Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810117-54631S1

Date of Document: 2002-04-06

تحولات جهاني بازار و صنعت نفت در سالي كه گذشت بازار جهاني نفت در سال 1380 يكي از پرتنش ترين دوران فعاليت خود را تجربه كرد. تحولات بازار نفت به نوعي برآيند مجموعه رويدادهاي اقتصادي، سياسي و نظامي در صحنه جهاني بود كه به ويژه در سال گذشته از تنوع بسياري در عرصه هاي مختلف برخوردار بود. ركود اقتصاد جهاني، حملات تروريستي به بزرگترين اقتصاد دنيا و تشديد ركود اقتصادي متعاقب اين حملات اقدامات تلافي جويانه ايالات متحده، موضع گيري هاي اوپك و تقابل آن با توليدكنندگان نفت غيراوپك به ويژه روسيه منشا عمده ترين تحولات بازار جهاني نفت در سال گذشته است. آنچه در ادامه مي خوانيد روز شمار مهمترين رويدادهاي جهاني در عرصه انرژي به ويژه نفت در سال گذشته است. فروردين: افتتاح 6 خط لوله تنگيز نوروسيسك از قزاقستان به روسيه اولين رويداد مهم بازار جهاني نفت در سال گذشته بود. با افتتاح اين خط لوله 1450 كيلومتري كه ظرفيت انتقال روزانه 600 هزار بشكه نفت را داراست اولين كانال ارتباط مستقيم بين توليدكنندگان نفت آسياي ميانه و بازارهاي جهاني به بهره برداري رسيد. ظرفيت نهايي اين خط لوله /1 5معادل ميليون بشكه در روز است. ارديبهشت: ديك چني 10 معاون رئيس جمهور آمريكا طي سخناني در تورنتو كانادا براي نخستين بار به معرفي سياست هاي جديد دولت در بخش انرژي پرداخت. به گفته وي ذخيره سازي به تنهايي پاسخگوي نياز آمريكا به انرژي نيست و تدارك برنامه هايي جهت افزايش توليد داخلي سوخت هاي فسيلي و افزايش كاربرد انرژي هسته اي جهت تامين نياز اين كشور ضروري است. چني همچنين به ضرورت احداث چندين نيروگاه جديد گازسوز وذغال سوز و توسعه ظرفيت شبكه انتقال برق اشاره كرد. ارديبهشت: بوش 27 سياست جديد انرژي دولت آمريكا را اعلام كرد. اين سياست شامل 150 توصيه درزمينه كاهش مقررات با هدف تشويق توليد نفت، گاز و انرژي هسته اي، تشويق هاي مالياتي براي افزايش، استفاده از ذغال سنگ و نيز ذخيره سازي و جايگزيني ساير سوخت ها به جاي سوخت هاي فسيلي است. ارديبهشت: عربستان 28 سعودي 8 شركت بزرگ را به عنوان طرف هاي مذاكره جهت اجراي طرح هاي بزرگ گاز اين كشور به ارزش 25 ميليارد دلار معرفي كرد. اين شركت ها درقالب سه گروه شامل گروه اول: اكسون موبيل (سرپرست )،، شل بي پي و فيليپس، گروه دوم: اكسون موبيل (سرپرست ) اكسيد نتال و انرون و گروه سوم: شل (سرپرست ) توتال، فيناالف و كونكو طبقه بندي شدند. پروژه مزبور اولين مورد از بازگشايي بخش بالادستي نفت و گاز عربستان به روي شركت هاي خارجي از زمان ملي شدن صنعت نفت اين كشور در دهه 1970 است. خرداد: عراق 13 اعلام كرد در پاسخ به اقدام شوراي امنيت سازمان ملل درخصوص تمديد تنها يك ماهه برنامه نفت در برابر غذا به جاي تمديد شش ماهه معمول، صادرات نفت خود را