Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810117-54629S1

Date of Document: 2002-04-06

صنعت گردشگري ايران در سالي كه گذشت گردشگري يكي از بخش هاي مهم، اشتغال زا اما نوپا در كشور ما محسوب مي شود. در سال 1376 و با شروع فعاليت دولت آقاي خاتمي تعداد جهانگردان ورودي به ايران از حدود 760 هزار نفر با رشدي متوسط حدود 32 درصد به حدود يك ميليون و 400 هزار نفر تا پايان سال 1379 رسيد. همزمان با افزايش ورود گردشگران به كشور، طبق گزارش مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي تعداد متقاضيان تاسيس دفاتر خدمات مسافرتي و تعداد مجوزهاي صادر شده در فاصله سال هاي 1376 تا 1379 نيز رشد قابل توجهي داشتند. در سال 1375 تعداد دفاتر خدمات مسافرتي 443 دفتر بود اما در سال هاي بعد به ترتيب 112 1481 498 791 به دفتر رسيد. به عبارت ديگر تعداد دفاتر خدمات مسافرتي طي پنج سال گذشته سه برابر شده است كه اين افزايش تقاضا براي صدور مجوزهاي جديد همچنان ادامه دارد. از سويي ديگر در 6 ماهه اول سال تعداد 1380 گردشگران ورودي به كشور نسبت به مدت مشابه در سال 1379 در /7 6حدود درصد رشد داشت. اين سير صعودي ورود گردشگران خارجي به ايران و توسعه صنعت توريسم در كشور تا سپتامبر 11 ( 1380 20 شهريور) كه حملات تروريستي به شهرهاي واشنگتن و نيويورك انجام شد همچنان ادامه داشت. بيشترين تاثير حوادث 11 سپتامبر در جهان بر صنعت گردشگري و حمل و نقل در كشورهاي مختلف بود به طوري كه تنها 10 روز بعد از وقوع اين حملات حدود 9 ميليون نفر از شاغلان اين بخش كار خود را از دست دادند. بسياري از خطوط هواپيمايي مهم جهان همانند سوئيس اير و سابنا اعلام ورشكستگي كردند. بدون شك وقوع چنين مسائلي در صنعت نوپاي گردشگري كشور ما نيز بي تاثير نبود. به دليل بروز جنگ در افغانستان و همسايگي كشور ما با كانون اصلي بحران، ايران كشور ناامني براي گردشگران محسوب شد و بسياري از گروه هايي كه از قبل براي گشت و گذار در كشورمان برنامه ريزي كرده بودند از سفر خود منصرف شدند. به اين ترتيب دفاتر جهانگردي فعال در جذب جهانگردان و بسياري از هتل هاي كشور در اوج دومين فصل كاري خود با ركود و بحران سختي مواجه شدند. اين درحالي است كه لغو تورهاي گردشگري در سال جديد ميلادي ادامه داشت و به نظر مي رسد كه در صورت حمله آمريكا به عراق و ادامه بحران در مناطق خودگردان فلسطين صنعت گردشگري در كشور ما بيش از گذشته متحمل ضرر و زيان شود و آينده شغلي 200 هزار نفري كه به طور مستقيم و غيرمستقيم در اين صنعت مشغول به كار هستند در هاله اي از ابهام قرار گيرد. دست اندركاران اين بخش به منظور چاره انديشي براي گذار از اين وضع، ستادي تحت عنوان ستاد ويژه بررسي تحولات صنعت جهانگردي با حضور نمايندگان تشكل هاي هتلداران كشور، هتلداران تهران، گروه هاي هتل هاي زنجيره اي، انجمن صنفي دفاتر خدمات مسافرتي و جهانگردي، كميته تورهاي ورودي، معاونت نظارت سازمان ايرانگردي و مدير كل جهانگردي استان تهران تشكيل دادند. اين ستاد نيز با تشكيل جلسات متعدد و مكاتبه با رئيس جمهور، از وي طلب كمك كرد كه تاكنون پاسخ خاصي به اين مكاتبات داده نشده است. گردهمايي ديگري كه قرار بود در ارتباط با جهانگردي در سال گذشته در كشورمان برگزار شود، ميزباني روز جهاني گردشگري در 5 مهر ( سپتامبر ) 27 به دليل اعلام سال گفت وگوي تمدن ها و بازديد از ايران بود كه به علت مقارن شدن با حوادث تروريستي 11 سپتامبر بيشتر مهمانان مهم و كليدي، سفر خود به كشورمان را لغو كردند و حتي نماينده اي از سازمان جهاني گردشگري براي حضور در اين مراسم به ايران سفر نكرد. و پيغام فرانچسكو فرانچيالي دبير كل سازمان جهاني گردشگري نيز توسط پروفسور لودويك ريدر رئيس برنامه ملي توسعه گردشگري در كشورمان قرائت شد. همچنين به جاي مدعوين از پيش دعوت شده، سفراي كشورهاي اروپايي (همانند فرانسه، اسپانيا، ايتاليا و... ) كه از نظر پذيرش توريست در رتبه هاي نخست قرار دارند، مطالبي را قرائت كردند. اما مشكلات بخش جهانگردي در سال گذشته فقط به اين مسائل ختم نمي شد. موضوع مهم ديگري كه بنا به گفته دفاتر خدمات مسافرتي باعث ضرر و زيان مالي فراواني به آنها شد، آيين نامه اي بود كه در تابستان سال گذشته توسط هيات