرمش انجام نمي دهند عضلات قسمت هاي ديگر بدن آنها تقويت نشده و اغلب دچار ناراحتي هاي ستون مهره اي و كمردرد هستند. مانند كارگران آهنگر، كارگران سنگ تراش و مشاغلي از اين قبيل كه بيشتر با دست وبازوي خود كار مي كنند. اين گروه كارگران به علت اينكه در انجام كار از يك عضو بدن مثل دست استفاده مي كنند عضلات دست و بازوي آنها تقويت و قوي شده ولي عضلات و ماهيچه هاي اعضاي ديگر بدن مثل پاها، كمر، گردن و شكم به علت تحرك كم تقويت نگرديده است. در نتيجه همين كارگري كه كار عضلاني سنگيني هم انجام مي دهد و ظاهرا مچ و بازوي قوي دارد وقتي نياز به تلاش بدني غيرمعمول پيدا كند مثل بلندكردن يا جابجايي يك قطعه سنگين به علت اينكه عضلات بقيه اعضاء بدنش تحرك و نرمش لازم نداشته است دچار سائيدگي، دررفتگي و يا پارگي ديسك بين مهره اي و حوادثي از اين قبيل خواهد شد. بطور كلي انجام كارهاي سنگين و عضلاني روزمره براي كارگر، چابكي و چالاكي لازم را بوجود نمي آورد. بلكه ورزش و نرمش منظم است كه كارگر را چابك و انعطاف پذير مي كند. در اهميت و نقش ورزش در محيطهاي كار در صنايع مدرن كه معمولا كار و تخصص بين كارگران تقسيم مي شود و يا حتي در بسياري از مشاغل اداري كه فرد شاغل محبور است طبق وظيفه هر روز تعداد زيادي حركات ساده و تكراري و ريتميك را با دست و بازو انجام دهد به علت اينكه اين قبيل كارها اغلب در حالت نشسته انجام مي گيرد، عدم تحرك بدني اغلب منجر به تغيير شكل بدن خواهد شد مانند كارگران مونتاژكار، اپراتور دستگاهها و كارگران قالي باف، نتيجه اينكه در اين نوع مشاغل ورزش نقش مهمي در اصلاح اين قبيل تغيير شكل هاي بدن دارد و نهايتا تناسب اندام كارگر و فرد شاغل را هم حفظ مي نمايد. براي روشن ترشدن موضوع بايد گفت كارگران تراشكار كه به علت ايستادن ممتد پشت دستگاه تراش دچار ناراحتي شغلي واريس پاها مي گردند و يا كارگران اپراتور ماشين هاي چاپ و كارگران قسمت رينگ صنايع نساجي و غيره مي توانند با انجام حركات ورزشي و نرمشي حتي به صورت در جا و در محيط كار از اين قبيل ناراحتي ها و بيماريهاي شغلي پيشگيري نمايند. در اين خصوص اضافه كنم كارگران كفاش به علت بي توجهي به وضعيت نشستن و عدم مطابقت سطح كار با بدن، اغلب دچار خميدگي پشت و شكل نامناسب بدن مي گردند لذا با ترويج ورزش و نرمش در بين اين قبيل كارگران مي توان تا حدود زيادي مشكلات و ناراحتي هاي آنها را كمتر كرد; علاوه بر اينكه ورزش و نرمش در كم كردن استرس ها و فشارهاي روحي كارگر هم نقش بسزايي دارد. از ديگر فوايد ورزش كارگران در محيطهاي كار اين نكته حائزاهميت است كه ورزش و نرمش سرعت جريان خون را زياد مي كند، در نتيجه سموم و مواد زائدي كه در عضلات كارگر ايجاد مي شود و عامل ايجاد خستگي هاي جسمي ناشي از كار است، زودتر دفع مي شود و نهايتا خستگي كارگر را برطرف مي كند به عنوان مثال كارگراني كه با مته هاي بادي (پيكور ) كار مي كنند به علت اينكه كار عضلاني ساكن يا به اصطلاح استاتيك انجام مي دهند عضلات دستهاي آنها در موقع كار با مته بادي دائما در حالت انقباض يا گرفتگي قرار مي گيرد. در نتيجه سموم و مواد زائد در عضلات و ماهيچه هاي دست كارگر باقي مي ماند و كارگر خيلي زود احساس درد و خستگي در دستها مي كند ولي اگر همين كارگر بعد از حدود يك ساعت كار با مته بادي حدود ده دقيقه حركات نرمشي يا ورزشي دستها را انجام دهد اين نرمش و ورزش سرعت جريان خون در دستها را زياد كرده و سموم و فضولاتي كه در عضلات دست باقي مانده و بيشتر از نوع اسيد لاكتيك است زودتر دفع مي شود و سرانجام عامل خستگي و درد دستهاي كارگر از بين خواهد رفت. از اين نظر مي گويند ورزش كارگران اثر خستگي زدائي دارد. به عبارت ديگر ورزش منظم و مناسب نه تنها باعث خستگي كارگر نمي شود بلكه خستگي عضلاني كارگر را هم برطرف مي كند. يك نكته ملموس ديگر كه در بررسي پرونده هاي طب صنعتي كارگران به آن برخورد مي كنيم اين است كه كارگران مشاغل كم تحرك مثل كارگران مونتاژكار قطعات الكترونيك و يا نگهبان كارخانجات در شرايطي كه ورزش و نرمش انجام نمي دهند داراي اوره و اسيد اوريك و كلسترول خون بالاتر از حد مجاز مي باشند. ولي همين كارگران پس از چند هفته ورزش و نرمش از اوره و اسيد اوريك و كلسترول خون قابل قبولي برخوردار مي شوند. از طرف ديگر ورزش و نرمش كارگران از ايجاد بيماريهاي قلبي و عروقي بخصوص در مشاغل كم تحرك جلوگيري مي كند و چون تنفس را عميق تر مي كند گاز كربنيك و ساير سموم بدن سريعتر از بدن دفع مي شود. البته صنعتگران و كارگران عزيز بايد در محيط كار ورزش و نرمش را بر حسب سن و جنس و وضع سلامتي خود انجام دهند و در صورت امكان از ورزش هاي تيمي و گروهي كارخانه استفاده نمايند و در غير اين صورت كارگران جوان با ورزش هاي فردي عضلات خود را تقويت كنند و كارگران ميانسال و كهنسال نرمش ها و ورزش هاي متناسب با سن خود را انجام دهند چرا كه ورزش در محيط كار حتي در يك مدت كوتاه 10 تا 15 دقيقه در صورتي كه مرتب و هر روز انجام گيرد خيلي موثر واقع خواهد شد. تاكيد مي كنم ورزش كارگران با اثر خستگي زدائي خود و تقويت عضلات اندام ها و نهايتا با تامين سلامتي جسمي و روحي فرد شاغل انگيزه كار را نيز تقويت مي نمايد. در نتيجه كارفرمايي كه به ورزش كارگران تحت پوشش اهميت مي دهد بطور غيرمستقيم بازدهي كار را نيز بالا مي برد. چرا كه كارگر ورزشكار و سالم و شاداب، تمركز حواس و دقت بالاتري دارد و باعث كاهش ضايعات محصول و افزايش توليد خواهد شد. مهندس عليرضا رضاخواه كارشناس بهداشت صنعتي