كاهش خواهد داد. برنامه نفت در برابر غذا كه به موجب آن عراق مجاز به صادرات روزانه ميليون / 1 2بشكه نفت است عمده ترين منبع درآمد اين كشور محسوب مي شود. در واكنش به اين عكس العمل عراق، اوپك اعلام كرد كه در صورت نياز، كاهش توليد نفت عراق را جبران خواهد كرد. هريك از پيام هاي مزبور تغيير چنداني بر قيمت هاي نفت در بازار جهاني نداشت. خرداد: وزراي 15 عضو سازمان اوپك توافق كردند كه توليد خود را حداقل تا يك ماه (نشست اضطراري 12 تير ) تغيير ندهند. خرداد: عربستان 21 سعودي اعلام كرد كه اين كشور از روز خردادماه 17 خود را مالك خط لوله انتقال نفت عراق به بندر مجيز عربستان در درياي سرخ با ظرفيت /1 6روزانه ميليون بشكه اين مي داند مالكيت شامل ايستگاه هاي تقويت فشار، مخازن ذخيره سازي و ترمينال دريايي است. عربستان سعودي مدعي شد كه توقيف اين دارايي هاي عراق به دليل اقدامات تجاوزگرانه اين كشور صورت عراق مي گيرد نيز بر مالكيت خود بر خط لوله مزبور تاكيد كرد. خرداد: شركت 25 اكسون موبيل و دولت قطر تفاهمنامه اي درخصوص احداث يك واحد تبديل گاز به سوخت هاي مايع (جي تي ال ) كه بزرگترين واحد جي تي ال جهان خواهد بود به امضا اين رساندند واحد با ظرفيتي معادل 9080 هزار بشكه در روز مصرفي معادل 720640 ميليون فوت مكعب گاز در روز خواهد داشت. بر آورد هزينه احداث اين واحد رقمي /16/1 8بين ميليارد دلار را نشان مي دهد. تير: شركت 9 اني ايتاليا قراردادي به ارزش 550 ميليون دلار با شركت ملي نفت ايران درخصوص توسعه ميدان نفتي دارخوين به امضا رساند. براساس اين قرارداد مقرر شد شركت اني توليد نفت اين ميدان را به 160 هزار بشكه در روز برساند. تير: شوراي 11 امنيت سازمان ملل با در نظر گرفتن احتمال فراوان وتوي طرح تحريم هاي هوشمند عليه عراق، از سوي روسيه اقدام به صرف نظر از آن و تمديد برنامه نفت در برابر غذا كرد. تير: در 12نشست وزراي عضو اوپك اين سازمان موافقت خود را با حفظ سطح جاري توليد نفت اعلام كرد. وزراي اين سازمان همچنين احتمال كاهش ميزان توليد جهت حفظ قيمت ها در صورت بازگشت عراق به بازار را اعلام كردند. مرداد: يك 2 كشتي اكتشافي شركت بي پي كه در اجاره آذربايجان قصد انجام عمليات اكتشافي در آبهاي ساحلي ايران در دريايي خزر را داشت با تذكرات دريافتي، منطقه را ترك متعاقب كرد اين اقدام بي پي اعلام كرد كه به عمليات اكتشافي خود در منطقه خاتمه مي دهد. مرداد: وزراي 3 نفت عضو اوپك در واكنش به كاهش قيمت هاي جهاني نفت اقدام به كاهش يك ميليون بشكه نفت در روز از توليد خود كردند. براساس توافق اعضا اين كاهش ها از 10 شهريور ماه به اجرا درمي آيد. مرداد: قانون 12 تحريم هاي ايران و ليبي از سوي بوش به مدت 5 سال ديگر تمديد شد. اين قانون شامل شركت هاي خارجي كه بيش از 40 ميليون دلار در توسعه بخش نفت ايران و ليبي سرمايه گذاري كنند مي شود. به موجب اين قانون رئيس جمهور آمريكا