وزيران به تصويب رسيد. هيات وزيران آيين نامه اي را در ارتباط با تاسيس و فعاليت دفاتر خدمات مسافرتي، سياحتي، جهانگردي تصويب كرد كه براساس آن دفاتر خدمات مسافرتي جهت فعاليت هاي زيارتي بايد داراي مجوز بند ( پ ) باشند براساس اين بند، دفاتر فوق براي ثبت نام، تنظيم و انجام مسافرت هاي زيارتي به داخل و خارج از كشور، ذخيره مكان و هرگونه خدمات زيارتي بايد قوانين و مقررات حج و زيارت را رعايت كنند، در صورتي كه پيش از اين طبق آيين نامه نظارت بر تاسيس و فعاليت دفاتر خدمات مسافرتي هوايي و جهانگردي /4 9/مصوب فعاليت 1373 اين دفاتر به دو بند ( الف ) و ( ب ) محدود مي شد. تصويب اين قانون در هيات وزيران باعث شد كه دفاتري كه از ادامه تاسيس تاكنون سرمايه گذاري هاي هنگفتي را درخصوص برگزاري تورهاي زيارتي انجام داده اند، با زيان مواجه شوند. از ديگر فعاليت هاي مهم در حوزه صنعت گردشگري در سال گذشته، برگزاري جشنواره هاي گردشگري در بيشتر استان هاي كشور بود. بسياري از مسوولان، برگزاري اين جشنواره ها را موفقيت آميز و موثر دانسته اند. موضوع مهم ديگري كه در هفته هاي پاياني سال اتفاق افتاد، خاتمه تدوين برنامه ملي گردشگري كشور پس از يكسال و نيم فعاليت و آماده شدن آن براي ارائه به هيات دولت بود. اين دومين طرح ملي توسعه گردشگري در كشورمان است كه با همكاري بخش عمران سازمان ملل ( UNDP) و سازمان جهاني گردشگري (WTO) درجهت توسعه پايدار گردشگري در ايران صورت گرفته است. (اولين طرح جامع گردشگري در كشور پيش از انقلاب ارائه شده بود ). اين برنامه كه در سه 5 10 مقطع و 15 ساله و با همكاري مشاوران ملي و بين المللي طراحي شده، پيش بيني كرده كه در صورت سرمايه گذاري هاي لازم و اجراي استراتژي هاي كوتاه مدت تا سال 2005 ميلادي صنعت جهانگردي ايران سالانه مبلغ 23 ميليارد و 532 ريال درآمد از محل جهانگردان داخلي و مبلغ 11 ميليارد و 123 ميليون دلار درآمد از جهانگردان بين المللي كسب كند. مشكلات و بي توجهي ها نسبت به بخش جهانگردي تا آخرين ساعت ها و دقايق پايان سال 1380 همچنان ادامه داشت به طوري كه اكثر تورهاي خروجي به كشورهاي اروپايي كه نياز به ويزاي شنگن داشتند حذف شدند و سفارتخانه هاي اين كشورها براي مسافران دفاتر خدمات مسافرتي رواديد ورود صادر نكردند. حتي در گذرنامه بعضي از مسافران مهر عدم صدور ويزا ( Reject)زده شد. در اين ميان كشوري كه بيشترين ضرر و زيان را متوجه دفاتر خدمات مسافرتي كرد جزيره كوچك قبرس بود كه با سخت تر كردن صدور رواديد باعث لغو بيشتر تورهاي نوروزي ورودي به اين جزيره شد. اين در صورتي است كه پيش از وقوع وقايع 11 سپتامبر رواديد ورود به ايرانيان به قبرس در فرودگاه و مبادي ورودي صادر مي شد. تنها كشور اروپايي كه در ايام تعطيلات نوروزي رواديد توريستي آن هم رواديد توريستي 6 ماهه Multipel ويزاي چند بار ورود صادر كرد، كشور انگلستان بود! همچنين صدور رواديد تنها مساله اي نبود كه دفاتر در روزهاي پاياني سال با آن مواجه بودند بلكه صدور بليت هواپيما نيز يكي ديگر از اساسي ترين مشكلات آنان بود. بازار آزاد يا سياه براي صدور بليت هواپيما به اندازه اي رونق يافته بود كه بليت پرواز به بعضي از مكان هاي داخلي و خارجي تا دو برابر قيمت يا بيشتر مبادله شد. سفر به مناطق آزاد كشور ( كيش، قشم و چابهار ) همچون سال هاي گذشته پررونق نبوده و به دليل گران بودن ارائه خدمات و يكسان بودن هزينه ها با سفر به امارات متحده و دبي، بيشتر مسافران سفر به دبي را ترجيح دادند. اما در سال جديد چه وقايعي مي تواند در انتظار صنعت گردشگري در كشورمان? باشد بدون شك ادغام سازمان هاي ايرانگردي و جهانگردي و ميراث فرهنگي جزء اولين موضوعاتي است كه در سال جديد در دستور كار مجلس قرار مي گيرد، تا شايد با تصويب آن اين بخش نيز بتواند نماينده اي در هيات دولت داشته باشد و مسائل و مشكلات مربوط به توسعه گردشگري را مستقيما پيگيري كند. اما بهبود و توسعه صنعت گردشگري نه تنها در كشور بلكه در خاورميانه ارتباط مستقيمي با وقايع سياسي داشته و بدون شك در صورت حمله آمريكا به عراق و نيز ادامه جنگ و خونريزي در فلسطين اشغالي و تاثير آن بر روابط بين المللي كشورمان، امسال نيز وضعيت جهانگردي ايران با سير نزولي مواجه خواهد شد.