Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810117-54622S2

Date of Document: 2002-04-06

آخرين رمق هاي بازار غيررسمي ارز گزارش همشهري از دادوستد پارسال دلار در بازار آزاد شايد پارسال، نخستين سالي بود كه فروشندگان و فعالان اقتصادي دليل افزايش قيمت كالا و خدمات خود را در نوسان هاي ارز به ويژه دلار جست وجو نكردند و پاسخ دلار بالا رفته است در سوال براي دريافت دليل گراني كمتر شنيده شد. ثبات قيمت ارز در بازار غيررسمي ارز، چنان پايدار ماند، كه عملا ارتباط حوزه هاي مختلف اقتصادي با اين بازار كم رنگ شد، به نحوي كه رد پاي نوسان محدود قيمت دلار در بازار آزاد در افزايش قيمت ديگر كالاها و خدمات ديده نشد. قيمت فروش دلار آمريكا از حدود 806 تومان در روزهاي آغاز پارسال با سير نزولي مداوم در نخستين روزهاي تابستان گرم به 797 تومان رسيد. قيمت مناسب فروش نفت و بهبود درزمينه بخش خارجي اقتصاد كشور، سبب كاهش ارزيابي ريسك كشور و زمينه ساز ارزيابي هاي خوش بينانه درزمينه توليد و سرمايه گذاري در ايران شد. استحكام بخش خارجي و ايجاد حساب ذخيره ارزي در سال 79 نيز توانست پوشش مناسبي جهت نوسان قيمت و درآمد نفت براي بودجه دولت باشد. اين مساله فرصت مناسبي را براي تخصيص بخشي از درآمد ارزي به فعاليت هاي توليدي و سرمايه گذاري در بخش غيردولتي فراهم كرد كه اين عوامل به طور قطع در ثبات قيمت ارز در كشور بي تاثير نبودند. از نيمه تيرماه پارسال و با عبور از دوره ركود شديد ارز، روند صعودي نرخ دلار آغاز شد به طوري كه با طي كردن فراز و نشيبهايي در قيمت 800 تومان در روزهاي پاياني تابستان باقي ماند. براساس گزارش بانك مركزي متوسط قيمت دلار در نيمه نخست پارسال /800 3رقم تومان را نشان مي داد كه نسبت به رقم مشابه در سال /3 7قبل درصد كاهش يافت; اگرچه اتفاقات يازده سپتامبر و حوادث بعدي آن در افزايش قيمت دلار در شهريور ماه پارسال بي تاثير نبود. از نظر دست اندركاران بازار تهران، تعيين رئيس جمهوري و كابينه جديد، ازجمله عواملي بودند كه بر ركود معاملات ارزي در بازار تهران و كاهش قيمت آن تاثير گذاشتند. فروش اوراق مشاركت و كنترل نقدينگي از سوي بانك مركزي كه نشان از اراده مصمم براي كنترل قيمت ارز بود نيز توانست بازار ارز را تحت پوشش خود قرار دهد. اما بازار دلار در نيمه دوم پارسال را مي توان به طور كلي تحت تاثير زمزمه هاي سياست يكسان سازي نرخ ارز ارزيابي كرد. با تهيه و تدوين بودجه امسال تنور بحث هاي پيرامون ارز نيز داغ تر از قبل شد. دلار داغ ترين بازار خود را در مهرماه پارسال تجربه كرد، كشيده شدن دامنه بحران ها به منطقه و آغاز جنگ افغانستان سبب شد تا خريد و فروش كنندگان دلار در چهار راه استانبول از اين نوسان ها بهره مند شوند. قيمت دلار در مهرماه پارسال به طور متوسط /803 4به تومان رسيد كه بالاترين نرخ فروش دلار بود. با كاهش يافتن بحران هاي منطقه و سياست هاي اتخاذ شده از سوي مسوولان اقتصادي كشور متوسط قيمت دلار در آبان ماه /801 5به تومان كاهش يافت و بازار دلار دوباره ثبات نسبي را تجربه كرد. با فاصله گرفتن از وقايع جنگ و تهديد در منطقه و فرو نشستن گرد و غبارهاي اين حادثه، سياست يكسان سازي نرخ ارز يك بار ديگر به تيتر اول روزنامه ها بدل شد. بالا رفتن سطح عمومي قيمت ها، توان اقتصادي كشور براي يكسان كردن نرخ ارز و هزينه هاي يكسان سازي ازجمله نگراني هايي بود كه صاحبنظران و كارشناسان بر آنها پاي مي فشردند. در همين حال بود كه مدافعان يكسان سازي نرخ ارز و در راس 7آنها دكتر نوربخش اطمينان داد كه قيمت ها با يكسان شدن نرخ ارز بالا نخواهد رفت. اعلام خبر /2 5تخصيص ميليارد دلار براي پرداخت مابه التفاوت قيمت ارز از 175 تومان تا 770 تومان به دستگاه هايي كه از دلار 175 توماني استفاده مي كردند، بازار را متاثر كرد. و تقاضا براي فروش ارز به حاجيان در ماه پاياني پارسال نيز نتوانست از آثار يكسان سازي نرخ ارز جلوگيري كند. همين موضوع باعث شد تا سرماي نه چندان زياد زمستان پارسال در بازار آزاد ارز بيشتر احساس شود. بسياري از فعالان بازار آزاد ارز، تقاضاي ارز و نوسان آرام و محدود دلار را چنان غيرجذاب يافتند كه در تصميم براي ترك خيابان هاي مركز شهر ترديد نكردند. كاهش تقاضاي سفته بازي ارز خود به ثبات و آرامش در بازار ارز دامن زد. ورود ارز جديد يورو كه از اواسط دي ماه به بازارهاي ايران رسيد نيز نتوانست سوژه جالبي براي دلارفروشان باشد. يورو كه روزهاي اول حضور خود را با تزلزل در قيمت تجربه كرد، هرگز نتوانست جايگزيني مقتدر براي دلار باشد، ضمن آن كه حجم يورو در بازار آنقدر نبود كه بتواند به عنوان ارزي قدرتمند خود را مطرح سازد. روزهاي شلوغ پاياني سال نيز تغييري در بازار ارز را شاهد نبود، كمتر كسي حاضر بود خود را در روزهاي پايان سال درگير ريسك هاي اين بازار كند. دلارفروشان ترجيح دادند تعطيلات عيد نوروز را با خيال راحت بگذرانند. بايد ديد اجراي يكسان سازي نرخ ارز كه زمزمه هاي آن توانست بازار دلار را شل كند مي تواند قيمت دلار را باز هم كاهش دهد يا? خير البته متوقف شدن دادوستد ارز در بازار گواهي سپرده ارزي و انتقال معاملات اين بازار به بازار معاملات ارزي بين بانكي و تمركز دادوستدهاي ارز در نظام بانكي پيش از موعد مقرر، نشان از جديت نظام بانكي و بانك مركزي در اجراي سياست يكسان سازي نرخ ارز داشت. ضمن آن كه اطمينان رئيس كل بانك مركزي در آخرين گفت وگوي مطبوعاتي خود، اميدهاي زيادي را در اين رابطه برانگيخت. وي به صراحت اعلام كرد: قيمت دلار در محدوده 770 تومان تا قيمت بازار 790 تومان در آن روز تعيين مي شود. ضمن آن كه نوسانات قيمتي آن به شدت آرام خواهد بود.