مجاز است تحريم هاي مزبور را عليه شركت هايي كه برخلاف منافع ملي آمريكا در اين زمينه اقدام كنند به كار شركت هاي ببندد آمريكايي از حضور در هر فعاليت تجاري يا مالي با ايران يا ليبي منع شده اند. مرداد: آمريكا 19 و انگليس طرح پيشنهادي كوفي عنان دبير كل سازمان ملل درخصوص اجازه به عراق جهت اختصاص سالانه يك ميليارد دلار از درآمدهاي خود به بازسازي ساختارهاي بخش نفت و افزايش ظرفيت توليد نفت اين كشور را رد كردند. پيشنهاد عنان بر اين مبنا ارائه شده بود كه در صورت عدم سرمايه گذاري لازم طي سال هاي آينده توليد نفت عراق به شدت كاهش خواهد يافت. شهريور: كميسيون 16 تجارت فدرال آمريكا خريد شركت تگزاكو از سوي شورون را بلامانع اعلام كرد. شورون تگزاكو شركت جديد حاصل از اين ادغام با ارزش بازاري بيش از يك صد ميليارد دلار ارزش دارايي هاي معادل 83 ميليارد دلار از ذخايري معادل /11 5ميليارد بشكه معادل نفت و توليد روزانه اي /معادل 7 ميليون 2 بشكه معادل نفت برخوردار است. شهريور: حملات 20 تروريستي به برج هاي تجارت جهاني در مركز نيويورك، مركز فرماندهي پنتاگون و يك منطقه روستايي در پنسيلوانيا صورت مركز گرفت تجارت جهاني در اثر اين حملات به كلي نابود شد و ساختمان پنتاگون خسارات عمده اي هزاران ديد نفر كشته شدند و حجم خسارات به ميلياردها دلار بالغ گرديد، تمامي بازارهاي عمده تا پايان هفته به تعطيلي كشيده شد. ايالات متحده اين حملات را به اسامه بن لادن ناراضي سعودي مقيم افغانستان نسبت داد. شهريور: آرامش 22 نسبي به بازار جهاني نفت بازگشت. قيمت خرده فروشي بنزين در آمريكا به حد معمول خود بازگشت و قيمت هاي آتي نفت براي تحويل در مهرماه /28 02به دلار در هر بشكه رسيد. درحالي كه پس از حملات تروريستي اين قيمت به 31 دلار رسيده بود. شهريور: بازارهاي 26 بزرگ ايالات متحده ازجمله بورس مبادلات نيويورك براي اولين بار پس از حملات تروريستي كار خود را آغاز كردند. مهر: به 2 دنبال نگراني از كاهش تقاضا در اثر ركود اقتصادي، قيمت هاي آتي نفت و فرآورده هاي نفتي به پايين ترين حد خود طي دو سال گذشته رسيد. در بورس مبادلات نيويورك قيمت نفت خام براي تحويل در ماه مهر با /3 96دلار كاهش /22 01به دلار و قيمت نفت خام براي تحويل در آبان ماه /3 82با دلار كاهش /22 44به دلار در هر بشكه رسيد. مهر: وزراي 5 نفت عضو اوپك در نشست دو روزه خود در وين تصميم به حفظ توليد در /23 2سطح ميليون بشكه در روز گرفتند. اين تصميم با وجود كاهش قيمت هاي نفت به كمترين سطح از سال 1999 گرفته شد. مهر: خط 23 /2 5لوله ميليارد دلاري انتقال نفت از قزاقستان به روسيه نخستين محموله نفتي را منتقل كرد. بهره برداري از اين خط لوله به صورت آزمايشي آغاز شد. ظرفيت اوليه اين خط لوله 560 هزار بشكه در روز است. كنسرسيوم خط لوله خزر به رياست شركت شورون تگزاكو بهره برداري از اين خط لوله را برعهده دارد. مهر: قيمت هاي 26 نفت براي تحويل در ماه آبان در بورس نيويورك به كمترين سطح خود از مردادماه سال 78 رسيد. قيمت نفت خام سبك و شيرين با 50 سنت /21 31كاهش دلار در هر بشكه رسيد. قيمت نفت برنت در بورس لندن براي تحويل در آذرماه با 37 سنت كاهش /20 36به دلار رسيد. پيش بيني تداوم ركود اقتصاد جهاني طي ماه هاي آينده عمده ترين دليل كاهش قيمت بود. آبان: اكسون 7 موبيل اعلام كرد به همراه كنسرسيومي كه اين شركت سرپرستي آن را برعهده دارد طي 5 سال آينده رقمي معادل 4 ميليارد دلار در توسعه ميادين دريايي نفت و گاز ساخالين در شرق دور و روسيه سرمايه گذاري خواهد كرد. اكسون موبيل ضمن بهره برداري 30 درصد از سهام طرح مزبور را نيز در اختيار دارد. آبان: قيمت 15 نفت خام در بورس نيويورك براي تحويل در آذرماه پس از هشدار اعضاي اوپك مبني بر اين كه در صورت عدم كاهش توليد نفت از سوي توليدكنندگان غيراوپك قيمت هاي نفت به حد بي سابقه اي سقوط خواهند كرد به كمترين سطح خود طي دو سال گذشته رسيد. قيمت نفت در بورس نيويورك با 10 سنت كاهش /19 92به دلار در هر بشكه رسيد. اين نخستين بار بعد از اواسط سال 99 بود كه قيمت نفت به كمتر از 2 دلار در هر بشكه رسيد. آبان: اوپك 22 طي نشست وزراي عضو سازمان ملل در وين تصميم خود مبني بر كاهش توليد نفت به /1 5ميزان ميليون بشكه در روز از آغاز سال آينده ميلادي مشروط بر كاهش توليد 500 هزار بشكه اي از سوي توليدكنندگان غيرعضو اين سازمان را اعلام اين كرد تصميم اوپك اقدامي درجهت جلوگيري از سقوط بيشتر قيمت ها بعد از حوادث شهريور ماه بود. آذر: شوراي 8 امنيت سازمان ملل برنامه نفت در برابر غذا را 6 ماه ديگر تمديد كرد. بر اين اساس عراق مشروط به هزينه كردن درآمدهاي خود جهت خريد مواد غذايي، دارو و ساير نيازهاي انساني و پرداخت غرامت جنگي مجاز است به هر ميزان كه مي تواند نفت صادر كند. آذر: انرون 11 بزرگترين شركت تجاري انرژي آمريكا اعلام ورشكستگي كرد. اين بزرگترين ورشكستگي تاريخ ايالات متحده بود. دي: قيمت هاي 5 نفت در بورس نيويورك بيشترين افزايش روزانه را شاهد اين بود افزايش به دليل تقويت احتمالي /1 5كاهش ميليون بشكه اي توليد نفت از سوي اوپك صورت گرفت. قيمت نفت براي تحويل در بهمن ماه /1 65با دلار افزايش /20 27به دلار در هر بشكه رسيد. دي: وزراي 7 عضو سازمان اوپك در نشست قاهره تصميم به كاهش توليد خود مجموعا به /1 5ميزان ميليون بشكه در روز (/6 5حدود درصد توليد ) به مدت شش ماه گرفتند. ساير توليدكنندگان نفت غيرعضو اوپك متعهد به كاهش 462500 بشكه در روز از توليد خود شدند. اسفند: وزراي 24 عضو اوپك در نشست وين اعلام كردند ميزان توليد خود را تغيير نخواهند داد. در نشست وزرا اعلام شد در صورت حمله به عراق نشست اضطراري اين سازمان تشكيل خواهد شد. متعاقب تصميم اوپك و تقويت احتمال حمله به عراق قيمت هاي نفت افزايش يافت و به بالاترين سطح طي شش ماه اخير رسيد.